Τελευταία Ενημέρωση: 13:39
Του Δημήτρη Δελεβέγκου
Τη διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των ελληνικών και ξένων κατασκευαστικών ομίλων, σχετικά με την υπόθεση των διαγωνισμών δημοσίων έργων, αποκαλύπτει, όπως αναφέρουν στελέχη της κατασκευαστικής αγοράς, το πόρισμα που κοινοποίησε, χθες, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προς τις εταιρείες που δεν είχαν προχωρήσει στη διαδικασία διευθέτησης.
Υπενθυμίζεται ότι πριν από περίπου δύο χρόνια, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επέβαλε βαρύτατα πρόστιμα, συνολικού ύψους 80 εκατ. ευρώ, στις μεγαλύτερες ελληνικές τεχνικές εταιρείες.
Η έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν είχε αγγίξει, τότε, τις εμπλεκόμενες μεγάλες ξένες τεχνικές εταιρείες και ορισμένες εγχώριες, μικρότερου μεγέθους, οι οποίες είχαν αρνηθεί να προσέλθουν σε διαδικασία διευθέτησης.
Πρόστιμα σε ελάχιστες εταιρείες
Σύμφωνα με το πόρισμα που κοινοποίησε χθες η Επιτροπή Ανταγωνισμού, επιβάλλονται πρόστιμα σε λιγοστούς μόνο ξένους παίκτες από τον μεγάλο αριθμό των αλλοδαπών τεχνικών ομίλων, που επί σειρά δεκαετιών διεκδικούσαν και αναλάμβαναν έργα στην Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το πόρισμα της Ε.Α., επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους:
-22,2 εκατ. ευρώ στην (μητρική και θυγατρική) ισπανική FCC Construccion
-10,7 εκατ. ευρώ στην (μητρική και θυγατρική) Alpine Bau, που έχει χρεοκοπήσει
-1,3 εκατ. ευρώ στην Archirodon group και
-108.000 ευρώ στην τεχνική εταιρεία Ιακώβου
Ωστόσο, όπως αναφέρουν στελέχη της κατασκευαστικής αγοράς, τίθενται εύλογα ερωτήματα που σχετίζονται με:
– την ταχύτατη ολοκλήρωση από την ανεξάρτητη αρχή του ελληνικού σκέλους της υπόθεσης των προσυνεννοήσεων στους διαγωνισμούς δημοσίων έργων, όταν απαιτήθηκαν δύο ακόμη χρόνια, μετά τη δημοσίευση του πορίσματος για την ελληνική πτυχή της υπόθεσης, για να ολοκληρωθεί η έρευνα της Ε.Α. ως προς τις ξένες εταιρείες, που δεν είχαν προχωρήσει σε διαδικασία διευθέτησης.
– την μη επιβολή, τουλάχιστον, χρηματικών προστίμων σε ξένους, γερμανικών και γαλλικών συμφερόντων, ομίλους, που επί σειρά δεκαετιών αναλάμβαναν, ως επικεφαλής κοινοπραξιών, μεγάλα δημόσια έργα.
Πάντως, οι εταιρείες που δεν προχώρησαν στη διαδικασία διευθέτησης και βρίσκονται αντιμέτωπες με χρηματικό ή άλλου είδους πρόστιμο εκτιμάται ότι δεν θα είναι σε θέση, πλέον, να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, για χρονικό διάστημα έως τρία χρόνια. Διατηρούν βέβαια, τη δυνατότητα να προσφύγουν κατά της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Στον αντίποδα, οι ελληνικές εταιρείες, που προχώρησαν στη διαδικασία της διευθέτησης, είναι σε θέση να συμμετέχουν, κανονικά στους διαγωνισμούς.
