Σημάδια ανάκαμψης έδειξε η οικοδομική δραστηριότητα που τη δεκαετία της κρίσης βρέθηκε σε πλήρη αδράνεια.
Ειδικά στην Κρήτη, η οικοδομική δραστηριότητα το τελευταίο διάστημα παρουσιάζει σημαντική αύξηση, την ώρα που σε πανελλαδικό επίπεδο, η “έκρηξη”, που πολλοί είχαν προαναγγείλει, δεν ήρθε, τουλάχιστον το 2019, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛ.ΣΤΑΤ. Με δεδομένο όμως ότι η Κρήτη παίζει και σε αυτόν τον τομέα καθοριστικό ρόλο στην οικονομία της χώρας, η μικρή κινητικότητα που παρουσιάζεται στην οικοδομική δραστηριότητα δεν είναι αρκετή για να φέρει… την άνοιξη.
Για τον λόγο αυτό, οι παράγοντες της κτηματαγοράς, διακρίνοντας το ενδιαφέρον που υπάρχει από ξένους αλλά και Έλληνες επενδυτές, και με αφορμή τα μέτρα στήριξης του κλάδου που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, ζητούν περισσότερη στήριξη της οικοδομής, η οποία κανείς δεν πρέπει να ξεχνά πως προσφέρει πολλές θέσεις εργασίας, ενώ συμπαρασύρει στις καλές και στις κακές της στιγμές δεκάδες επαγγελματικούς κλάδους…
Και για να μιλήσουν τα νούμερα, μεγάλες αυξήσεις με βάση τον αριθμό αδειών καταγράφηκαν το 2019 σε Ανατολική Μακεδονία-Θράκη (85,5% αλλά μόλις 716 άδειες), Κρήτη (28,9%), όπως επίσης στην Αττική και σε αρκετές τουριστικές περιοχές. Αντίθετα, μεγάλη πτώση, πάντα με βάση τον αριθμό των αδειών, εντοπίζεται σε Δυτική Ελλάδα (-19,9%), Στερεά Ελλάδα (-18,3%), Βόρειο Αιγαίο (-17,1%) και Δυτική Μακεδονία (-13,7%).
Το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2019, η συνολική οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της χώρας, αύξηση κατά 8,6% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 3,7% στην επιφάνεια και κατά 5,6% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο δεκάμηνο του 2018. Συγκεκριμένα το διάστημα αυτό εκδόθηκαν 13.641 άδειες, έναντι 12.557 αδειών την ίδια περίοδο του 2017. Κατά την ίδια περίοδο πέρυσι, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει στο σύνολο της χώρας αύξηση κατά 9,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 5,1% στην επιφάνεια και κατά 6,6% στον όγκο, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2018.
Κατά την περίοδο από τον Νοέμβριο 2018 έως τον Οκτώβριο 2019, το μέγεθος της συνολικής οικοδομικής δραστηριότητας (ιδιωτικής και δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της χώρας, ανήλθε σε 16.426 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 3.636,8 χιλιάδες τ.μ. επιφάνειας και 16.141,2 χιλιάδες κ.μ. όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Νοεμβρίου 2017-Οκτωβρίου 2018 παρατηρήθηκε αύξηση κατά 8,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 8,8% στην επιφάνεια και κατά 10,8% στον όγκο.
Σημειώνεται, ωστόσο, πως το 2009 είχαν εκδοθεί στην Ελλάδα περίπου 58.000 οικοδομικές άδειες, ενώ το 2018 προσέγγισαν τις 17.000. Το 2009 εκδόθηκαν άδειες για την κατασκευή επιφανειών που έφταναν τα 10 εκατ. τετραγωνικά μέτρα και το 2018 κάτω από 3 εκατ. τετραγωνικά μέτρα, με τα νούμερα να μιλούν από μόνα τους, όπως κανείς εύκολα συμπεραίνει.
