Η ΡΑΑΕΥ τροποποιεί τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης με την απόφαση Ε-217/2026. Θεσπίζεται γραμμική μεταβολή ισχύος για συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ, ενώ εισάγεται νέος τρόπος υπολογισμού των αποκλίσεων. Τι ισχύει για τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης και πότε θα εφαρμοστούν οι αλλαγές.
Νέους κανόνες για τη μεταβολή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από χαρτοφυλάκια Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) θεσπίζει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), με την απόφαση Ε-217/2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6415/23.10.2026.
Η απόφαση, που φέρει ημερομηνία 30 Ιουλίου 2026, τροποποιεί τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης, εισάγοντας υποχρέωση γραμμικής μεταβολής της ενεργού ισχύος σε διάστημα δέκα λεπτών για συγκεκριμένες κατηγορίες χαρτοφυλακίων που εκπροσωπούν Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ).
Παράλληλα, καθιερώνει νέο υπολογισμό του Προγράμματος Αγοράς για την εκκαθάριση αποκλίσεων και τροποποιεί προβλέψεις για τη συμμόρφωση των συμμετεχόντων στην Αγορά Εξισορρόπησης.
Σημαντικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι η ΡΑΑΕΥ δεν αποδέχθηκε τη θέσπιση πρόσθετης Χρέωσης μη Συμμόρφωσης για τις αποκλίσεις από τα Προγράμματα Αγοράς που είχε προτείνει ο ΑΔΜΗΕ, κρίνοντας ότι τα υφιστάμενα εργαλεία της αγοράς έχουν ήδη αποδώσει αποτελέσματα.
Γιατί θεσπίζεται η δεκάλεπτη μεταβολή ισχύος
Η ρυθμιστική παρέμβαση συνδέεται με τη σημαντική αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από εγκαταστάσεις ΑΠΕ και τη δυνατότητά τους να μεταβάλλουν πολύ γρήγορα την ισχύ που εγχέουν στο ηλεκτρικό σύστημα.
Στο σκεπτικό της απόφασης καταγράφονται περιστατικά κατά τα οποία φωτοβολταϊκοί και άλλοι σταθμοί ΑΠΕ περιόρισαν την παραγωγή τους σε διάστημα λίγων δευτερολέπτων, έπειτα από σχετική ενημέρωση των ΦοΣΕ που τους εκπροσωπούσαν.
Οι μεταβολές αυτές παρατηρήθηκαν κυρίως σε περιόδους μηδενικών ή αρνητικών τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
Σύμφωνα με την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ, η ταυτόχρονη και απότομη μεταβολή της παραγωγής πολλών εγκαταστάσεων μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές ανισορροπίες στο ηλεκτρικό σύστημα, αυξάνοντας τις απαιτήσεις εξισορρόπησης και την ανάγκη διατήρησης εφεδρειών.
Ο Διαχειριστής επισημαίνει ιδιαίτερα την αβεβαιότητα σχετικά με τον χρόνο, το μέγεθος και τον τρόπο υλοποίησης των περιορισμών παραγωγής.
Η δεκάλεπτη μεταβολή ισχύος αποσκοπεί στον περιορισμό αυτών των αιφνίδιων μεταβολών και στην καλύτερη πρόβλεψη της συμπεριφοράς των χαρτοφυλακίων.
Τι προβλέπει το νέο άρθρο 7.5
Με την απόφαση Ε-217/2026 προστίθεται στον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης το νέο άρθρο 7.5, «Περίοδος μεταβολής ενεργού ισχύος».
Η υποχρέωση αφορά ΦοΣΕ που εκπροσωπούν:
- Κατανεμόμενα Χαρτοφυλάκια Μη Ελεγχόμενης Παραγωγής.
- Μη Κατανεμόμενα Χαρτοφυλάκια Σταθμών.
- Χαρτοφυλάκια Μονάδων ΑΠΕ χωρίς Υποχρέωση Συμμετοχής στην Αγορά.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, όταν οι ΦοΣΕ προβαίνουν σε μεταβολή του επιπέδου ενεργού ισχύος των χαρτοφυλακίων τους χωρίς σχετική εντολή από τον ΑΔΜΗΕ ή τον ΔΕΔΔΗΕ, οφείλουν να εφαρμόζουν γραμμική μεταβολή διάρκειας δέκα λεπτών.