Να σημειωθεί ότι για αριθμό ελληνικών τεχνικών εταιρειών, που έχουν χρεοκοπήσει, όπως η Αττικάτ και η ΑΛΤΕ ή αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, όπως η Μηχανική και η Βιοτέρ, η ανεξάρτητη αρχή διαπίστωσε ότι συμμετείχαν σε νόθευση του ανταγωνισμού, αλλά παρήλθε το προβλεπόμενο χρονικό όριο επιβολής προστίμων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Η ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Αναλυτικά, βάσει της απόφασης (υπ’αριθμ.647/4.7.2017), επί της αυτεπάγγελτης έρευνας σε διαγωνισμούς δημοπράτησης δημόσιων έργων μεγάλης αξίας για παράβαση των άρθρων 1 ν.703/77, 1 ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ, ως προς τις εταιρίες που δεν υπήχθησαν στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, έκρινε ότι δέκα επτά εργοληπτικές εταιρίες και δύο σύνδεσμοι εργοληπτικών επιχειρήσεων (ΣΑΤΕ και ΣΤΕΑΤ ως διάδοχος του ΣΤΕΗΤ) παραβίασαν τα άρθρα 1 του ν. 3959/2011/ του ν.703/1977 και 101 ΣΛΕΕ/ 81/ 85 ΣυνθΕΚ, με την συμμετοχή τους σε οριζόντιες συμπράξεις για την κατανομή αγορών και τη νόθευση διαγωνισμών δημοσίων έργων.
Πρόκειται για επιχειρήσεις, οι οποίες δεν υπήχθησαν στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, που κινήθηκε επί της ίδιας αυτεπάγγελτης έρευνας της Επιτροπής, αναφορικά με τους ίδιους ως άνω διαγωνισμούς και επί της οποίας έχει ήδη εκδοθεί και δημοσιευθεί η 642/10.3.2017 απόφαση της Επιτροπής.
Ειδικότερα, με βάση το σκεπτικό της απόφασης της Επιτροπής, οι εταιρίες ALPINE Bau GmbH, FCC CONSTRUCCION SA, ARCHIRODON GROUP N.V. και ΑΦΟΙ ΙΑΚΩΒΟΥ ΚΑΤΑΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΠΕ (IACOVOU BROTHERS (CONSTRUCTIONS) LIMITED), καθεμία κατά το χρόνο συμμετοχής της και ως προς διαφορετικό αριθμό έργων έκαστη, συμμετείχαν κατά την περίοδο 2005 – 2012 σε μία ενιαία και διαρκή παράβαση, η οποία συνίστατο σε ένα κοινό σχέδιο κατανομής και χειραγώγησης διαγωνισμών δημοσίων έργων, ιδίως έργων Μετρό της περιόδου 2005-2006 και έργων υποδομής της περιόδου 2011-2012.
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επέβαλε στις εν λόγω επιχειρήσεις τα ακόλουθα πρόστιμα, ανάλογα με τη διάρκεια συμμετοχής κάθε επιχείρησης στην ενιαία και διαρκή παράβαση της περιόδου 2005 – 2012:
• ALPINE Bau GmbH, πρόστιμο 7.200.438,68 €, εκ του οποίου ποσό 3.491.121,79 €, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με την μητρική της FCC CONSTRUCCION SA,
• FCC CONSTRUCCION SA, πρόστιμο 18.657.488,10 €, εκ του οποίου ποσό 3.491.121,79 €, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με την ALPINE Bau GmbH, ως μητρική της τελευταίας αυτής εταιρίας,
• ARCHIRODON GROUP N.V, πρόστιμο 1.265.349 € και
• ΑΦΟΙ ΙΑΚΩΒΟΥ ΚΑΤΑΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΠΕ (IACOVOU BROTHERS (CONSTRUCTIONS) LIMITED), πρόστιμο 108.679€.
Με την ίδια απόφαση η Επιτροπή διαπίστωσε κατά πλειοψηφία ότι δεν στοιχειοθετείται η συμμετοχή των εταιριών VINCI CONSTRUCTION GRANDS PROJETS SAS, SALINI IMPREGILO S.p.A, SELI S.p.A, ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε. και ALSTOM TRANSPORT SAS. στην παράβαση της περιόδου 2005- 2012.
