Ταχύτητες δείχνει να ανεβάζει ο επιχειρηματικός κόσμος της χώρας, για να κερδίσει το στοίχημα της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα που φιλοδοξεί να ενεργοποιήσει επενδύσεις 4 δισ. ευρώ, δίχως τις οποίες η ελληνική βιομηχανία δεν θα καταφέρει να βελτιώσει το ανθρακικό της αποτύπωμα και να παραμείνει ανταγωνιστική.
Η πρώτη είδηση που δείχνει την κινητικότητα γύρω από την αναδυόμενη αυτή αγορά αφορά τον διαγωνισμό που προκήρυξε χθες η EnEarth, θυγατρική της Energean, για την επιλογή του γεωτρύπανου που θα κάνει τις γεωτρήσεις στον Πρίνο.
Ο διαγωνισμός αφορά δύο γεωτρήσεις για αποθήκευση CO2, με την έναρξη των εργασιών να προβλέπεται το πρώτο εξάμηνο του 2026, όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στην ιστοσελίδα upstreamonline ο επικεφαλής της Energean Μαθιός Ρήγας. Το μπάτζετ του έργου είναι 1,2 δισ. ευρώ, χρηματοδοτείται από κοινοτικά κονδύλια 270 εκατ. ευρώ και θα έχει σε πρώτη φάση ικανότητα να δεχτεί 1 εκατ. τόνους, με προοπτική να φτάσει τα 3 εκατ. τόνους CO2.
To στοιχείο βέβαια που λείπει για να συμπληρωθεί το παζλ είναι η έκδοση από το ΥΠΕΝ της άδειας περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) που είναι απαραίτητη για να προχωρήσουν οι γεωτρήσεις, ενώ το αργότερο εντός του έτους αναμένεται και η άδεια αποθήκευσης.
Ταυτόχρονα εκκρεμεί ακόμη το θεσμικό πλαίσιο της νέας αυτής αγοράς, δηλαδή το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που θα βάζει τους κανόνες στο παιχνίδι και τους βασικούς πυλώνες για τη λειτουργία, αδειοδότηση και ανάπτυξη όλων αυτών των επενδύσεων, το οποίο ακούγεται ότι είναι έτοιμο εδώ και καιρό, ωστόσο ακόμη αγνοείται.
Η δεύτερη, επίσης χθεσινή, είδηση αφορά τον αγωγό που θα μεταφέρει το CO2 από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στη νέα μονάδα της Ρεβυθούσας, όπου και θα υγροποιείται, προκειμένου εν συνεχεία να μεταφέρεται με πλοία στον χώρο εναπόθεσης του Πρίνου.
Το επονομαζόμενο έργο «ApolloCO2» του ΔΕΣΦΑ για τη δημιουργία μονάδας υγροποίησης, προσωρινής αποθήκευσης και εξαγωγής CO2 στη Ρεβυθούσα, εξασφάλισε, όπως έγινε γνωστό χθες, χρηματοδότηση 169,3 εκατ. € από το Ταμείο Καινοτομίας (Innovation Fund). Στην πρώτη του φάση, έχει μπάτζετ 700 εκατ. ενώ μαζί με τα επιπλέον 60 εκατ. της μελλοντικής του επέκτασης αθροίζει έναν προϋπολογισμό κοντά στα 800 εκατ. ευρώ.
Το έργο θα αναπτυχθεί από κοινού με την Ecolog, θυγατρική της Gaslog, συμφερόντων του εφοπλιστή Πίτερ Λιβανού και θα συνδέσει τις επενδύσεις δέσμευσης CO2 που δρομολογούν οι τσιμεντοβιομηχανίες Ηρακλής («Olympus», ύψους 400 εκατ. στο Μηλάκι Αλιβερίου) και Τιτάνας («Ifestos», 584 εκατ. στο Καμάρι Βοιωτίας), καθώς και το ανάλογο έργο της Motor Oil στους Αγ. Θεοδώρους («IRIS», 300-400 εκατ.) με το υπεράκτιο κοίτασμα του Πρίνου, αλλά και ενδεχομένως με άλλες εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Η διαδρομή του αγωγού των 35 χιλιομέτρων
Το γεγονός ότι τα κοινοτικά κονδύλια χρηματοδοτούν πλέον και τα τρία έργα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα που αναπτύσσονται στην Ελλάδα, όσο και τη μονάδα όπου θα υγροποιείται το CO2, δείχνει τον ενεργό ρόλο που διεκδικεί η Ελλάδα στην αναπτυσσόμενη αυτή αγορά. Στην περίπτωση άλλων χωρών, όπως π.χ. η Ισπανία, δεν υπάρχει ούτε ένα παρόμοιο project συγχρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά κεφάλαια.
