Του Χάρη Φλουδόπουλου
Ένα πρωτοφανές φιάσκο βρίσκεται σε εξέλιξη με κυβερνητική ευθύνη και αφορά σε επιδοτήσεις που δόθηκαν το 2022 στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι τότε επιδοτήσεις σε περίπου 1,2 εκατομμύρια μικρές επιχειρήσεις, αποδείχθηκε εκ των υστέρων ότι δόθηκαν παράτυπα καθώς δεν είχε εξασφαλιστεί η απαραίτητη έγκριση από τις Βρυξέλλες και την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Σημειώνεται ότι με απόφαση της τότε πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ (Κ. Σκρέκας) είχαν δοθεί για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των αυξημένων τιμών οριζόντιες επιδοτήσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Έτσι όταν ζητήθηκε η έγκριση από την DGCOMP αυτή δε δόθηκε καθώς οι Βρυξέλλες “πάτησαν” στο γεγονός ότι τα μέτρα δεν ήταν στοχευμένα με συγκεκριμένα κριτήρια αλλά ήταν οριζόντια.
Αποτέλεσμα να πρέπει οι επιδοτήσεις αυτές να επιστραφούν από όσους τις έλαβαν, δηλαδή από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κυρίως εστιατόρια, κομμωτήρια, εμπορικά καταστήματα, μίνι μάρκετ και άλλους κλάδους επαγγελματιών. Η διαδικασία της επιστροφής έχει ξεκινήσει μετά από κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύτηκε στις 10 Ιουνίου από τους υπουργούς Οικονομίας, Κ. Χατζηδάκη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θ. Σκυλακάκη και τους υφυπουργούς Οικονομικών Θ. Πετραλιά, Ενέργειας Α. Σδούκου αλλά και τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Λ. Αυγενάκη.
Όπως κατήγγειλε ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Γ. Χατζηθεοδοσίου, αυτές τις ημέρες φτάνουν στο Επιμελητήριο παράπονα επαγγελματιών που επιβαρύνονται με μεγάλα ποσά για ηλεκτρικό ρεύμα που είχαν καταναλώσει την περίοδο 2022 – 2023. Σημειώνεται ότι η μέση επιβάρυνση που προκύπτει ξεπερνά τα 600 ευρώ, μπορεί ωστόσο να είναι και μεγαλύτερη ανάλογα με το ύψος της κατανάλωσης. “Υπάρχουν περιπτώσεις μελών μας που καλούνται να πληρώσουν σε παρόχους εκατοντάδες ευρώ και μάλιστα μέσα σε διάστημα λίγων ημερών. Όπως μάθαμε, πρόκειται για ποσά που είχαν καταχωρηθεί εκείνη την περίοδο ως κρατική επιδότηση. Μόνο που τελικά δεν εγκρίθηκε ποτέ η καταβολή τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και πλέον, μετά από πρόσφατη υπουργική απόφαση, οι εταιρείες έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία είσπραξης αυτών των ποσών” ανέφερε ο κ. Χατζηθεοδοσίου.
Ο ίδιος θέτει μια σειρά από ερωτήματα και εύλογες απορίες:
– Όλοι αυτοί οι σημερινοί οφειλέτες είχαν ενημερωθεί με όσο το δυνατόν πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι αυτά τα ποσά θα γίνουν απαιτητά;
– Το ίδιο το κράτος δεν φρόντισε για τη μείωση των λογαριασμών του ηλεκτρικού ρεύματος μέσω επιδότησης;
– Πόσο ηθικό είναι να ζητείται από έναν επαγγελματία να εξοφλήσει μέσα σε διάστημα λίγων ημερών -υπάρχουν σχετικοί λογαριασμοί στη διάθεση του Ε.Ε.Α.- ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό; Αναρωτήθηκε κανείς αν αυτός ο άνθρωπος, υπό τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην αγορά με την τόση ακρίβεια και το λειτουργικό κόστος στα ύψη, μπορεί να έχει τη δυνατότητα εμπρόθεσμης πληρωμής του όποιου ποσού;
– Από τη στιγμή που η κυβέρνηση κάποια στιγμή έμαθε ότι δεν υπήρχε έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές, γιατί δεν ενημέρωσε έγκαιρα τους οφειλέτες;
Σημειώνεται ότι η ΚΥΑ είναι τροποποιητική προηγούμενης απόφασης που είχε εκδοθεί τον Ιανουάριο του 2023, με την οποία καθίσταντο υπεύθυνοι για την είσπραξη των παράνομων επιδοτήσεων οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας . Με τη νέα ΚΥΑ του Ιουνίου, οι προμηθευτές έχουν τη δυνατότητα να εκδώσουν ανακεφαλαιωτικούς λογαριασμούς για τα ποσά που πρέπει να επιστραφούν ανά δικαιούχο των αποζημιώσεων.