Εξάλλου, με την ίδια απόφασή της η Επιτροπή έκρινε ομόφωνα ότι οι εταιρίες ΕΛΤΕΡ Α.Ε, ΕΡΓΑΣ Α.Τ.Ε, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε, ΠΑΡΝΩΝ Α.Ε, ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε, ΝΙΚΟΣ ΚΑΜΑΤΑΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ε, ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε, ΑΦΟΙ ΜΙΧ. ΤΡΑΥΛΟΥ ΑΤΕ ΤΕΧΝΟΔΟΜΗ, ΓΕΝΕΡ Α.Ε, ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε, ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ Α.Τ.Ε, ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε, ΑΛΤΕ Α.Τ.Ε, ΚΑΣΤΩΡ Α.Ε, ΕΛ.Τ.Ε.Κ. Α.Ε, ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε. (πρώην ΓΝΩΜΩΝ Α.Ε.) και ΘΕΣΣΑΛΙΚΗ Α.Τ.Ε, καθώς και οι ενώσεις επιχειρήσεων ΣΑΤΕ και ΣΤΕΑΤ (ως διάδοχος του ΣΤΕΗΤ), καθεμία κατά το χρόνο συμμετοχής της και ως προς διαφορετικό αριθμό έργων έκαστη, συμμετείχαν την περίοδο 1989 – 2000 σε μία ενιαία και διαρκή παράβαση, η οποία συνίστατο σε ένα κοινό σχέδιο κατανομής και χειραγώγησης διαγωνισμών δημοσίων έργων. Πλην όμως, η εξουσία της Επιτροπής Ανταγωνισμού να επιβάλει κυρώσεις για την ενιαία και διαρκή παράβαση της περιόδου αυτής έχει παραγραφεί, σύμφωνα με το άρθρο 42 του ν. 3959/2011.
Επίσης, με την ίδια απόφασή της, η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπίστωσε τη συμμετοχή των εταιριών ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε, ΕΛΤΕΡ Α.Ε, ΕΜΠΕΔΟΣ Α.Ε. (πρώην ΓΝΩΜΩΝ Α.Ε.) (και ως διάδοχος της ΤΕΓΚ), ΘΕΣΣΑΛΙΚΗ Α.Τ.Ε, ΚΑΣΤΩΡ Α.Ε, ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ Α.Τ.Ε. ALSTOM TRANSPORT S.A, ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ Α.Ε. και ΓΕΝΕΡ Α.Ε, καθεμία κατά το χρόνο συμμετοχής της και ως προς διαφορετικό αριθμό έργων έκαστη, σε σειρά αυτοτελών παραβάσεων που συνίσταντο στην κατανομή διαγωνισμών δημοσίων έργων, οι οποίες έλαβαν χώρα κατά τα έτη 1981-1988 και 2001 – 2002. Πλην όμως, η εξουσία της Επιτροπής Ανταγωνισμού να επιβάλει κυρώσεις για τις αυτοτελείς αυτές παραβάσεις έχει παραγραφεί σύμφωνα με το άρθρο 42 του ν. 3959/2011.
Με την ίδια απόφαση η Επιτροπή διαπίστωσε ομόφωνα ότι δεν στοιχειοθετείται (α) η συμμετοχή των εταιριών ΝΕΜΕΣΙΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ PLC, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε., IMPRESA S.p.A, TECHNIMONT CIVIL CONSTRUCTION S.p.A, RΙΖΖΑΝΙ de ECCHER S.p.A, TADDEI S.p.A, ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε, ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Α.Ε. και HOCHTIEF PPP SOLUTIONS GmbH στην παράβαση της περιόδου 2005- 2012, (β) η συμμετοχή της εταιρίας ΘΕΜΕΛΙΟΔΟΜΗ ως διαδόχου της εταιρίας NESTOS Α.Ε. στην παράβαση της περιόδου 1989 – 2000, (γ) η συμμετοχή της εταιρίας VAN OORD DREDGING AND MARINE CONTRACTORS BV ως προς το διαγωνισμό δημοσίου έργου Επέκτασης Κρηπιδώματος 26 του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων του 6ου προβλήτα της Ο.Λ.Θ. Α.Ε.”, κωδ. έργου 259, (2011) και (δ) η συμμετοχή των εταιριών FCC CONSTRUCCION SA, SOMAGUE ENGENHARIA SA, VINCI CONSTRUCTION GRANDS PROJETS SAS, HOCHTIEF PROJEKTENTWICKLUNG GmbH, HOCHTIEF CONSTRUCTION AG (νυν HOCHTIEF SOLUTIONS AG), ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε. και ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ Α.Τ.Ε. ως προς διαγωνισμούς δημοσίων έργων, οι οποίοι αφορούσαν, μεταξύ άλλων, έργα οδικών αξόνων που δημοπρατήθηκαν με το σύστημα της παραχώρησης.
