Οι δίδυμες κατοικίες Hide and Seek από το γραφείο React Architects τα τελευταία τρία χρόνια έχουν δώσει νέα αρχιτεκτονική πνοή στην Πάρο, σε μία περιοχή στον κόλπο της Νάουσας.
Το σύμπλεγμα των κατοικιών αποτελεί μια εξερεύνηση με φόντο το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο και τους χρωματισμούς της θάλασσας. Ο μετασχηματισμός των μορφολογικών στοιχείων της κυκλαδικής αρχιτεκτονικής με στόχο τη δημιουργία μιας μοντέρνας αρχιτεκτονικής γλώσσας αποτελεί, μαζί με την ένταξη στο φυσικό τοπίο, την κατευθυντήρια αρχή σχεδιασμού. Η αρχιτεκτονική υποτάσσεται στο τοπίο και παράλληλα αξιοποιώντας στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, και του έντονου κυκλαδικού φωτός αναδεικνύει μια ιδιαίτερη μορφολογία και ογκοπλασία με φόντο το άνυδρο τοπίο και το απέραντο γαλάζιο.
Περιγραφή των χρήσεων και των λειτουργιών
Οι κοινόχρηστοι χώροι καθώς και τα υπνοδωμάτια παρατάσσονται προς τη θέα. Το καθημερινό έχει ανοίγματα και προς τις δύο κατευθύνσεις, θάλασσα και εσωτερική αυλή, εντείνοντας την επικοινωνία του εσωτερικού με τον υπαίθριο χώρο. Οι οπτικές που δημιουργούνται λόγω της διαμπερότητας εντείνουν την σχέση των προστατευμένων από τα μελτέμια αυλών και της θέας της θάλασσας.
Οι αύλειοι χώροι αποτελούν το συνδετικό στοιχείο των κατοικιών. Φαρδείς διάδρομοι με μεγάλα πλατύσκαλα οδηγούν στα «πλατώματα» θέασης διαπερνώντας εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους. Η φύτευση ενισχύεται στις εσωτερικές αυλές και στην περίμετρο του οικοπέδου όπου δημιουργείται ένας τεχνητός λόφος με ενδημικά φυτά με σκοπό την προστασία από τους ανέμους.
Στην νότια πλευρά των κατοικιών υπάρχουν ανοίγματα μόνο στις εσωτερικές προστατευμένες αυλές και στην ανατολική κυριαρχεί η φύτευση με ντόπια βλάστηση και η ανάπτυξη των εγκάρσιων τοίχων. Στην δυτική υπάρχουν τα μεγάλα ανοίγματα και τα καθιστικά θέασης.
Σημαντικό στοιχείο του έργου είναι οι προστατευμένες νότιες αυλές που δημιουργούνται από τους σοβαντισμένους λευκούς τοίχους προσφέροντας χώρο διημέρευσης καθόλη τη διάρκεια της μέρας. Μεγάλες μεταλλικές πέργκολες εξασφαλίζουν σκιά και προστατεύουν τα κτιστά καθιστικά.
Ένας μεγάλος φαρδύς διάδρομος διασχίζει τις κατοικίες και με θέα στη θάλασσα καταλήγει στο χώρο του υδάτινου στοιχείου που προστατεύεται με τον πέτρινο αναλληματικό τοίχο σε χαμηλότερο επίπεδο. Η υψομετρική αυτή διαφορά προστατεύει το συγκεκριμένο χώρο από τους ανέμους και δημιουργεί μια μεγάλη εξωτερική υπαίθρια αυλή με εξαιρετική θέα σε απόσταση από τις κατοικίες.
Οι σοβαντισμένοι τοίχοι διατρέχουν τις κατοικίες είτε δημιουργώντας αυλές – εξωτερικούς χώρους διημέρευσης ή ορίζοντας κατοικήσιμο χώρο. Προεξέχουν σε σημεία από το σώμα του κτιρίου εντείνοντας το παιχνίδι των οπτικών και των διαδρομών ανάμεσα στους κτιριακούς όγκους. Ο επισκέπτης κινούμενος ανάμεσα στους ψηλούς ελεύθερους λευκούς τοίχους ανακαλύπτει την εναλλαγή ανάμεσα στις οπτικές και στα πέτρινα στοιχεία – τοίχους. Περάσματα ανάμεσα στους τοίχους συνδέουν τα περίκλειστα αίθρια των υπνοδωματίων ορίζοντας κατώφλια και εισόδους προς τους χώρους κατοίκησης. Η διαδρομή των σοβαντισμένων τοίχων σε όλο το μήκος του έργου αποτελεί συνδετικό στοιχείο και η πολύσπαστη μορφή του ενισχύει τις χωρικές καταστάσεις αναδεικνύοντας την έντονη μορφή της Αρχιτεκτονικής πρότασης.
Η εναλλαγή πέτρινων τοίχων και σοβαντισμένων επιφανειών, διαλύει τα όρια μεταξύ χώρων και αυλών καθώς και την απλή παράταξη των δύο κατοικιών. Επιτυγχάνεται με αυτό τον τρόπο μια αποσπασματική προσέγγιση των όψεων προσομοιάζοντας σε ανάλογα πρότυπα των «κατοικιών» ( παραδοσιακά αγροτόσπιτα της παριανής υπαίθρου).
