Ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για τη χορήγηση αδειών πρόσκτησης και επεξεργασίας σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης. Ποια είναι τα επόμενα στάδια, τι προβλέπει η σχετική υπουργική απόφαση και ποια η τεχνική σημασία των νέων γεωφυσικών ερευνών.
Τρεις προσφορές από διεθνείς εταιρείες υποβλήθηκαν στον διαγωνισμό για τη διενέργεια νέων σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 10 Νοεμβρίου 2026. Η προθεσμία υποβολής ολοκληρώθηκε στις 9 Νοεμβρίου και η διαδικασία περνά πλέον στο στάδιο της αξιολόγησης από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).
Ο διαγωνισμός αφορά τη χορήγηση αδειών αναζήτησης για την πρόσκτηση και επεξεργασία νέων σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data), με σκοπό τη βελτίωση της γεωλογικής και γεωφυσικής πληροφόρησης για το δυναμικό υδρογονανθράκων των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών.
Η διαδικασία βασίζεται στη Διεθνή Δημόσια Πρόσκληση της ΕΔΕΥΕΠ με αριθμό πρωτοκόλλου 35059/06.05.2026, η οποία εγκρίθηκε με την υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/71569/1319 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 3948/30.06.2026.
Πρόκειται για εξέλιξη που αφορά την ωρίμανση της γεωφυσικής έρευνας και όχι για απόφαση έναρξης εξορύξεων ή εκμετάλλευσης κοιτασμάτων.
Τι ακολουθεί μετά την υποβολή των τριών προσφορών
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, η ΕΔΕΥΕΠ θα προχωρήσει στη συγκρότηση Επιτροπής Αξιολόγησης, με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου.
Η Επιτροπή θα αναλάβει την αποσφράγιση και την αξιολόγηση των προσφορών, με βάση τους όρους της διεθνούς πρόσκλησης.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η ΕΔΕΥΕΠ θα υποβάλει σχετική εισήγηση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η διαδικασία περιλαμβάνει επομένως διαδοχικά στάδια:
- Συγκρότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης.
- Αποσφράγιση και εξέταση των υποβληθεισών προσφορών.
- Έλεγχο των προβλεπόμενων όρων και κριτηρίων.
- Υποβολή εισήγησης της ΕΔΕΥΕΠ προς το ΥΠΕΝ.
- Τις επόμενες αποφάσεις για τη χορήγηση των σχετικών αδειών, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο.
Μέχρι σήμερα δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως τα ονόματα των τριών εταιρειών, ούτε το ακριβές τεχνικό αντικείμενο κάθε προσφοράς.
Επίσης, η ανακοίνωση δεν προσδιορίζει χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της αξιολόγησης ή ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Η υποβολή τριών προσφορών δεν ισοδυναμεί με τη χορήγηση τριών αδειών. Η δυνατότητα υλοποίησης των ερευνών θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την τήρηση των σχετικών όρων.
Ποιες θαλάσσιες περιοχές αφορά ο διαγωνισμός
Η διεθνής πρόσκληση καλύπτει θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας, με έμφαση στο Ιόνιο, τις περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου και τις θαλάσσιες εκτάσεις νοτίως και νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Το πεδίο του διαγωνισμού περιλαμβάνει τόσο περιοχές στις οποίες υπάρχουν ήδη ενεργές συμβάσεις μίσθωσης για έρευνα υδρογονανθράκων όσο και μη παραχωρημένες περιοχές.
Στο ΦΕΚ αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι θαλάσσιες περιοχές 2 και 10 στο Ιόνιο, το Ιόνιο, τα Νοτιοδυτικά της Κρήτης, καθώς και οι περιοχές Α2, Νότια της Πελοποννήσου, Νότια της Κρήτης 1 και Νότια της Κρήτης 2.
Οι ενδιαφερόμενοι φορείς μπορούσαν να προτείνουν προγράμματα σεισμικών ερευνών για το σύνολο ή για επιμέρους τμήματα της καθορισμένης περιοχής.
Η πρόσκληση παρέχει επίσης τη δυνατότητα υποβολής προτάσεων για δισδιάστατες (2D) ή τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες.
Δεν προκύπτει, επομένως, ότι κάθε προσφέρων έχει προτείνει έρευνες σε όλες τις περιοχές ή ότι θα εφαρμοστεί υποχρεωτικά η ίδια μεθοδολογία σε κάθε θαλάσσιο τμήμα.
Τι είναι οι σεισμικές έρευνες μη αποκλειστικής χρήσης
Η βασική διαφοροποίηση του συγκεκριμένου διαγωνισμού βρίσκεται στον χαρακτήρα των δεδομένων που επιδιώκεται να αποκτηθούν.
