Σημαντικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή πολιτική για την ηλεκτροκίνηση και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα νέα οχήματα προωθεί η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία στις 4 Νοεμβρίου 2026 ενέκρινε πρόταση αναθεώρησης των στόχων για το 2030 και το 2035. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μείωση της αυστηρότητας των στόχων για τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα και τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, η αναγνώριση εναλλακτικών καυσίμων και η παροχή κινήτρων για την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων και χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση εγκρίθηκε από την Επιτροπή Περιβάλλοντος (ENVI) με 48 ψήφους υπέρ, 30 κατά και δύο αποχές και αποτελεί σημαντικό στάδιο στη διαδικασία αναθεώρησης του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου για τις εκπομπές CO₂ των νέων οχημάτων.
Πρόκειται για συνέχεια της πρωτοβουλίας που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου για την ανταγωνιστικότητα και την προσαρμογή της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας στις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης.
Η νέα θέση της κοινοβουλευτικής επιτροπής προτείνει μεγαλύτερη ευελιξία από εκείνη που είχε αρχικά εισηγηθεί η Κομισιόν.
Ωστόσο, οι προτεινόμενες αλλαγές δεν αποτελούν ακόμη ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς εκκρεμούν τα επόμενα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας.
Από τη μείωση 100% στο 87,5% για τα νέα αυτοκίνητα
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον στόχο μείωσης των εκπομπών CO₂ για τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα από το 2035.
Με βάση το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, όπως διαμορφώθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/851 που τροποποίησε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/631, προβλέπεται μείωση κατά 100% των μέσων εκπομπών CO₂ του στόλου νέων επιβατικών αυτοκινήτων από το 2035, σε σχέση με τη σχετική τιμή αναφοράς του 2021.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει τον Δεκέμβριο του 2025 τη μείωση του στόχου στο 90%, με παράλληλη πρόβλεψη μηχανισμών αντιστάθμισης.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εισηγούμενη στόχο μείωσης 87,5%.
Παράλληλα, προβλέπει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης πιστώσεων από χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα που παράγεται εντός της ΕΕ, με ανώτατο όριο 7,5% της τιμής αναφοράς του ευρωπαϊκού στόλου για το 2021.
Με τον συνδυασμό των δύο μηχανισμών, η επιδιωκόμενη συμμόρφωση θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε μείωση 95%, σύμφωνα με την πρόταση της επιτροπής.
Η διαφορά έχει σημασία, καθώς η απλή αναφορά στο 87,5% δεν αποτυπώνει ολόκληρο τον προτεινόμενο μηχανισμό συμμόρφωσης.
Επιπλέον, οι στόχοι αφορούν τις μέσες εκπομπές του στόλου νέων οχημάτων των κατασκευαστών και όχι υποχρεωτικά τις εκπομπές κάθε αυτοκινήτου χωριστά.
Μεγαλύτερη ευελιξία για τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα
Ακόμη σημαντικότερη είναι η προτεινόμενη προσαρμογή των στόχων για τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, όπως τα ημιφορτηγά και τα ελαφρά φορτηγά διανομών.
Για το 2030, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει μείωση των μέσων εκπομπών CO₂ κατά 50%, ενώ η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προέβλεπε περιορισμό του στόχου στο 40%.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος εισηγείται πλέον μείωση κατά 35%.
Για το 2035, προτείνεται ο στόχος να περιοριστεί από 100% σε 80%.
Και στην περίπτωση αυτή προβλέπεται η δυνατότητα χρησιμοποίησης πιστώσεων για χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, υπό συγκεκριμένους περιορισμούς.
Η αναθεώρηση σχετίζεται με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κλάδου των επαγγελματικών μεταφορών, όπου η ηλεκτροκίνηση εξαρτάται από παράγοντες όπως το κόστος αγοράς, η αυτονομία, οι μεταφερόμενες ποσότητες, η διαθεσιμότητα φορτιστών και οι επιχειρησιακές ανάγκες των χρηστών.