Τμήμα άλλωστε του έργου «ApolloCO2» είναι και η σύνδεση των ενεργοβόρων βιομηχανιών με τη μονάδα υγροποίησης μέσω της δημιουργίας ενός αγωγού 35 χιλιομέτρων, για τον οποίο ο ΔΕΣΦΑ έχει υποβάλει αίτημα χρηματοδότησης 30 εκατ. ευρώ προς ένα άλλο κοινοτικό ταμείο (Connecting Europe Facility).
Σε πρώτη φάση, ο αγωγός θα ξεκινά από το Καμάρι Βοιωτίας (Τιτάνας), θα συνδέεται κατά τη διαδρομή με την Ελευσίνα (Helleniq Energy) και θα καταλήγει στη Ρεβυθούσα, με δυνατότητα μεταφοράς περίπου 3 εκατ. τόνων CO2, όσο δηλαδή και το σύνολο του capacity του Πρίνου σε πλήρη ανάπτυξη.
Σε δεύτερο χρόνο, ο αγωγός θα κατευθύνεται βόρεια μέχρι το Μηλάκι Αλιβερίου (Ηρακλής) και βορειοδυτικά προς τα Άσπρα Σπίτια, προς το συγκρότημα της Αλουμίνιον (Metlen) καθώς και προς τη Θίσβη Βοιωτίας, αφού έχει εκδηλωθεί ανάλογο ενδιαφέρον από τους ηλεκτροπαραγωγούς, δηλαδή τον Ηρωνα και την Elpedison. Ταυτόχρονα έχει γίνει μελέτη ώστε ένα παρακλάδι του να φτάνει νότια μέχρι το διυλιστήριο των Αγ. Θεοδώρων (Motοr Oil).
Σε έναν μελλοντικό δηλαδή χρόνο θα μπορεί να εξυπηρετεί τη μεταφορά επιπλέον 5 εκατ. τόνων CO2, ανεβάζοντας το συνολικό του capacity στα 8-9 εκατ. τόνους, όσο περίπου το 50% των εκπομπών όλης της ελληνικής βιομηχανίας. Το γεγονός ότι όλοι αυτοί οι όγκοι δεν χωρούν εκ των πραγμάτων στον Πρίνο συνδέεται με την αναζήτηση μελλοντικά και άλλων εγκαταστάσεων αποθήκευσης, εκτός Ελλάδας.
Στο παιχνίδι κατασκευές και ναυπηγεία
Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα ανοίξει η συζήτηση για χρήση μεγαλύτερων πλοίων, που θα μπορούν να εξυπηρετούν από κοινού πολλούς ρυπαντές, ικανά να ρίξουν τα κόστη μεταφοράς μέχρι και τέσσερις φορές σε σχέση με τα μικρότερα πλοία που απαιτούνται για τη μεταφορά εντός Ελλάδας.
Συνυπολογίζοντας όλες τις παραπάνω επενδύσεις για την υπό διαμόρφωση αγορά Capture Carbon and Storage στην Ελλάδα, του Πρίνου (1,2 δισ.), των Τιτάνα (584 εκατ.), Ηρακλή (400 εκατ.), Μotor Oil (300-400 εκατ.), ApolloCo2 (800 εκατ.), μαζί με τη ναυπήγηση τριών πλοίων (80 εκατ. έκαστο), αθροίζεται ένα νούμερο που πλησιάζει τα 4 δισ. ευρώ.
Σε αυτό δεν συνυπολογίζονται τα κεφάλαια που συνεπάγεται η εμπλοκή των κατασκευών και άλλων κλάδων, οι οποίοι θα μπουν στο παιχνίδι, μόλις πάρει σάρκα και οστά η νέα αυτή βιομηχανία, ούτε και τα λειτουργικά κόστη της συγκεκριμένης αγοράς.
Τα κεφάλαια που πέφτουν στη συγκεκριμένη αγορά είναι και ο λόγος που η χώρα επελέγη για να φιλοξενήσει τον Δεκέμβριο το 5ο Forum Βιομηχανικής Διαχείρισης Άνθρακα (Industrial Carbon Management – ICM), έναν ετήσιο θεσμό της Κομισιόν με στόχο την προώθηση του κλάδου. Συνδιοργανωτής του φόρουμ μαζί με την Κομισιόν θα είναι η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).
Το μεγάλο, φυσικά, στοίχημα για το νέο αυτό αντικείμενο είναι ο ταυτόχρονος χρονισμός όλων των παραπάνω επενδύσεων. Οταν για παράδειγμα θα είναι έτοιμο μέσα στο 2029 το «Olympus», για το οποίο ο Ηρακλής θα πάρει την τελική επενδυτική απόφαση σε περίπου ένα χρόνο, να βρίσκεται στο τελικό στάδιο κατασκευής η δεύτερη φάση του project της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο.
Εκεί όπου θα μεταφέρεται και θα αποθηκεύεται η ποσότητα του 1 εκατ. τόνων από την Εύβοια.