Η μεταβολή ξεκινά πέντε λεπτά πριν από την έναρξη της αντίστοιχης Περιόδου Εκκαθάρισης Αποκλίσεων και ολοκληρώνεται πέντε λεπτά μετά.
Η ρύθμιση δεν περιορίζεται στις ώρες μηδενικών ή αρνητικών τιμών. Όπως επισημαίνεται στο σκεπτικό της απόφασης, απότομες μεταβολές ισχύος μπορούν να επηρεάσουν την ασφαλή λειτουργία του συστήματος ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς.
Πώς λειτουργεί η νέα διαδικασία στην πράξη
Για την κατανόηση της νέας υποχρέωσης, μπορεί να εξεταστεί ένα ενδεικτικό χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ με προγραμματισμένη μεταβολή ισχύος από 100 MW σε μηδέν.
Εάν η αλλαγή του προγράμματος πραγματοποιείται στις 13:00, η γραμμική μείωση θα πρέπει, με βάση τη βασική αρχή του νέου κανόνα, να ξεκινήσει στις 12:55 και να ολοκληρωθεί στις 13:05.
Σε ένα ιδανικό γραμμικό προφίλ, η ισχύς μειώνεται σταδιακά και όχι με απότομη εντολή διακοπής.
Η διαφοροποίηση έχει ιδιαίτερη σημασία για τον ΑΔΜΗΕ, καθώς μια σταδιακή μείωση είναι ευκολότερο να ενσωματωθεί στον προγραμματισμό λειτουργίας του συστήματος σε σύγκριση με την αιφνίδια απώλεια μεγάλης παραγωγής.
Το παράδειγμα είναι σχηματικό και αποδίδει τον προβλεπόμενο χρονισμό. Η συμμόρφωση κάθε εγκατάστασης και χαρτοφυλακίου εξετάζεται με βάση τις εφαρμοστέες τεχνικές και κανονιστικές απαιτήσεις.
Νέος τρόπος υπολογισμού των αποκλίσεων
Η απόφαση δεν περιορίζεται στην υποχρέωση ομαλής μεταβολής της παραγωγής.
Προβλέπει επίσης τη διόρθωση του Προγράμματος Αγοράς σε κάθε Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, ώστε στους υπολογισμούς να λαμβάνεται υπόψη η δεκάλεπτη γραμμική μεταβολή ισχύος.
Η διόρθωση αυτή εφαρμόζεται στις προβλεπόμενες κατηγορίες χαρτοφυλακίων ΑΠΕ αλλά και σε χαρτοφυλάκια φορτίου, κατά τον υπολογισμό της Τελικής Απόκλισης.
Η λογική της τροποποίησης είναι ότι, όταν η ενεργός ισχύς μεταβάλλεται σταδιακά γύρω από το όριο δύο διαδοχικών δεκαπεντάλεπτων περιόδων, η ποσότητα ενέργειας που αντιστοιχεί σε κάθε περίοδο διαφοροποιείται από εκείνη ενός προγράμματος με στιγμιαία αλλαγή ισχύος.
Για τον σκοπό αυτό, το νέο άρθρο 7.5 περιλαμβάνει ειδικό μαθηματικό τύπο υπολογισμού του διορθωμένου Προγράμματος Αγοράς.
Η μεταβολή αφορά επομένως τόσο τη λειτουργική συμπεριφορά των χαρτοφυλακίων όσο και τον τρόπο με τον οποίο αυτή αποτυπώνεται οικονομικά στην εκκαθάριση αποκλίσεων.
Τι αποφασίστηκε για τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τελική στάση της ΡΑΑΕΥ απέναντι στην εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για νέα Χρέωση μη Συμμόρφωσης, η οποία θα συνδεόταν με την απόκλιση από το Πρόγραμμα Αγοράς όταν έχουν εκδοθεί Εντολές Περιορισμού Έγχυσης.