Για επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν στόλους ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων, η εξέλιξη ενδέχεται να επηρεάσει τον μελλοντικό προγραμματισμό αντικατάστασης οχημάτων και τις διαθέσιμες τεχνολογικές επιλογές.
Δεν μεταβάλλει, ωστόσο, αυτομάτως τις ισχύουσες υποχρεώσεις ή τα εθνικά μέτρα για τους εταιρικούς στόλους.
Πιστώσεις για ευρωπαϊκό χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παραμέτρους της πρότασης είναι η σύνδεση των στόχων εκπομπών της αυτοκινητοβιομηχανίας με τη βιομηχανική παραγωγή χάλυβα.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος προτείνει να επιτρέπεται η χρήση ειδικών πιστώσεων όταν οι κατασκευαστές αξιοποιούν χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα που παράγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δημιουργηθεί πρόσθετη ζήτηση για καθαρότερες βιομηχανικές διεργασίες και να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή παραγωγική βάση.
Ο μηχανισμός θα υπόκειται σε ποσοτικούς περιορισμούς.
Ειδικότερα, από την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων και μέχρι το τέλος του 2034, οι σχετικές πιστώσεις θα μπορούσαν να προσμετρώνται μέχρι ποσοστού 3% για την επίτευξη ειδικών στόχων των κατασκευαστών.
Από το 2035, η πρόταση προβλέπει διαφορετικό πλαίσιο, με ανώτατο όριο 7,5% της τιμής αναφοράς του 2021 για την αντιστάθμιση εκπομπών.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει τη σύνδεση της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών με τη βιομηχανική πολιτική και τη στρατηγική παραγωγής υλικών χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος.
Πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι η χρήση χαμηλότερων εκπομπών χάλυβα στην παραγωγή δεν μεταβάλλει τις πραγματικές εκπομπές από την εξάτμιση ενός οχήματος. Πρόκειται για προτεινόμενο λογιστικό μηχανισμό συμμόρφωσης με τους στόχους του κανονισμού, ο οποίος θα πρέπει να καθοριστεί με συγκεκριμένους κανόνες υπολογισμού και ελέγχου.
Νέα κίνητρα για μικρά και ενεργειακά αποδοτικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Η κοινοβουλευτική επιτροπή εισηγείται επίσης τη δημιουργία πρόσθετων κινήτρων για ορισμένες κατηγορίες ηλεκτρικών οχημάτων που κατασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα κίνητρα προβλέπονται μέσω του μηχανισμού των λεγόμενων super credits, δηλαδή ευνοϊκών συντελεστών καταμέτρησης συγκεκριμένων οχημάτων κατά τον υπολογισμό της συμμόρφωσης ενός κατασκευαστή με τους στόχους εκπομπών.
Σύμφωνα με την πρόταση:
- Μικρά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μήκους έως 4,2 μέτρων και κατασκευασμένα στην ΕΕ, θα προσμετρώνται ως 1,4 οχήματα.
- Ιδιαίτερα ενεργειακά αποδοτικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, που κατασκευάζονται στην ΕΕ και πληρούν αυστηρά όρια κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, θα προσμετρώνται ως 1,2 οχήματα.
- Οχήματα σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης (social leasing) θα λαμβάνουν πρόσθετη προσαύξηση 0,1 στους αντίστοιχους συντελεστές, διαμορφώνοντάς τους σε 1,5 και 1,3.
- Αμιγώς ηλεκτρικά ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, κατασκευασμένα στην ΕΕ, θα προσμετρώνται ως 1,2 οχήματα έως το τέλος του 2034 και ως 1,4 από το 2035.
Ο μηχανισμός δεν αποτελεί επιδότηση αγοράς προς τον καταναλωτή.
Αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα επιλέξιμα οχήματα συνυπολογίζονται στη συνολική επίδοση των κατασκευαστών.
Σκοπός είναι να καταστεί περισσότερο ελκυστική η ανάπτυξη και παραγωγή μικρότερων, αποδοτικότερων και οικονομικότερων ηλεκτρικών μοντέλων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Αναγνώριση οχημάτων που χρησιμοποιούν ανανεώσιμα και χαμηλών εκπομπών καύσιμα
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τον προτεινόμενο ορισμό των οχημάτων μηδενικών εκπομπών.
