Ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα εκπαιδευτικών εργαστηρίων, στα πλαίσια της δράσης της Μόνιμης Επιτροπής Αρχιτεκτονικών Θεμάτων του ΤΕΕ/ ΤΚΜ ‘’Αρχιτεκτονική για παιδιά’’. Το πρόγραμμα, το οποίο απευθύνθηκε σε παιδιά ηλικίας 9-10 ετών, πραγματοποιήθηκε από 12-14 Νοεμβρίου 2018 στην Δ΄ τάξη του 83ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης. Η δράση πραγματοποιήθηκε από τα μέλη της Μόνιμης Επιτροπής Αρχιτεκτονικών Θεμάτων του ΤΕΕ/ ΤΚΜ, κα Ελένη Ανδρέου και κα Αθηνά Κωνσταντινίδου.
Πραγματοποιήθηκαν τρία εργαστήρια, τα οποία είχαν σκοπό να φέρουν σε επαφή τα παιδιά με βασικές έννοιες της αρχιτεκτονικής, το σχεδιασμό και την παρέμβαση στο χώρο. Ειδικότεροι στόχοι των εργαστηρίων ήταν η ερμηνεία της αρχιτεκτονικής μέσα από τα μάτια των παιδιών, η ενθάρρυνση της μαθητικής πρωτοβουλίας, η βιωματική προσέγγιση στη μάθηση, η συνεργατική μάθηση, η εξοικείωση με όγκους, μεγέθη, κλίμακες, η παρατήρηση και κατανόηση του κτισμένου και φυσικού περιβάλλοντος.
Στα πλαίσια της δράσης ‘’Αρχιτεκτονική για παιδιά’’, παρουσιάστηκε στην αίθουσα υλικό το οποίο αφορούσε σε βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής όπως η ανθρωπομετρία, η κλίμακα και η αναλογία, η σχέση του γενικού πλαισίου με την κλίμακα, οι διαφορετικές κλίμακες και οι εφαρμογές τους, η λειτουργία και η λειτουργικότητα, η ανάγνωση μιας κατοικίας, η απεικόνιση σε κάτοψη, οι συμβολισμοί και τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά της. Ακόμα μέσα από παραδείγματα κτιρίων και κατασκευών, εξετάστηκε η αναγνώριση γεωμετρικών σχημάτων και στερεών στο κτισμένο περιβάλλον, τα οργανικά σχήματα, η μετάβαση από τις δύο στις τρεις διαστάσεις, η συμμετρία και ασυμμετρία, ο ρυθμός στην οργάνωση των όψεων κ.α. Η παρουσίαση του υλικού εμπεριείχε την έντονη συμμετοχή των μαθητών και λειτούργησε ως αφορμή για συζήτηση, αναδρομή των παιδιών στις εμπειρίες τους και τόνωση της φαντασίας και της παρατηρητικότητάς τους.
Παράλληλα με τις παρουσιάσεις, πραγματοποιήθηκαν από τα παιδιά απλές ασκήσεις όπως μετρήσεις αντικειμένων και στοιχείων του χώρου καθώς και μικρές σχεδιαστικές ασκήσεις ( σκίτσα και σχέδια) στις οποίες τα παιδιά μετατρέπουν απλά σχήματα σε κτίρια, παίζουν παιχνίδια με κλίμακες και σχεδιάζουν απλές κατόψεις, για την κατανόηση των εννοιών που παρουσιάστηκαν. Ακόμα, με χρήση απλών υλικών, τα παιδιά δημιούργησαν μακέτες κτιρίων διαφορετικών λειτουργιών, με στόχο τη σύνθεση ενός κτιρίου στις 3 διαστάσεις, την κατανόηση της κλίμακας, την οργάνωση όψεων, τη χρήση υλικών και χρωμάτων. Στη συνέχεια, με τις μακέτες οργανώθηκε μία γειτονιά, με στόχο την εισαγωγή στις αρχές οργάνωσης του αστικού ιστού.
Τέλος, τα παιδιά εκπόνησαν projects τα οποία επικεντρώθηκαν στην παρατήρηση του κτισμένου περιβάλλοντος σε οικείες διαδρομές μέσα στον αστικό ιστό. Με στόχο να αντιληφθούν τα παιδιά τη σημασία της παρατήρησης του δημόσιου χώρου, της οικειοποίησής του και της παρέμβασης σε αυτόν, ζητήθηκε από τα παιδιά μέσα από την παρατήρηση της διαδρομής να καταγράψουν χαρακτηριστικά της. Δόθηκε έμφαση στην καταγραφή γεωμετρικών σχημάτων και όγκων, όπως επίσης στοιχείων και χαρακτηριστικών του δημόσιου χώρου που εκλαμβάνονται από τα παιδιά θετικά ή αρνητικά, της απόκρισής του στις λειτουργίες, καταγραφή τυχόν προβληματικών σημείων κλπ. Οι εργασίες των παιδιών εκτέθηκαν, συζητήθηκαν και τα αποτελέσματα και συμπεράσματα που εξάχθηκαν, ήταν ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα και καταδεικνύουν τη σημασία της απόδοσης ερεθισμάτων, ώστε τα παιδιά από μικρή ηλικία να αντιληφθούν τη σημασία του δημόσιου χώρου και του ρόλου τους μέσα σε αυτόν.
Μέσα από το πρόγραμμα, επιβεβαιώθηκε ότι μέσα από δημιουργικές διαδικασίες και δράσεις, το παιδί μπορεί να διερευνήσει το περιβάλλον του και να εκφραστεί ποικιλόμορφα, να αντιληφθεί, να κατανοήσει και να πειραματιστεί πάνω στη μορφή ενός αντικειμένου, την κλίμακα και τις αναλογίες του, να τονώσει τη φαντασία του και τη δημιουργικότητά του, να συνθέσει και να κατασκευάσει. Ακόμα, μέσα από τη διαδικασία σχεδιασμού τα παιδιά αποκτούν καλύτερη αίσθηση του χώρου, μαθαίνουν να παρατηρούν, να εντοπίζουν τις ανάγκες, να συνεργάζονται, να διερευνούν εναλλακτικές λύσεις και να παρουσιάζουν τις ιδέες τους προφορικά, γραφικά και σε τρεις διαστάσεις.
Πρέπει να επισημανθεί η πολύ θετική ανταπόκριση των εκπαιδευτικών του σχολείου στη δράση που πραγματοποιήθηκε και το ενδιαφέρον τους για επανάληψη ανάλογων εργαστηρίων. Ακόμα, η πολύ θετική ανταπόκριση των μικρών μαθητών στα εργαστήρια, το έντονο ενδιαφέρον που επέδειξαν και η δημιουργική και ενθουσιώδης ανταπόκριση στα ζητούμενα μέσα από σκίτσα, σχέδια, κατασκευές και projects, επιβεβαιώνει τη πολλαπλή σημασία της εφαρμογής ανάλογων δράσεων, με στόχο την επαφή των παιδιών με τις έννοιες της αρχιτεκτονικής και τα ζητήματα του κτισμένου περιβάλλοντος.