Η Αρχή δεν υιοθέτησε τη συγκεκριμένη πρόσθετη χρέωση.
Στο σκεπτικό της αναφέρεται ότι η επαναφορά της δυνατότητας υποβολής προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές έχει βελτιώσει τη συμμόρφωση των χαρτοφυλακίων ΑΠΕ με τα Προγράμματα Αγοράς τους.
Παράλληλα, με την προγενέστερη απόφαση Ε-181/2026, η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε προσωρινό κατώτατο όριο προσφοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης –100 €/MWh για ένα έτος, ενισχύοντας, κατά την εκτίμησή της, τα υφιστάμενα οικονομικά κίνητρα συμμόρφωσης.
Η μη θέσπιση της συγκεκριμένης πρόσθετης χρέωσης δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου και Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης.
Η ίδια απόφαση τροποποιεί τους υπολογισμούς που σχετίζονται με τις ήδη προβλεπόμενες χρεώσεις και διατηρεί τον έλεγχο συμμόρφωσης προς τα προφίλ ενεργοποίησης υπηρεσιών εξισορρόπησης.
Διακριτή αντιμετώπιση της χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας
Με την τροποποίηση του άρθρου 14.4 του Κανονισμού, οι Οντότητες Υπηρεσιών Εξισορρόπησης υποχρεούνται να συμμορφώνονται με το προβλεπόμενο προφίλ ενεργοποίησης του προϊόντος χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας (χΕΑΣ).
Το επιτρεπόμενο προφίλ και τα σχετικά όρια ανοχής εξειδικεύονται στην Τεχνική Απόφαση «Χειροκίνητη ΕΑΣ».
Ο ΑΔΜΗΕ μπορεί να διενεργεί ελέγχους συμμόρφωσης και, εφόσον διαπιστώνονται αποκλίσεις, να εφαρμόζει τις προβλεπόμενες Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης του άρθρου 22.3.
Στο σκεπτικό της απόφασης εξετάζονται επίσης οι ιδιαιτερότητες των βιομηχανικών φορτίων και της απόκρισης ζήτησης, για τα οποία η τήρηση γραμμικού προφίλ μεταβολής δεν είναι πάντα τεχνικά αντίστοιχη με εκείνη των εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής.
Οι ειδικές παράμετροι εφαρμογής πρέπει να εξετάζονται σε συνδυασμό με τις σχετικές τεχνικές αποφάσεις.
Τεχνικές απαιτήσεις για σταθμούς ΑΠΕ και ΦοΣΕ
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναδεικνύει τη σημασία των συστημάτων τηλεποπτείας και τηλελέγχου της παραγόμενης ενεργού ισχύος.
Στο σκεπτικό της απόφασης, ο ΑΔΜΗΕ υπογραμμίζει την ανάγκη εγκατάστασης κατάλληλου εξοπλισμού για συνεχή και πραγματικού χρόνου έλεγχο των σταθμών ΑΠΕ από τους ΦοΣΕ μέσω εντολών επιθυμητής ισχύος (setpoints).
Σε επίπεδο εγκατάστασης, η τεχνική προετοιμασία μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο:
- Των δυνατοτήτων του κεντρικού ελεγκτή ισχύος.
- Της διαχείρισης setpoints από τους αντιστροφείς.
- Της επικοινωνίας μεταξύ σταθμού και ΦοΣΕ.
- Της καταγραφής της πραγματικής ενεργού ισχύος.
- Της δυνατότητας εκτέλεσης ελεγχόμενης αύξησης ή μείωσης παραγωγής.
Οι απαιτήσεις αυτές δεν συνεπάγονται αυτόματη υποχρέωση αντικατάστασης εξοπλισμού σε όλες τις εγκαταστάσεις. Η ανάγκη τεχνικής προσαρμογής θα εξαρτηθεί από τις υφιστάμενες δυνατότητες ελέγχου και τις υποχρεώσεις που εφαρμόζονται σε κάθε σταθμό.