Στις σεισμικές έρευνες χρησιμοποιούνται ελεγχόμενες πηγές ενέργειας και κατάλληλοι αισθητήρες για την καταγραφή κυμάτων που διαδίδονται και ανακλώνται από διαφορετικούς γεωλογικούς σχηματισμούς.
Στις θαλάσσιες έρευνες, η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιείται συνήθως με εξειδικευμένα ερευνητικά σκάφη και συστήματα καταγραφής.
Η επεξεργασία των μετρήσεων επιτρέπει την παραγωγή γεωφυσικών απεικονίσεων και τη διερεύνηση της δομής του υπεδάφους.
Οι δισδιάστατες έρευνες (2D) αποτυπώνουν γεωλογικές τομές κατά μήκος επιλεγμένων γραμμών μέτρησης.
Οι τρισδιάστατες έρευνες (3D) παρέχουν λεπτομερέστερη χωρική απεικόνιση των γεωλογικών σχηματισμών μέσα σε καθορισμένες περιοχές, με αυξημένες απαιτήσεις συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων.
Στην περίπτωση των δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης, γνωστών διεθνώς και ως multi-client seismic data, το αποτέλεσμα δεν προορίζεται κατ’ ανάγκη για αποκλειστική χρήση από έναν μόνο ερευνητικό φορέα.
Το συγκεκριμένο μοντέλο επιτρέπει τη δημιουργία γεωφυσικών συνόλων δεδομένων που μπορούν, υπό τους προβλεπόμενους συμβατικούς και αδειοδοτικούς όρους, να διατίθενται σε περισσότερους ενδιαφερόμενους.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διευρυνθεί η διαθέσιμη πληροφορία για περιοχές που δεν έχουν ακόμη ερευνηθεί επαρκώς, χωρίς να απαιτείται κάθε δυνητικός επενδυτής να προχωρήσει εξαρχής σε ανεξάρτητο πρόγραμμα συλλογής των ίδιων δεδομένων.
Η ακριβής εμπορική διάθεση, τα δικαιώματα χρήσης και οι υποχρεώσεις των αδειούχων καθορίζονται από τους όρους της πρόσκλησης και των αντίστοιχων αδειών.
Η σημασία των νέων δεδομένων για την αξιολόγηση του υπεδάφους
Η απόκτηση σύγχρονων σεισμικών δεδομένων αποτελεί βασικό εργαλείο για την προκαταρκτική και αναλυτικότερη αξιολόγηση γεωλογικών δομών.
Τα δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στην αναγνώριση γεωλογικών σχηματισμών, στην εκτίμηση της συνέχειας των στρωμάτων, στον εντοπισμό δομικών χαρακτηριστικών και στην καλύτερη κατανόηση των πιθανών γεωλογικών συστημάτων υδρογονανθράκων.
Η αξία τους εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την ποιότητα συλλογής, τη γεωμετρία των γραμμών μέτρησης, τις τεχνικές επεξεργασίας, τη διακριτική ικανότητα και τη συσχέτιση με διαθέσιμα γεωλογικά ή γεωτρητικά δεδομένα.
Η σεισμική απεικόνιση δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ύπαρξης εμπορικά εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος.
Ακόμη και όταν αναγνωρίζονται γεωλογικές δομές ενδιαφέροντος, απαιτείται περαιτέρω τεχνική αξιολόγηση και, εφόσον ληφθούν οι προβλεπόμενες αποφάσεις, άλλες ερευνητικές δραστηριότητες για την επιβεβαίωση των εκτιμήσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, υπογράμμισε στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ ότι τα νέα δεδομένα αναμένεται να συμβάλουν στη δημιουργία πληρέστερης βάσης πληροφοριών τόσο για παραχωρημένες όσο και για μη παραχωρημένες θαλάσσιες περιοχές.
Οι περιβαλλοντικές και αδειοδοτικές προϋποθέσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις της διεθνούς πρόσκλησης για την περιβαλλοντική προστασία και τις ήδη παραχωρημένες περιοχές.
Το ΦΕΚ Β΄ 3948/2026 προβλέπει ότι οι ερευνητικές εργασίες πρέπει να πραγματοποιούνται εντός προκαθορισμένου πλαισίου περιβαλλοντικής προστασίας, με συμμόρφωση προς την εφαρμοστέα εθνική, ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία.
Η απαίτηση αυτή έχει πρακτική σημασία για τον σχεδιασμό των θαλάσσιων εργασιών, καθώς η χρήση εξοπλισμού σεισμικής πρόσκτησης, η παρουσία ερευνητικών σκαφών και η εκτέλεση των προγραμμάτων συνδέονται με συγκεκριμένες περιβαλλοντικές και λειτουργικές παραμέτρους.
Επιπλέον, η πρόσκληση προβλέπει ειδική διαδικασία για τις περιοχές στις οποίες υπάρχουν ενεργές συμβάσεις μίσθωσης.
