Του Νίκου Ρουσάνογλου
Με δύο σημαντικές συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας ολοκληρώνεται το 2025 για τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους, εξέλιξη που μπορεί να θεωρηθεί και ως “δήλωση προθέσεων” για την επόμενη σελίδα στον κλάδο, εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για σταδιακή υποχώρηση του κατασκευαστικού αντικειμένου από τα τέλη της δεκαετίας και μετά και καθώς θα περιοριστούν οι πόροι για την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής. Στο πλαίσιο αυτό, οι μεγάλοι όμιλοι της χώρας σχεδιάζουν από σήμερα τα επόμενα βήματά τους, εστιάζοντας στους τομείς των έργων παραχώρησης και ΣΔΙΤ και της ενέργειας, προκειμένου να χτίσουν μια σημαντική “μαγιά” νέων δραστηριοτήτων, που θα προσφέρουν σημαντικές ροές εσόδων και λειτουργικής κερδοφορίας, οι οποίες θα αντισταθμίσουν τις απώλειες από τον τομέα των κατασκευών.
Στο πλαίσιο αυτό, πριν από μερικές εβδομάδες τόσο η ΓΕΚ Τέρνα όσο και ο όμιλος Aktor προχώρησαν σε δύο σημαντικές κινήσεις, με το βλέμμα στραμμένο στην αγορά της Ουκρανίας, που θα απαιτήσει πολύ σημαντικές επενδύσεις ανάταξης των υποδομών της τα επόμενα χρόνια. Η ΓΕΚ Τέρνα υπέγραψε, μέσω του κατασκευαστικού βραχίονά της, ΤΕΡΝΑ, Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με την εταιρεία Ukrhydroenergo, για έργα αντλησιοταμίευσης (αποθήκευση ενέργειας) ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν από κοινού τον αντλησιοταμιευτικό σταθμό Δνείστερου, ισχύος 1.264 MW, αλλά και ένα νέο αντλησιοστάσιο ισχύος 220 MW.
Τα δύο παραπάνω έργα, που βρίσκονται στη Δυτική Ουκρανία, είναι εκείνα που θα υλοποιηθούν κατ’ αρχάς στο πλαίσιο του MoU, ενώ εξετάζονται παράλληλα και άλλες ευκαιρίες σε υδροηλεκτρικά και αντλησιοταμιευτικά έργα της χώρας. Η Ukrhydroenergo είναι η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία και ανήκει κατά 100% στο κράτος. Στόχος των έργων αυτών είναι η σταθεροποίηση του ενεργειακού δικτύου της Ουκρανίας και η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης της χώρας, ενώ αναμένεται να τύχουν και σημαντικής υποστήριξης από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και θεσμούς, όπως η EBRD και η EIB.
Ιδιαίτερης σημασίας, τόσο γεωστρατηγικής όσο και επιχειρηματικής, κρίνεται ασφαλώς και η πολύ σημαντική συμφωνία ανάμεσα στη νεοσύστατη Atlantic-See LNG Trade των ομίλων Aktor και ΔΕΠΑ Εμπορίας (60%-40%) και τη Venture Global Inc., που προβλέπει την πώληση LNG στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Η συμφωνία αυτή αναδεικνύει την Ελλάδα ως διεθνή κόμβο για το αμερικανικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Παράλληλα, προβλέπεται να αρχίσει να αποφέρει έσοδα στον όμιλο Aktor ήδη από τη χρήση του 2026, δεδομένου ότι η Atlantic-See θα ενοποιηθεί στα οικονομικά αποτελέσματα για το τρέχον οικονομικό έτος.
Υπενθυμίζεται ότι η Atlantic-See LNG Trade έχει υπογράψει με τη Venture Global Inc. συμφωνία αγοραπωλησίας διάρκειας 20 ετών, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2030 και προβλέπει την προμήθεια τουλάχιστον 0,5 εκατομμυρίων τόνων LNG ετησίως (MTPA), με δυνατότητα επέκτασης έως και περίπου 1,5 εκατ. τόνους ετησίως (MTPA). Πρόκειται για την πρώτη μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας LNG με προμηθευτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες στα ενεργειακά χρονικά της Ελλάδας. Αντίστοιχα, έχει υπογράψει Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με τις ρουμανικές εταιρείες Nova Power & Gas SRL και SNTGN Transgaz S.A., βάσει του οποίου οι δύο εταιρείες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για σύναψη σύμβασης αγοραπωλησίας LNG έως περίπου 1,4 εκατομμυρίων τόνων ετησίως (MTPA), για περίοδο 20 ετών, επίσης από το 2030.
Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, που διαφοροποιεί και το επιχειρηματικό πλάνο του ομίλου Aktor, με αυξημένο πλέον τον ρόλο του τομέα της ενέργειας και των έργων ΑΠΕ στον συνολικό σχεδιασμό. Όπως σημειώνουν στελέχη της διοίκησης, η επέκταση αυτή σε νέες δραστηριότητες στοχεύει στη διαφοροποίηση των εσόδων, ώστε να ενισχύει την ανθεκτικότητα του ομίλου απέναντι στις διακυμάνσεις που παραδοσιακά εντοπίζονται στην αμιγώς κατασκευαστική αγορά. Παράλληλα, στο πλαίσιο του εταιρικού του μετασχηματισμού, ο όμιλος Aktor θα επενδύσει 1,4 δισ. ευρώ για έργα ΑΠΕ ισχύος 1.300 MW έως το 2028.
Αντίστοιχα, σημαντικό είναι και το μερίδιο των παραχωρήσεων στον μελλοντικό σχεδιασμό των μεγάλων ομίλων. Ο όμιλος Aktor έχει πλέον αναδείξει τον τομέα των παραχωρήσεων σε έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες της δραστηριότητάς του. Σύμφωνα με τον κ. Αλέξανδρο Εξάρχου, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου, “τα επόμενα έργα θα αφορούν παραχωρήσεις, κυρίως μέσω του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων, για την ανακούφιση της Αττικής από το κυκλοφοριακό, αλλά και νέες συμβάσεις παραχώρησης στην αγορά της Ρουμανίας, στις οποίες θα είμαστε παρόντες. Επίσης, σημαντικός θα είναι ο όγκος των έργων ύδρευσης, για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας”.
Παράλληλα, από το χαρτοφυλάκιο της Άκτωρ Παραχωρήσεις, που αποκτήθηκε νωρίτερα εντός του 2025, η διοίκηση αναμένει καθαρές ταμειακές ροές 500 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, αυξάνοντας το συνολικό ποσό που έχει εξασφαλίσει μέχρι σήμερα ο όμιλος Aktor σε 1,22 δισ. ευρώ.
Ο όμιλος Άβαξ αναμένει επίσης έσοδα ύψους 150 εκατ. ευρώ την επόμενη πενταετία από μερίσματα και επιστροφές κεφαλαίου από τον τομέα των παραχωρήσεων. Εξ αυτών, 60 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τη διαδικασία διάλυσης της Αττικής Οδού. “Η εύλογη αξία των παραχωρήσεών μας υπολογίζεται ήδη στα 371 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έχουμε εξασφαλίσει 90 εκατ. ευρώ ιδίων κεφαλαίων, που μπορούν να αξιοποιηθούν σε νέα έργα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων που ενδεχομένως να αναλάβουμε στο επόμενο διάστημα, και ενώ έχουμε ήδη και άλλα 79 εκατ. ευρώ για την κάλυψη υφιστάμενων αναγκών ίδιας συμμετοχής στα έργα που έχουμε ήδη αναλάβει”, ανέφερε ο κ. Χρήστος Ιωάννου, πρόεδρος του ομίλου Άβαξ, στο πλαίσιο της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων της εισηγμένης.
Έντονα αναπτυξιακή τροχιά καταγράφει και η ΜΕΤΚΑ του ομίλου Metlen, έχοντας συγκεντρώσει συνολικό ανεκτέλεστο 1,4 δισ. ευρώ. Τον Αύγουστο η κοινοπραξία Metlen – Μεσόγειος υπέγραψε ακόμα ένα έργο ΣΔΙΤ στην περιοχή της Θεσσαλίας. Ο λόγος για το έργο Υπέρειας – Ορφανών, το οποίο αφορά την άρδευση συνολικά περί τα 67.800 στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων των παρακείμενων στον ποταμό Ενιπέα αγροκτημάτων Πολυνερίου, Σταυρού, Κατωχωρίου, Ελληνικού, Βρυσιών και Υπέρειας της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας, καθώς και Ορφανών, Φύλλου και Λεύκης της Περιφερειακής Ενότητας Καρδίτσας.
Επίσης, η Metlen έχει αναλάβει και το ΣΔΙΤ για το φράγμα Μιναγιώτικο στη Μεσσηνία, σε κοινοπραξία με τη Μεσόγειο και τον όμιλο Aktor. Ο προϋπολογισμός του έργου διαμορφώνεται σε 126 εκατ. ευρώ. Ο όμιλος έχει υπογράψει, σε κοινοπραξία με τον όμιλο Άβαξ, και το έργο ΣΔΙΤ “Flyover” της Θεσσαλονίκης, όπως επίσης και το ΣΔΙΤ των 17 σχολικών μονάδων στην Κεντρική Μακεδονία, σε κοινοπραξία με την ΑΤΕΣΕ. Τα έργα ΣΔΙΤ διεκδικεί και αναλαμβάνει η Metlen, αλλά υλοποιούνται τεχνικά από τη ΜΕΤΚΑ.