Παράλληλα, πρέπει να διαχωρίζεται το νέο άρθρο 7.5 του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης από τη διακριτή απόφαση Ε-216/2026, η οποία αφορά τη μεθοδολογία περιορισμών μεταβολής ενεργού ισχύος για σταθμούς ΑΠΕ που συνδέονται στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Πότε θα εφαρμοστεί ο νέος τρόπος εκκαθάρισης
Η απόφαση Ε-217/2026 προβλέπει ειδικό μεταβατικό στάδιο για τους υπολογισμούς της εκκαθάρισης.
Με το νέο άρθρο 27.6, ορίζεται ότι οι υπολογισμοί των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 7.5 θα ενσωματωθούν στα αποτελέσματα των εκκαθαρίσεων μετά από ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ στην επίσημη ιστοσελίδα του σχετικά με την ετοιμότητά του.
Επιπλέον, η απόφαση προβλέπει την υποβολή στη ΡΑΑΕΥ, εντός δέκα ημερών από τη δημοσίευσή της, αναλυτικού καταλόγου των απαιτούμενων ενεργειών και σχετικού χρονοδιαγράμματος εφαρμογής.
Συνεπώς, η δημοσίευση του ΦΕΚ δεν ταυτίζεται με την ολοκλήρωση της επιχειρησιακής ενεργοποίησης όλων των νέων διαδικασιών εκκαθάρισης.
Για τους συμμετέχοντες στην αγορά, κρίσιμη θα είναι η σχετική ανακοίνωση του Διαχειριστή, καθώς και οι τεχνικές οδηγίες που θα συνοδεύσουν την εφαρμογή των νέων υπολογισμών.
Τι σημαίνει η νέα απόφαση για τον τεχνικό κλάδο
Η απόφαση Ε-217/2026 αποτυπώνει μια ουσιαστική μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η διαχείριση της παραγωγής ΑΠΕ στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η δυνατότητα ταχείας μεταβολής ισχύος, που αποτελεί χαρακτηριστικό πολλών εγκαταστάσεων με ηλεκτρονικούς μετατροπείς, αποκτά πλέον μεγαλύτερη σημασία από την πλευρά της ασφαλούς λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος.
Για τους ΦοΣΕ, βασική πρόκληση είναι ο συντονισμός των εντολών παραγωγής και η αποτελεσματική παρακολούθηση των χαρτοφυλακίων.
Για τους μηχανικούς λειτουργίας και συντήρησης των σταθμών ΑΠΕ, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις δυνατότητες των συστημάτων ελέγχου, στην ομαλή εκτέλεση μεταβολών ισχύος και στην τεχνική τεκμηρίωση της λειτουργικής συμπεριφοράς των εγκαταστάσεων.
Το επόμενο ουσιαστικό στάδιο θα είναι η ανακοίνωση του χρονοδιαγράμματος και της επιχειρησιακής ετοιμότητας του ΑΔΜΗΕ για την πλήρη ενσωμάτωση των νέων υπολογισμών στην εκκαθάριση αποκλίσεων.
Πηγές
Πρωτογενής κανονιστική πηγή
- ΡΑΑΕΥ – Απόφαση Ε-217/2026, «Τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4425/2016 αναφορικά με τα μέτρα για τη διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας του Συστήματος από συμπεριφορές σταθμών ΑΠΕ και ΦοΣΕ». ΦΕΚ Β΄ 6415/23.10.2026, σελίδες 71365–71378. Εθνικό Τυπογραφείο – Αναζήτηση ΦΕΚ.
Συναφής κανονιστική απόφαση
- ΡΑΑΕΥ – Απόφαση Ε-216/2026, για τη μεθοδολογία περιορισμών μεταβολής ενεργού ισχύος σταθμών ΑΠΕ που συνδέονται στο ΕΣΜΗΕ, όπως μνημονεύεται στο ΦΕΚ της Ε-217/2026.
Επίσημη τεχνική ενημέρωση
- ΑΔΜΗΕ – Αγορά Εξισορρόπησης
- [ΑΔΜΗΕ – Μεθοδολογίες και Τεχνικές Αποφάσεις](https://www.admie.gr/agora/rythmistiko-plaisio-agoras/methodologies-kai-tehnikes-apofaseis