Εφόσον οι προτεινόμενες σεισμικές εργασίες επεκτείνονται σε τέτοιες περιοχές, η ΕΔΕΥΕΠ οφείλει, πριν από τη χορήγηση της σχετικής Άδειας Αναζήτησης, να έχει εξασφαλίσει την έγγραφη συναίνεση των υφιστάμενων μισθωτών, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις.
Η πρόβλεψη αποσκοπεί στον συντονισμό της νέας διαδικασίας με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ήδη ενεργές παραχωρήσεις.
Η υποβολή των προσφορών δεν σημαίνει ότι έχουν ολοκληρωθεί οι επιμέρους περιβαλλοντικοί ή άλλοι αναγκαίοι έλεγχοι για κάθε προτεινόμενο πρόγραμμα.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για τον τεχνικό κλάδο
Η διαδικασία παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον τεχνικό και ενεργειακό κλάδο, κυρίως λόγω των εξειδικευμένων αντικειμένων που συνδέονται με τις θαλάσσιες γεωφυσικές έρευνες.
Οι σχετικές δραστηριότητες περιλαμβάνουν γεωφυσική συλλογή και επεξεργασία δεδομένων, γεωλογική ερμηνεία, γεωχωρική τεκμηρίωση, διαχείριση μεγάλων συνόλων δεδομένων και τεχνική υποστήριξη θαλάσσιων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός τέτοιων προγραμμάτων μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένες υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης, τεχνικής αξιολόγησης, συντονισμού επιχειρήσεων και διαχείρισης έργου.
Για τους μηχανικούς που δραστηριοποιούνται στην ενεργειακή βιομηχανία, στις γεωεπιστήμες, στα GIS και στη διαχείριση τεχνικών έργων, η πιθανή ανάπτυξη νέων προγραμμάτων δημιουργεί αντικείμενο παρακολούθησης και ενδεχόμενες μελλοντικές ευκαιρίες εξειδικευμένων υπηρεσιών.
Ωστόσο, δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες συμβάσεις υπεργολαβίας, τεχνικές αναθέσεις ή νέα προγράμματα προσλήψεων. Συνεπώς, τέτοιες δυνατότητες παραμένουν δυνητικές και συνδέονται με την περαιτέρω εξέλιξη της διαδικασίας.
Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε στη συνέχεια
Η ανακοίνωση της 10ης Νοεμβρίου σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της φάσης υποβολής προσφορών και την έναρξη της επόμενης διαδικαστικής φάσης.
Τα βασικά επόμενα ορόσημα είναι η επίσημη συγκρότηση της Επιτροπής Αξιολόγησης, η αξιολόγηση των τριών προσφορών, η εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ προς το ΥΠΕΝ και οι αποφάσεις που θα καθορίσουν τη δυνατότητα υλοποίησης των ερευνητικών προγραμμάτων.
Ιδιαίτερη τεχνική σημασία θα έχει η μεταγενέστερη δημοσιοποίηση του γεωγραφικού πεδίου των επιλεγμένων προγραμμάτων, του είδους των ερευνών, των περιβαλλοντικών απαιτήσεων και του χρονοδιαγράμματος εργασιών.
Η ουσιαστική νέα εξέλιξη είναι ότι ο διαγωνισμός προχωρά από την εκδήλωση ενδιαφέροντος στην αξιολόγηση συγκεκριμένων προσφορών. Η πραγματική έναρξη των νέων σεισμικών ερευνών θα εξαρτηθεί από τα επόμενα αδειοδοτικά και επιχειρησιακά βήματα.
Πηγές
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «Ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον για σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα – Ακολουθεί η συγκρότηση Επιτροπής Αξιολόγησης από την ΕΔΕΥΕΠ», 10/11/2026. Επίσημη ανακοίνωση.
- Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ΦΕΚ Β΄ 3948/30.06.2026, υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/71569/1319 για τη διεθνή δημόσια πρόσκληση χορήγησης αδειών αναζήτησης σεισμικών δεδομένων. Πλήρες ΦΕΚ και παραρτήματα (PDF).
- ΕΔΕΥΕΠ, Διεθνής Δημόσια Πρόσκληση υπ’ αριθ. 35059/06.05.2026 για την πρόσκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης. Επίσημη καταχώριση διαγωνισμού.
- ΕΔΕΥΕΠ, «Διευκρινίσεις σχετικά με τη Διεθνή Δημόσια Πρόσκληση», 15/10/2026. Επίσημο PDF διευκρινίσεων.
- MICHANIKOS ONLINE, «Διεθνές ενδιαφέρον για τις σεισμικές έρευνες σε Δυτική και Νότια Ελλάδα», 11/10/2026. Προηγούμενη κάλυψη. Η προηγούμενη δημοσίευση αφορούσε το αρχικό ενδιαφέρον. Η παρούσα αφορά τις τρεις κατατεθειμένες προσφορές και την επόμενη φάση αξιολόγησης.