Μέτρα για την “αναστήλωση” της οικοδομής
Το σχέδιο της κυβέρνησης για την αναστήλωση της οικοδομής, η οποία κατέρρευσε στα χρόνια της κρίσης και το “λίφτινγκ” που εξετάζεται στους φόρους που επιβαρύνουν τους ιδιοκτήτες ακινήτων προβλέπει: Αναστολή του ΦΠΑ για 3 χρόνια, όπου συγκεκριμένα όλα τα νεόδμητα ακίνητα με άδεια οικοδομής μέχρι και τέλη του 2022 θα πωλούνται χωρίς ΦΠΑ 24%. Αναστολή μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2022 του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Έκπτωση φόρου για εργασίες ανακαίνισης ακινήτων. Νέες αντικειμενικές αξίες, επέκταση αντικειμενικών αξιών σε 7.000 περιοχές, μείωση του ΕΝΦΙΑ και ανατροπές στους φόρους μεταβιβάσεων.
Κινήσεις πολλές από τις οποίες έχουν ήδη γίνει, ενώ άλλες δρομολογούνται. Είναι όμως αυτά τα μέτρα ικανά για να ανακάμψει η οικοδομική δραστηριότητα; Στο ερώτημα αυτό μας απαντούν σήμερα παράγοντες της τοπικής κτηματαγοράς και της οικοδομής, οι οποίοι, εκτός από την αγωνία τους για το μέλλον της οικοδομικής δραστηριότητας, καταθέτουν την άποψη αλλά και τις ιδέες τους για το πώς μπορεί και πάλι ο σημαντικός αυτός κλάδος της οικονομίας να πάρει μπρος με απλά, όπως λένε, βήματα.
«Τα μέτρα της κυβέρνησης βρίσκονται προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως έχουμε αρκετό δρόμο να διανύσουμε ακόμα μέχρι την ουσιαστική ανάκαμψη στην οικοδομική δραστηριότητα και στις αγοραπωλησίες, και αυτό γιατί η φορολογία (ΕΝΦΙΑ, φορολογία ενοικίων) εξακολουθεί να είναι σε υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, πρέπει πια να αρχίσουν οι τράπεζες να δίνουν δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια. Αυτή τη στιγμή, ο κόσμος διστάζει να αγοράσει κάποιο ακίνητο ή να πάρει δάνειο», τόνισε ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων Ν. Ηρακλείου-δικηγόρος Κώστας Αράπογλου, σημειώνοντας ταυτόχρονα πως αναγκαία επίσης είναι η περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ, ενώ αναφερόμενος στις αντικειμενικές αξίες είπε πως «εάν οι τιμές τους αυξηθούν, τότε στην ουσία η κυβέρνηση αυτό που θα δώσει ως ώθηση με τα μέτρα που έχει ανακοινώσει θα το πάρει πίσω», άρα θα μείνουμε στον ίδιο παρονομαστή, όπως κατέληξε.
Ανησυχούν οι οικοδόμοι – «Βοηθούν αλλά δε δίνουν λύση»
Εκφράζοντας τις ανησυχίες και τα παράπονα των εργαζομένων στον χώρο της οικοδομής, ο πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Ν. Ηρακλείου, Γιάννης Γωνιανάκης, είπε μεταξύ άλλων: «Τα στοιχεία αυτά δίνουν μια ελπίδα μετά τη δεκαετή κρίση που πέρασε ο κατασκευαστικός κλάδος, σημειώνοντας 90% ανεργία, με το 50% των εργαζομένων να έχει εγκαταλείψει τη δουλειά στην οικοδομή και να έχει στραφεί αλλού για το μεροκάματο. Τα μέτρα της κυβέρνησης βοηθάνε εν μέρει, όμως δε δίνουν ουσιαστική λύση στα ζητήματα του κλάδου και κυρίως των εργαζομένων, με τα αιτήματά μας μεταξύ άλλων να έχουν να κάνουν με την επιστροφή της κλαδικής συλλογικής σύμβασης εργασίας, το ωράριό μας, το ότι ο οικοδόμος πλέον είναι αναγκασμένος να βγει στη σύνταξη στα 62 χρόνια, και τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας που από το 2012 έχει καταργηθεί, παρότι πληρώνουν οι εργαζόμενοι ακόμα τις εισφορές τους».
