Του Χάρη Φλουδόπουλου
Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται η μεγαλύτερη βιομηχανική επένδυση στην Ελλάδα, με στόχο την υπόγεια αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στον Πρίνο της Καβάλας. Η επένδυση, συνολικού ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, θα ξεκινήσει με τέσσερις γεωτρήσεις σε εξαντλημένο πετρελαϊκό κοίτασμα, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές της περιοχής.
Το φιλόδοξο έργο υλοποιείται από την EnEarth, θυγατρική της Energean, η οποία διαχειρίζεται το κοίτασμα του Πρίνου για περισσότερο από 17 χρόνια. Η αποθήκευση CO₂ θεωρείται βασικό εργαλείο για τη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, καθώς επιτρέπει τη δέσμευση και μακροχρόνια απομόνωση του αερίου σε γεωλογικούς σχηματισμούς, αντί της απελευθέρωσής του στην ατμόσφαιρα.
Αυξανόμενο ενδιαφέρον από τη βιομηχανία
Ήδη 15 επιχειρήσεις έχουν υπογράψει μη δεσμευτικά Μνημόνια Κατανόησης (MoUs) με την Energean, εκδηλώνοντας πρόθεση να αποθηκεύσουν συνολικά 6,12 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως, ποσότητα διπλάσια της μέγιστης αποθηκευτικής δυναμικότητας του Πρίνου – ενδεικτικό του μεγάλου ενδιαφέροντος της βιομηχανίας. Με τα 3 εκατ. τόνους τον χρόνο, στον Πρίνο θα αποθηκεύεται περί το 25% των εκπομπών άνθρακα των εγχώριων βιομηχανιών, με προφανή οφέλη τόσο για τις ίδιες (θα απαλλαγούν από κόστη εκπομπών άνω των 200 εκατ. ευρώ ετησίως) όσο και για το περιβάλλον. Η τεχνολογία δέσμευσης και υπόγειας αποθήκευσης (Carbon Capture and Storage – CCS) θεωρείται, άλλωστε, ζωτικής σημασίας για τη συμμόρφωση με τους στόχους του Ευρωπαϊκού Green Deal.
Θετικά βήματα και περιβαλλοντική έγκριση
Η Δημόσια Διαβούλευση για την Περιβαλλοντική και Κοινωνική Μελέτη Επιπτώσεων ολοκληρώθηκε με θετικά σχόλια από τις εμπλεκόμενες αρχές, ενώ εντός των επόμενων μηνών αναμένεται η τελική έγκριση των Περιβαλλοντικών Όρων και η Άδεια Αποθήκευσης.
Το έργο έχει εξασφαλίσει ισχυρή οικονομική στήριξη, με χρηματοδοτήσεις ύψους 270 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και τον Μηχανισμό “Συνδέοντας την Ευρώπη” (CEF).
Χρονοδιάγραμμα και τεχνολογικές υποδομές
Οι πρώτες δοκιμαστικές γεωτρήσεις θα ξεκινήσουν το 2026, ενώ το 2027 αναμένεται η έναρξη παραλαβής CO₂. Το έργο θα χρησιμοποιήσει και τις υφιστάμενες υποδομές στη Νέα Καρβάλη Καβάλας και στον Πρίνο, ενώ προβλέπει την κατασκευή αγωγού από τις χερσαίες εγκαταστάσεις προς τις εξέδρες, καθώς και τερματικού σταθμού ελλιμενισμού πλοίων γμεταφοράς υγροποιημένου CO₂ το οποίοι θα εγχέεται σε βάθος περιπου 3.000 μέτρων από τον πυθμένα, σε σημεία του ταμιευτήρα του Πρίνου όπου δεν παράγεται πετρέλαιο. Από το 2030, το σύστημα θα φτάσει την πλήρη επιχειρησιακή του ικανότητα, αποθηκεύοντας έως 3 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως.
Πέρα από την περιβαλλοντική της διάσταση, η επένδυση αναμένεται να δώσει ώθηση στην οικονομία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και ενισχύοντας το τεχνολογικό αποτύπωμα της χώρας. Παράλληλα, καθιστά την Καβάλα ενεργειακό κόμβο στη ΝΑ Ευρώπη, με στρατηγικό ρόλο στο ευρωπαϊκό ενεργειακό πλέγμα.
Στα σκαριά και το πρώτο έργο δέσμευσης
Οι εξελίξεις στο έργο συμπίπτουν με τη θεμελίωση της πρώτης μονάδας δέσμευσης CO2 στις εγκαταστάσεις της τσιμεντοβιομηχανίας Ηρακλής στην Εύβοια, στην τελετή της οποίας θα παρευρεθεί την Πέμπτη 29 Μαΐου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η Ελλάδα, μέσω του Πρίνου και των έργων δέσμευσης άνθρακα, εντάσσεται στον χάρτη των ευρωπαϊκών υποδομών CCS, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Νορβηγία, η Ολλανδία, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο που ήδη εφαρμόζουν παρόμοιες πρακτικές για τη μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος.
