Σε έναν αγώνα δρόμου έχει επιδοθεί η ελληνική πλευρά προκειμένου να μην διακοπεί η χρηματοδότηση από το επόμενο ΕΣΠΑ των μεγάλων υποδομών φυσικού αερίου, όπως του πλωτού σταθμού στην Αλεξανδρούπολη και της υπόγειας αποθήκης στο εξαντληθέν κοίτασμα της Νοτίου Καβάλας.
Το καμπανάκι έκρουσε την Παρασκευή, από το βήμα του Εθνικού Αναπτυξιακού Συνεδρίου, η Γενική Γραμματέας του ΥΠΕΝ Αλεξάνδρα Σδούκου, εκφράζοντας τον προβληματισμό της για το γεγονός ότι το Σχέδιο Κανονισμού για την προγραμματική περίοδο 2021-2027, αποκλείει σε πολύ μεγάλο βαθμό τις υποδομές φυσικού αερίου από την χορήγηση κονδυλίων του νέου ΕΣΠΑ.
Σαν ζήτημα προέκυψε μετά την πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαικής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να σταματήσει από το 2021 και μετά την χρηματοδότηση κάθε έργου που σχετίζεται με τα ορυκτά καύσιμα, επομένως και projects φυσικού αερίου, διακυβεύοντας έτσι την υλοποίηση εμβληματικών επενδύσεων, χαρακτηρισμένων μάλιστα ως PCIs.
Τελικά και έπειτα από παρεμβάσεις της ελληνικής πλευράς, όπως του υφυπουργού ΠΕΝ Γ.Θωμα που κατέθεσε σχετική τεκμηρίωση στο ΔΣ της ΕΤΕπ, υπήρξε διορθωτική απόφαση, χωρίς ωστόσο να επιλύει εντελώς το πρόβλημα.
Στη νέα της απόφαση η ΕΤΕπ, ανοίγει ένα “παράθυρο” για όσα έργα είναι ενταγμένα στην 4η λίστα των έργων Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος της Ε.Ε. (PCIs).
Αντί αυτά να πάψουν από φέτος να χρηματοτοδούνται, όπως προέβλεπε η αρχική απόφαση, θα μπορούν να συνεχίσουν να δανειοδοτούνται έως το τέλος του 2021, ωστόσο από εκεί και μετά, τα πράγματα γίνονται πιο αυστηρά. Η συνέχιση ή μη της χρηματοδότησης από την ΕΤΕπ θα αποφασίζεται, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων και για κάθε ένα έργο διακριτά.
Αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να μείνουν έξω από την χρηματοδότηση της ΕΤΕπ, κομβικά έργα φυσικού αερίου που θα μπουν σε ρότα υλοποίησης από το 2021, η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε εγρήγορση. Στο θέμα αναφέρθηκε την Παρασκευή και η Αλ.Σδούκου, λέγοντας ότι η Ελλάδα έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις και ευελπιστεί για μια πιο ευνοϊκή μεταχείριση, λαμβάνοντας υπόψη – μεταξύ άλλων – ότι νέες υποδομές που ωριμάζουν στην παρούσα φάση όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης ή η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Καβάλας, συντελούν στην διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού της Ευρώπης.
Το μήνυμα αναφορών όπως η παραπάνω είναι ότι το “παραθυράκι” της ΕΤΕπ για εμβληματικά έργα όπως τα συγκεκριμένα PCIs, δεν αρκεί και χρειάζονται παρεμβάσεις στα ευρωπαικά όργανα, προκειμένου αυτά να χρηματοδοτηθούν απρόσκοπτα. Στην κατεύθυνση αυτή θα συνεχιστούν οι επαφές του ΥΠΕΝ προς τα αρμόδια όργανα, καθώς η λήψη ή μη χρηματοδότησης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την βιωσιμότητα projects, που ενισχύουν σημαντικά την γεωστρατηγική θέση της χώρας, αλλά και την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Η απόφαση της ΕΤΕπ
Στην τελευταία της απόφαση η ΕΤΕπ, αναφέρει ότι θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί έργα φυσικού αερίου, τα οποία είναι σχεδιασμένα να μεταφέρουν αέρια χαμηλών εκπομπών άνθρακα, περιλαμβάνοντας την αποκατάσταση και προσαρμογή των υφιστάμενων υποδομών, όταν και όπου αποτελεί μέρος των ευρύτερων σχεδίων.
Ειδικά για τα Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, επισημαίνει ότι το υποψήφιο έργο θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην 4η λίστα των έργων PCI, να συγχρηματοδοτείται από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και να έχει εγκριθεί από το ΔΣ της Τράπεζας πριν το τέλος του 2021.
Ειδική αναφορά γίνεται ως προς τις τεχνικές απαιτήσεις, όπου σημειώνεται ότι ο προγραμματισμός και ο σχεδιασμός για τις επενδύσεις δικτύου θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται απόλυτα με τις βέλτιστες πρακτικές της βιομηχανίας. Μνεία γίνεται επίσης και ως προς την οικονομική αξιολόγηση του έργου, με τον project promoter να καλείται να καταθέσει στην τράπεζα μελέτη κόστους-οφέλους (cost benefit analysis).
Η τράπεζα θα εξετάζει την εν λόγω ανάλυση και ενδεχομένως θα προβαίνει σε προσαρμογές ως προς τα αποτελέσματά της, συνυπολογίζοντας το κόστος άνθρακα όπως και το κόστος καυσίμων.