Βασικές συνθετικές αρχές
Η χρήση της αρχετυπικής μορφής του τοίχου, στοιχείο γνώριμο στο κυκλαδίτικο τοπίο, άλλοτε σαν όριο και άλλοτε σαν στοιχείο κατοίκησης.
Η προσαρμογή στο περιβάλλον και η διάλυση των ορίων μεταξύ κατοικημένου και φυσικού χώρου, η ενοποίηση του εσωτερικού του κτιρίου με τις αυλές, τις προσβάσεις και τις κλίμακες.
Η διάσπαση των μεγαλύτερων όγκων με μικρές μετακινήσεις με σκοπό να δημιουργηθούν προστατευμένες αυλές από τους έντονους βόρειους ανέμους. Στις αυλές φυτεύονται μουριές που προσφέρουν σκιά. Το δίκτυο των πίσω αυλών διατρέχει τις κατοικίες και μέσω των ανοιγμάτων είναι δυνατή η θέαση προς τη θάλασσα.
Η αποφυγή σχεδιασμού μίας ενιαίας όψης. Μακρόστενα ανοίγματα διατρυπούν τους εγκάρσιους τοίχους ώστε να ορίζονται οι θέες και να δημιουργούνται χώροι με οπτική συνέχεια.
Η δημιουργία ενός οικιστικού συνόλου το οποίο δίνει μια έντονη ταυτότητα κατοίκησης και αφήνει ένα έντονο αποτύπωμα στο κατά τα άλλα ήπιο τοπίο.
Η χρήση του έντονου κυκλαδικού φωτός. Στις οπτικές που δημιουργούνται κινούμενος ανάμεσα σε τοίχους- χώρους και τοπίο κυριαρχούν αποχρώσεις του γαλάζιου και έντονες σκιάσεις μεταμορφώνοντας το κτίριο σε μία μηχανή θέασης.
Την εναλλαγή υλικών, με τη συνεχόμενη κίνηση του σοβαντισμένου τοίχου που περικλείει την κατοικία και των πέτρινων τοίχων που λειτουργούν σαν πανέλα πλήρωσης δημιουργώντας χώρους υπαίθριους και εσωτερικούς.
Υλικά κατασκευής και τεχνικές
Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι τοπική πέτρα στα στοιχεία εμφανούς λιθοδομής , χτίζεται με την τεχνική της ξερολιθιάς με σκοπό να αναδεικνύονται οι χρωματισμοί του υλικού και ο ισόφαρδος τρόπος κτισίματος. Οι πέτρινοι τοίχοι είτε αποτελούν «πανέλα» πλήρωσης των κατοικιών ή λειτουργούν σαν αναλληματικοί με σκοπό να δημιουργήσουν περάσματα η παρτέρια για την φύτευση.
Μεγάλες μεταλλικές πέργκολες σκιάζουν τις αυλές δίνοντας μια ανάλαφρη αίσθηση στην κατασκευή τους , η πλήρωση γίνεται με καλάμια σε σταυρωτή διάταξη. Η μετασκευασμένη καλαμωτή επιτρέπει την διέλευση του αέρα εξασφαλίζοντας δροσισμό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Τα κουφώματα είναι ξύλινα από τοπικό κατασκευαστή, ενσωματωμένα στους πέτρινους τοίχους. H ξυλεία που χρησιμοποιήθηκε είναι δρυς και τα πατζούρια, τετράφυλλα – πτυχωτά, έχουν κινησιές αερισμού. Ο χρωματισμός επιλέχθηκε για να μπορεί να συνδυαστεί με την πέτρα και τις σοβαντισμένες επιφάνειες.
Οι δαπεδοστρώσεις συνδυάζουν μεγάλες κεραμικές γκρι πλάκες με παραδοσιακή τσιμεντοκονία στις ίδιες αποχρώσεις ενοποιώντας τις καλυπτόμενες επιφάνειες, δίνοντας μια αίσθηση συνέχειας στους χώρους.
Κτιστές κλίμακες οδηγούν στις ταράτσες για καλύτερη θέαση του φυσικού κόλπου των Κολυμπηθρών.
Συντελεστές έργου
Αρχιτεκτονική Μελέτη Επίβλεψη : REACT ARCHITECTS – Νατάσσα Δεληγιάννη – Γιώργος Σπυρίδωνος
Συνεργάτης Αρχιτέκτονες : Ανδρέας Ανδρουλακάκης, Τατιάνα Τζαναβάρα
Συνεργάτης Αρχιτέκτονας Επίβλεψης : Ιωάννης Βάγιας
Στατική Μελέτη : Χρήστος Σμυρνής – Πολ.Μηχανικός
Η/Μ ΜΕΛΕΤΗ : Νίκος Χριστοφυλλάκης – Μηχ.Μηχανικός
Ενεργειακή Μελέτη : Νίκος Χριστοφυλλάκης – Μηχ.Μηχανικός
Φωτογραφίες : Γιώργος Μεσσαριτάκης
Φωτορεαλισμός : Ανδρέας Ανδρουλακάκης Τατιάνα Τζαναβάρα
Επιφάνεια Οικοπέδου : 11.175,00 μ2
Επιφάνεια Κατοικίας : 320,00 μ2