Οι επιδοτήσεις
Σημειώνεται ότι οι πρόσθετες αυτές επιδοτήσεις ύψους 800 εκατ. ευρώ είχαν δοθεί σε περίπου 1,2 εκατ. επιχειρήσεις με παροχή ισχύος έως 35 KVA κατά το 11μηνο Φεβρουάριος – Δεκέμβριος 2022. Τις επιδοτήσεις κάλυψαν τότε οι προμηθευτές με ίδια κεφάλαια, αφού η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού (DGCOMP). Η έγκριση δόθηκε το Δεκέμβριο με συγκεκριμένους όρους που δεν περιλάμβαναν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και στη συνέχεια εκδόθηκε ΚΥΑ τον Ιανουάριο του 2023 με την οποία οι προμηθευτές έπρεπε να διερευνήσουν τι είδους επιδοτήσεις είχαν πάρει οι πελάτες τους, προκειμένου να τους πιστωθούν τα αντίστοιχα ποσά από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (που χρηματοδοτούσε τις επιδοτήσεις). Σε περίπτωση που δεν δικαιούνταν κάποιος πελάτης την πίστωση, δινόταν το δικαίωμα να γίνει εκκαθάριση για να επιστραφούν τα χρήματα. Ωστόσο όπως ήταν λογικό η διαδικασία κατέληξε σε φιάσκο αφού δεν ανταποκρίθηκαν οι δικαιούχοι να συμπληρώσουν τις δηλώσεις που θα τους υποχρέωνε να επιστρέψουν τις επιδοτήσεις. Το θέμα κατέληξε να σέρνεται, με την κυβέρνηση να δρομολογεί την έκδοση της ΚΥΑ για την είσπραξη των ποσών από τους προμηθευτές μετά τις ευρωεκλογές, προφανώς συνυπολογίζοντας τον πολιτικό αντίκτυπο και τις αντιδράσεις από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που καλούνται να επιστρέψουν σημαντικά ποσά των επιδοτήσεων.
Πρόβλημα και με το ΕΤΜΕΑΡ
Σημειώνεται τέλος ότι εκτός από τις επιδοτήσεις που δόθηκαν το 2022 το επόμενο διάστημα θα πρέπει να επιστραφεί και ένα ποσό της τάξης των 105 εκατομμυρίων από μεσαίες επιχειρήσεις κυρίως ξενοδοχεία και εμπορικά, για το μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ των ετών 2019 – 2020 το οποίο δεν δικαιούνταν. Σύμφωνα με ενημέρωση του διαχειριστή ΔΑΠΕΕΠ προς τους προμηθευτές στις 14 Ιουνίου, οι εταιρείες οφείλουν εντός διαστήματος ενός μηνός, έως την 15.07.2024, να αποδώσουν στον Διαχειριστή τα ποσά της αναδρομικής εκκαθάρισης των Χρεώσεων (ΕΤΜΕΑΡ) των ετών 2019–2020 τα οποία αφορούν σε καταναλωτές οι οποίοι εν τέλει δεν κατέστησαν δικαιούχοι μειωμένων Χρεώσεων, και τα οποία συνολικά ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Είναι μάλιστα άξιο αναφοράς ότι εντός του τρέχοντος έτους αναμένεται να πραγματοποιηθεί και η αναδρομική εκκαθάριση για τα έτη 2021, 2022, 2023 και 2024 οπότε η ορθή -εξαρχής- διαμόρφωση του πλαισίου είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, όπως σημειώνει και ο σύνδεσμος των προμηθευτών.
Θ. Σκυλακάκης: Ήδη 2.500 επιχειρήσεις καλούνται να επιστρέψουν €2 εκατ. – Γ. Χατζηθεοδοσίου: Αδιανόητο αυτό που συνέβη
Μιλώντας σήμερα στο REAL FM, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρος Σκυλακάκης παραδέχθηκε το θέμα, λέγοντας ότι ένας αριθμός 2500 επιχειρήσεων θα πρέπει τώρα να επιστρέψει ποσά ύψους 2 εκατ. ευρώ. Ο κ. Σκυλακάκης επικαλέστηκε την ευρωπαϊκή νομοθεσία λέγοντας ότι μια επιχείρηση γνωρίζει πόσα χρήματα έχει πάρει και τα ποσά των επιδοτήσεων δεν μπορεί να υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον κ. Σκυλακάκη, το συνολικό ποσό που πρέπει να επιστραφεί είναι λιγότερο από 2 εκατ. ευρώ και αφορά σε λιγότερες από 2.500 επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από τους παρόχους. Παράλληλα, τόνισε πως περισσότερες επιχειρήσεις θα λάβουν, συνολικά, πάνω από 4 εκατ. ευρώ, δηλαδή επιπλέον χρήματα.
Ο ίδιος υποστήριξε σε σχέση με τις κρατικές ενισχύσεις πως με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν μπορεί κανένα κράτος – μέλος να υπερβεί τα όρια, καθώς απαγορεύεται ρητώς. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε στη δυσκολία να γίνει σε πραγματικό χρόνο ο έλεγχος σώρευσης, διότι το ακριβές ποσό της επιδότησης, το μαθαίνει κάθε επιχείρηση στο τέλος, όταν λαμβάνει τον λογαριασμό από τον πάροχο.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε πως “η επιχείρηση είναι ενήμερη για κάθε κρατική ενίσχυση που λαμβάνει. Μάλιστα ζητήθηκε μεταγενέστερα, διότι η καταβολή των επιδοτήσεων κράτησε πολύ καιρό, να υπάρξει μία Υπεύθυνη Δήλωση, ότι δεν θα γίνει υπέρβαση του ορίου που προβλέπει η Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Πολλές επιχειρήσεις δεν τη συμπλήρωσαν, τελείωσαν οι επιδοτήσεις και έγινε ο επανυπολογισμός, ο οποίος βγάζει θετικό πρόσημο για την πλειονότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων”.