Οι ευρωβουλευτές εισηγούνται την εισαγωγή της κατηγορίας Vehicles Exclusively Running on Eligible Fuels (VEEFs), η οποία θα περιλαμβάνει οχήματα σχεδιασμένα να λειτουργούν αποκλειστικά με επιλέξιμα ανανεώσιμα καύσιμα και καύσιμα χαμηλών εκπομπών άνθρακα που ικανοποιούν συγκεκριμένα κριτήρια.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος προτείνει να τροποποιηθεί ο σχετικός κανονιστικός ορισμός, ώστε να καλύπτει τόσο τα οχήματα που δεν εκπέμπουν CO₂ από την εξάτμιση όσο και τα οχήματα της νέας κατηγορίας.
Η πρόταση αυτή συνδέεται με τη συζήτηση για την τεχνολογική ουδετερότητα και τη δυνατότητα αξιοποίησης διαφορετικών τεχνολογιών για την απανθρακοποίηση των μεταφορών.
Παράλληλα, αναδεικνύει ένα ουσιαστικό τεχνικό ζήτημα: οι εκπομπές κατά τη χρήση ενός οχήματος και το συνολικό ανθρακικό αποτύπωμα του κύκλου ζωής του καυσίμου δεν αποτελούν ταυτόσημα μεγέθη.
Η ενδεχόμενη αναγνώριση επιλέξιμων καυσίμων στο κανονιστικό πλαίσιο θα απαιτήσει επομένως σαφείς τεχνικούς ορισμούς, αξιόπιστες μεθόδους πιστοποίησης και ελέγχου και κανόνες αποτροπής της διπλής καταμέτρησης περιβαλλοντικών ωφελειών.
Οι τελικές προϋποθέσεις θα καθοριστούν, εφόσον υπάρξει συμφωνία επί του νομοθετικού κειμένου.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την ηλεκτροκίνηση και τις υποδομές φόρτισης
Παρότι οι προτεινόμενες αλλαγές επικεντρώνονται στους στόχους εκπομπών των κατασκευαστών, οι πιθανές επιπτώσεις τους εκτείνονται σε ολόκληρη την αλυσίδα της ηλεκτροκίνησης.
Ο ρυθμός διείσδυσης των ηλεκτρικών αυτοκινήτων επηρεάζει τον σχεδιασμό και την οικονομική βιωσιμότητα των υποδομών φόρτισης, τις ανάγκες ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων και τη διαμόρφωση επενδύσεων σε συστήματα διαχείρισης ισχύος.
Για τους μηχανικούς και τις τεχνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα, η εξέλιξη έχει σημασία κυρίως ως παράμετρος μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
Στις δραστηριότητες που μπορεί να επηρεάζονται περιλαμβάνονται η ανάπτυξη δημόσιων και ιδιωτικών σταθμών φόρτισης, η ηλεκτρική διασύνδεσή τους, η εγκατάσταση υποδομών σε επαγγελματικούς χώρους και χώρους στάθμευσης, καθώς και η ανάπτυξη συστημάτων έξυπνης διαχείρισης ενέργειας.
Ωστόσο, η ψηφοφορία της Επιτροπής Περιβάλλοντος δεν αλλάζει άμεσα τις τεχνικές προδιαγραφές των φορτιστών ή τις υποχρεώσεις εγκατάστασης υποδομών φόρτισης.
Οι απαιτήσεις αυτές ρυθμίζονται από διαφορετικά ευρωπαϊκά και εθνικά νομοθετήματα, μεταξύ των οποίων ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1804 για τις υποδομές εναλλακτικών καυσίμων.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς οι στόχοι εκπομπών των οχημάτων και οι υποχρεώσεις ανάπτυξης υποδομών φόρτισης αποτελούν διακριτά, αν και αλληλοσυνδεόμενα, πεδία πολιτικής.
Ανταγωνιστικότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας και στόχοι απανθρακοποίησης
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει έντονο διεθνή ανταγωνισμό, υψηλές επενδυτικές απαιτήσεις και σημαντικές προκλήσεις προσαρμογής της παραγωγής.
Η αναθεώρηση των στόχων εντάσσεται στην προσπάθεια διαμόρφωσης ενός πλαισίου που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική πολιτική με τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και των θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι υποστηρικτές της μεγαλύτερης ευελιξίας υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα χρησιμοποίησης διαφορετικών τεχνολογιών θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν ομαλότερα στις νέες συνθήκες.
Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες ότι η χαλάρωση των στόχων και η διεύρυνση των μηχανισμών συμμόρφωσης ενδέχεται να μειώσουν τα επενδυτικά κίνητρα για την ταχεία ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης.
Σημαντικό σημείο της συζήτησης αποτελεί επίσης η πραγματική διαθεσιμότητα ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών καυσίμων, ιδιαίτερα όταν τα ίδια καύσιμα διεκδικούνται από άλλους τομείς μεταφορών και βιομηχανικής παραγωγής.
Η τελική αξιολόγηση των ρυθμίσεων θα εξαρτηθεί τόσο από τη μορφή που θα λάβει ο κανονισμός όσο και από τους μηχανισμούς εφαρμογής και εποπτείας του.
Τα επόμενα βήματα της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας
Η έγκριση της πρότασης από την Επιτροπή Περιβάλλοντος δεν ολοκληρώνει τη διαδικασία αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η εντολή διαπραγμάτευσης με τα κράτη μέλη αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία κατά τη σύνοδο της ολομέλειας τον Δεκέμβριο του 2026.
Στη συνέχεια θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
Μόνο μετά την τελική έγκριση και δημοσίευση της σχετικής πράξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορεί να προσδιοριστεί οριστικά το νέο δεσμευτικό πλαίσιο.
Μέχρι τότε, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι υφιστάμενες διατάξεις.
Η εξέλιξη της 4ης Νοεμβρίου αποτελεί, επομένως, σημαντικό πολιτικό και νομοθετικό βήμα, χωρίς να συνιστά άμεση κατάργηση του στόχου μηδενικών εκπομπών για τα νέα οχήματα από το 2035.
Η τελική μορφή των νέων κανόνων θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τις συνθήκες υπό τις οποίες θα εξελιχθεί η ευρωπαϊκή αγορά οχημάτων, η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης και οι σχετικές ενεργειακές και βιομηχανικές επενδύσεις κατά την επόμενη δεκαετία.
Πηγές
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Επιτροπή Περιβάλλοντος (ENVI), 04/11/2026. CO2 emissions: adjusted targets, more incentives for clean vehicles. Επίσημη ανακοίνωση για την ψηφοφορία, τις προτεινόμενες αλλαγές και τα επόμενα νομοθετικά στάδια. Επίσημο Δελτίο Τύπου.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 16/12/2025. COM(2025) 995 final, 2025/0420(COD). Πρόταση Κανονισμού για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/631 σχετικά με τους στόχους CO₂ των νέων ελαφρών οχημάτων και τη σήμανση οχημάτων. EUR-Lex – Επίσημο κείμενο.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, Κανονισμός (ΕΕ) 2019/631 για τα πρότυπα επιδόσεων εκπομπών CO₂ των νέων επιβατικών αυτοκινήτων και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων. EUR-Lex.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, Κανονισμός (ΕΕ) 2023/851 της 19ης Απριλίου 2023, με τον οποίο τροποποιήθηκαν οι στόχοι μείωσης των εκπομπών CO₂ για το 2030 και το 2035. EUR-Lex – Επίσημο κείμενο.
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Automotive Package, 16/12/2025. Παρουσίαση των βασικών στοιχείων του ευρωπαϊκού πακέτου πολιτικής για την αυτοκινητοβιομηχανία. Επίσημη θεματική σελίδα.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1804 για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων (AFIR). EUR-Lex – Επίσημο κείμενο.
