Είναι γεγονός ότι οι ηγέτες των πόλεων στην Ευρώπη έχουν συνειδητοποιήσει ότι για να είναι πιο αποτελεσματικοί στην άσκηση των καθηκόντων τους θα πρέπει να αποκτήσουν ισχυρότερη πολιτική αυτονομία από Εθνικές κυβερνήσεις ή περιφερειακές αρχές.
Αν αναλύσουμε την απόφαση της ΕΕ για ορισμό Αντιπροέδρων παρατηρούμε ότι οι τρεις μεγάλες πολιτικές της ΕΕ στο επόμενο διάστημα είναι η αντιμετώπιση της Κλιματικής αλλαγής, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η Ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Στα πλαίσια αυτά είναι σημαντική η πρωτοβουλία αποστολής επιστολής προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, 15 δημάρχων μεγάλων πόλεων όπου σημειώνουν ότι θα μπορούσαν να δράσουν γρηγορότερα από τις εθνικές κυβερνήσεις και ότι δεν περιορίζονται τόσο από τις πιέσεις που ασκεί η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.
«Ο αγώνας κατά της κλιματικής αλλαγής θα κερδηθεί ή θα χαθεί στις πόλεις» αναφέρουν οι δήμαρχοι της Μπρατισλάβας, της Βουδαπέστης, της Πράγας, της Βαρσοβίας, του Βερολίνου, της Βιέννης, της Χάγης, της Αθήνας, της Ρίγας, του Βίλνιους, του Ταλίν, της Φραγκφούρτης, του Κόσιτσε, του Μιλάνου και του Στρασβούργου.
Περίπου τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων πολιτών ζουν σε αστικές περιοχές, οι οποίες λαμβάνουν χρήματα από την ΕΕ κυρίως μέσω των ταμείων συνοχής, με τις εθνικές κυβερνήσεις να λειτουργούν ως μεσολαβητές.
«Προτρέπουμε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να αναγνωρίσουν τον καθοριστικό ρόλο των πόλεων και των αστικών περιοχών στην εφαρμογή των στρατηγικών στόχων της πράσινης πολιτικής και να κατανείμουν ευρωπαϊκούς πόρους, άμεσα προσβάσιμους και ειδικά προσαρμοσμένους για τις πόλεις για να διασφαλίσουν αυτό το αποτέλεσμα», αναφέρεται στην επιστολή των δημάρχων.
Οι πιέσεις από τους ανθρακωρύχους και τον ενεργειακό τομέα που βασίζεται στον άνθρακα είναι ισχυρές σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία και η Γερμανία. Όμως ορισμένοι δήμαρχοι, οι οποίοι προέρχονται από αντιπολιτευόμενα κόμματα στις χώρες τους (όπως στη Βαρσοβία, τη Βουδαπέστη ή την Πράγα) αντιμετωπίζουν και πολιτικά προβλήματα συνεργασίας με τις εθνικές κυβερνήσεις.
Μέχρι το 2050 η ΕΕ στοχεύει να μην εκπέμπει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα απ’ όσο απορροφά, ώστε να καταστεί «ουδέτερη» και να βοηθήσει να αντιμετωπιστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρόκειται να συζητήσουν τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό (2021-27) στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της 20ής Φεβρουαρίου. Ενδέχεται όμως οι διαπραγματεύσεις για τις μυριάδες λεπτομέρειές του να συνεχιστούν και μετά.
Με βάση το τρέχον σχέδιο, η ΕΕ θέλει να δώσει περίπου 250 δισεκατομμύρια ευρώ για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, κυρίως μέσω του περιορισμού της εκπομπής CO2 στη βιομηχανία, τη γεωργία, τις μεταφορές και τον ενεργειακό τομέα.
«Οι προσπάθειές μας μπορούν να επιτύχουν μόνο αν η ΕΕ θέσει σε εφαρμογή ρυθμιστικούς και οικονομικούς μηχανισμούς που θα παρέχουν τα απαραίτητα μέσα για να δράσουν οι τοπικές αρχές», τονίζουν οι δήμαρχοι στην επιστολή τους.
