Επιστροφή στην κανονικότητα δίχως έκτακτα μέτρα και επιδοτήσεις προτείνει η Κομισιόν από τον επόμενο χειμώνα, κάτι που υπαγορεύει η πειθαρχία των καταναλωτών στα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας αλλά και η κατάρρευση των τιμών φυσικού αερίου.
Με βάση τα στοιχεία που άντλησε η Κομισιόν κατόπιν διαβούλευσης με τα κράτη-μέλη της ΕΕ, συμπεραίνει ότι δεν απαιτείται η παράταση των μέτρων της επιβολής πλαφόν στα έσοδα των εταιρειών, της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας αλλά και των επιδοτήσεων, τα οποία θα στοχεύσουν πλέον σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες αποσύροντας την οριζόντια οικονομική στήριξη.
Τα μέτρα όπως επισημαίνεται θα αξιολογηθούν με βάση τις συνθήκες του επόμενου χειμώνα και ενδέχεται αν το απαιτήσουν οι ανάγκες να αναπροσαρμοστούν. Τί όμως σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;
Oπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ, οι προτάσεις της Κομισιόν θα πάρουν χρόνο για να εγκριθούν από το Συμβούλιο Υπουργών και μέχρι τότε η χώρα είναι θωρακισμένη με τα μέτρα που πήρε η απερχόμενη πολιτική ηγεσία, τα οποία είναι σε ισχύ ως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για τον μηχανισμό του πλαφόν στην χονδρεμπορική, με τον οποίο τα υπερέσοδα που παρήγαγαν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής λόγω των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου επέστρεφαν στα νοικοκυριά με τις επιδοτήσεις και την πρόβλεψη τιμών 10 μέρες πριν τα τέλη του μήνα που αντικατέστησε την ρήτρα αναπροσαρμογής.
Τα στελέχη του υπουργείου αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν φόβοι για άμεσες αλλαγές καθώς η Ελλάδα είχε πάρει το πράσινο φως για την έγκριση της παράτασης των μέτρων, προσθέτοντας ότι οι αλλαγές απαιτούν νέο θεσμικό πλαίσιο που θα ψηφίσει η επόμενη κυβέρνηση.
Στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας που θα πραγματοποιηθεί στις 19 και 20 Ιουνίου, την χώρα μας θα εκπροσωπήσει ο υπηρεσιακός Υπουργός Ενέργειας κ. Παντελής Κάπρος. Στο Συμβούλιο εκτιμάται ότι θα συζητηθεί η άρση τω επίμαχων μέτρων αλλά δεν προβλέπεται να ληφθούν σχετικές αποφάσεις πριν το Σεπτέμβριο.
Η Ελλάδα πρωτοστατεί
Σύμφωνα με την Επιτροπή η μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας τον τελευταίο χρόνο κυμάνθηκε μεταξύ 0,5% και 15%.
Η Ελλάδα μαζί με την Γαλλία, τη Λιθουανία, την Σλοβακία και την Ισπανία φιγουράρουν στις πέντε χώρες που μείωσαν την κατανάλωση φυσικού αερίου πάνω από 10%. Η Κύπρος, η Κροατία, η Πολωνία και η Πορτογαλία δήλωσαν τα χαμηλότερα επίπεδα μείωσης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Δέκα κράτη μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, κατέγραψαν μειωμένες ποσότητες μεταξύ 4% και 7%. Αντίστοιχα, οκτώ κράτη μέλη, και συγκεκριμένα Βέλγιο, Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Λετονία δήλωσαν μείωση από 7% έως 10%.
Τα μέτρα μείωσης της κατανάλωσης συνοδεύτηκαν και με τον εξορθολογισμό των τιμών φυσικού αερίου από τα 350 ευρώ ανά μεγαβατώρα που ήταν το περασμένο καλοκαίρι. Όπως αναφέρει η τελευταία έκθεση της Επιτροπής, από τον Δεκέμβριο του 2022 οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν δραστικά και είναι κατά μέσον όρο κάτω από τα 80 ευρώ/MWh με τάσεις σταθεροποίησης ενώ σήμερα έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 30 ευρώ η μεγαβατώρα.
Κατά την Κομισιόν, το μέτρο της επιβολής ανώτατου ορίου (180 ευρώ/MWh ) στα έσοδα των χονδρεμπορικών αγορών που εφαρμόστηκε με διαφορετικούς τρόπους από τα κράτη- μέλη παρήγαγε ρυθμιστικές αβεβαιότητες και εμπόδια για νέες επενδύσεις στις ΑΠΕ. Όπως αναφέρεται, η εφαρμογή του ανώτατου ορίου εσόδων και οι αποκλίνουσες στρατηγικές εφαρμογής μεταξύ των χωρών φέρεται να έχουν επηρεάσει τη σύναψη διμερών συμβάσεων (PPAs) για αγοραπωλησίες ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο τα μέτρα της Κομισιόν είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου κατά 19,2% ή 41,5 bcm από τον Αύγουστο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2023, σε σύγκριση με το μέσο όρο των προηγούμενων πέντε ετών.
Μέχρι στιγμής η ΕΕ έχει ξεπεράσει τον στόχο του 15%, που θα αντιστοιχούσε σε 32,5 bcm για την ίδια περίοδο. Επιπλέον, έχει ήδη επιτύχει περισσότερο από το 90% του συνολικού στόχου που ήταν η μείωση κατά 45 bcm για ολόκληρη την περίοδο Αυγούστου 2022 έως Μαρτίου 2023.
