Σε τροχιά ενεργειακού μετασχηματισμού εισέρχεται η Αστυπάλαια, καθώς ένα ακόμη κρίσιμο έργο για την πράσινη μετάβαση του νησιού περνά από τη φάση της κατασκευής στη δοκιμαστική λειτουργία. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή του υβριδικού σταθμού ΑΠΕ που υλοποίησε η ΔΕΗ Ανανεώσιμες, με τις πρώτες δοκιμές να προγραμματίζονται εντός των καλοκαιρινών μηνών. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του έργου, η σύνδεση του σταθμού με το ηλεκτρικό σύστημα του νησιού πρέπει να γίνει με απόλυτη προσοχή, ώστε να διασφαλιστεί η ευστάθεια του δικτύου σε μια περίοδο αιχμής με την τουριστική κίνηση να «εκτοξεύει» την κατανάλωση ενέργειας.
Το έργο
Ο νέος υβριδικός σταθμός αποτελεί βασικό πυλώνα του σχεδίου για τη μετατροπή της Αστυπάλαιας σε «πράσινο νησί». Περιλαμβάνει φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 3,53 MW σε συνδυασμό με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας συνολικής χωρητικότητας 14,12 MWh. Ο συνδυασμός αυτός επιτρέπει την αξιοποίηση του έντονου ηλιακού δυναμικού της περιοχής, με αποθήκευση της πλεονάζουσας παραγωγής και επαναχρησιμοποίησή της σε ώρες που δεν υπάρχει παραγωγή από ΑΠΕ.
Για την υλοποίηση του έργου εγκαταστάθηκαν περίπου 6.000 bifacial φωτοβολταϊκά πάνελ, ενώ η μονάδα αποθήκευσης θα μπορεί να απορροφά ισχύ έως 8 MW. Η ετήσια παραγωγή εκτιμάται ότι θα φτάνει τις 6,55 GWh, καλύπτοντας πάνω από το 80% των ενεργειακών αναγκών των 1.400 μόνιμων κατοίκων του νησιού και αποτρέποντας την εκπομπή περίπου 5.700 τόνων διοξειδίου του άνθρακα σε ετήσια βάση.
«Tρέχει» η ηλεκτροκίνηση στο νησί
Παράλληλα με την ενεργειακή αναβάθμιση, συνεχίζεται, η υλοποίηση του προγράμματος ηλεκτροκίνησης «e-Astypalea» που επιδοτεί την αγορά και τη μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων από κατοίκους και επιχειρήσεις, ενώ περιλαμβάνει και την απόσυρση παλαιών οχημάτων – υποχρεωτικά για τα ταξί. Το πρόγραμμα εντάσσεται στο ευρύτερο έργο «Αστυπάλαια – έξυπνο και αειφόρο νησί», που φιλοδοξεί να καταστήσει το νησί πρότυπο κλιματικά ουδέτερης κινητικότητας.
Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε παράταση της δράσης με νέα προθεσμία υποβολής αιτήσεων υπαγωγής στη δράση την 30η Σεπτεμβρίου 2026 και νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης της δράσης (καταβολή των ενισχύσεων) την 30η Σεπτεμβρίου 2027. Σημειώνεται ότι τα αιτήματα καταβολής της ενίσχυσης θα γίνονται αποδεκτά έως τις 30 Απριλίου 2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός παραμένει στα 13 εκατ. ευρώ αλλά με τη νέα αυτή απόφαση ανακατανέμονται οι πόροι για το 2026 και 2027. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, η μεταφορά 750.000 ευρώ στο 2027 από το 2026 καταδεικνύει ότι η απορρόφηση των κονδυλίων κινείται πιο αργά από τον αρχικό σχεδιασμό.
Το πρόγραμμα καλύπτει επιδοτήσεις για ηλεκτρικά αυτοκίνητα (έως 70% του προϋπολογισμού), δίκυκλα και τρίκυκλα (20%) και ηλεκτρικά ποδήλατα (10%), αποτελώντας ένα από τα πιο φιλόδοξα πιλοτικά εγχειρήματα βιώσιμης κινητικότητας στην Ελλάδα.
Όπως επισημαίνει ο αντιδήμαρχος Αστυπάλαιας, Κώστας Καμπύλης, η δράση αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με τέσσερις πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού, το οποίο έχει παρουσιαστεί σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο.
«Έχουν ήδη αντικατασταθεί περισσότερα από 200 οχήματα στο νησί», σημειώνει, διευκρινίζοντας ότι ο συνολικός αριθμός οχημάτων των μόνιμων κατοίκων εκτιμάται μεταξύ 800 και 1.000.
Έτσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η διείσδυση της ηλεκτροκίνησης ανέρχεται σε ποσοστό περίπου 20% με 25% ενώ παράλληλα στο νησί, εκτός των ιδιωτικών οχημάτων κυκλοφορούν ήδη και οχήματα δημόσιας και επαγγελματικής χρήσης, όπως οχήματα του δήμου, της αστυνομίας και του λιμενικού, ενώ έχει τεθεί σε λειτουργία το πρώτο ηλεκτρικό ασθενοφόρο στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις υποδομές φόρτισης, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη λειτουργικότητα του νέου μοντέλου κινητικότητας. Σύμφωνα με τον κ. Καμπύλη, στην Αστυπάλαια έχουν εγκατασταθεί 24 δημόσιοι φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, οι οποίοι είναι κατανεμημένοι σε καίρια σημεία του οικιστικού και οδικού δικτύου, ώστε να εξυπηρετούν τόσο τους μόνιμους κατοίκους όσο και την αυξημένη εποχική ζήτηση κατά την τουριστική περίοδο.
Παράλληλα, το δημόσιο δίκτυο φόρτισης ενισχύεται περαιτέρω από ιδιωτικές υποδομές που έχουν αναπτυχθεί σε κατοικίες, αλλά κυρίως σε τουριστικά καταλύματα. Η συνδυασμένη αυτή ανάπτυξη δημόσιου και ιδιωτικού δικτύου θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση ενέργειας και μετακινήσεων πολλαπλασιάζεται.
Ωστόσο, όπως παραδέχεται ο κ. Καμπύλης, η πλήρης αντικατάσταση των συμβατικών οχημάτων παραμένει δύσκολος στόχος, ακόμη και με υψηλά ποσοστά επιδότησης. Παρ’ όλα αυτά, τονίζει ότι η μέχρι σήμερα πρόοδος ξεπερνά τις αρχικές προσδοκίες, επιβεβαιώνοντας, όπως λέει, «τη δυναμική και την αποδοχή του εγχειρήματος από την τοπική κοινωνία».
