Λύσεις για το ενεργειακό κόστος, ζητά το ΤΕΕ/ΤΑΚ

Με επιστολή της προς τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Άδωνι Γεωργιάδη, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κώστα Σκρέκα και την Γενική Γραμματέα Βιομηχανίας κ. Θέμις Ευτυχίδου, η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά λύσεις για το κόστος και τις τιμές ενέργειας.

Αναλυτικά η επιστολή

”Είναι γεγονός, ότι η εφοδιαστική αλυσίδα είναι διαταραγμένη από τα ισχυρά απόνερα της πανδημίας, με τα κόστη διαμετακόμισης των πρώτων υλών στα ύψη και το ενεργειακό να προστίθεται σε αυτά. Συνεπώς, με το απρόβλεπτο του ορίζοντα της Ρωσο-Ουκρανικής σύρραξης δημιουργείται ένα σκηνικό, που ξεπερνά ακόμη και την πιο καλπάζουσα, σκηνοθετική φαντασία.

Η Ρωσο-Ουκρανική σύρραξη και οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Ρωσία από την ΕΕ, ανέτρεψαν τις ροές των πρώτων υλών, με αποτέλεσμα όλοι οι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας, να βρίσκονται σε μια ατέρμονη και αβέβαιη κατάσταση.

Ταυτόχρονα, οι θαλάσσιες και οδικές μεταφορές έχουν εκτοξευτεί ελέω της, με γεωμετρική πρόοδο, λόγω της αύξησης που έχουν λάβει τα καύσιμα και φυσικά η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, που επηρεάζει όλο το φάσμα της μεταποίησης. Ταυτόχρονα, παραμένει άγνωστο, εάν θα υπάρξει συνολική αντίδραση σε επίπεδο Ε.Ε. για το ενεργειακό, ώστε να συγκρατηθεί τελικά αυτό το κόστος. Επιπλέον, οι αυξανόμενοι λογαριασμοί ενέργειας κλιμακώνουν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς αγαθών σε όλο τον κόσμο, οδηγώντας σε εξελίξεις που θυμίζουν εκείνες, που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των επισιτιστικών κρίσεων του 2008 και του 2011.

Ο αυξανόμενος πληθωρισμός δημιουργεί επιπλέον αυξανόμενες ανησυχίες, για τον αντίκτυπο του στην αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και τον κίνδυνο υπονόμευσης της τρέχουσας ανάκαμψης. Βασικοί παράγοντες, που διέπουν τις αυξήσεις των τιμών, περιλαμβάνουν το αυξημένο κόστος της ενέργειας.

Η EuroCommerce, αναφορικά με τη τρέχουσα κατάσταση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, μετά και το έκτακτο διαδικτυακό ΔΣ της 16ης Φεβρουαρίου πέραν των άλλων, επισημαίνει:

• Παρακολούθηση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Εάν το ενεργειακό κόστος υπερβεί ένα κρίσιμο όριο, οι εταιρείες θα αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες.
• Διατήρηση μιας ισχυρής ανταγωνιστικής ενιαίας αγοράς, ως κλειδί για την ανάκαμψη της Ευρώπης. Ο ισχυρός ανταγωνισμός στην Ευρώπη και η αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας, από τις ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές ανταγωνισμού είναι η καλύτερη εγγύηση, για προσιτές τιμές για τους καταναλωτές, την επιλογή και την καινοτομία. Αυτά τα στοιχεία είναι κεντρικά, για τη συνολική ευημερία των καταναλωτών και θα πρέπει να παραμείνουν βασικά και κεντρικά, για την τρέχουσα διαδικασία αναθεώρησης του ανταγωνισμού.
• Λήψη μέτρων κατά του κατακερματισμού της αγοράς, από μεγάλες μάρκες (εδαφικοί περιορισμοί προσφοράς ή «TSC») που κοστίζουν στους καταναλωτές, 14 δις ευρώ ετησίως.
• Εντοπισμός και μέτρα κατά των αθέμιτων πρακτικών του κλάδου (UIPs), όπως αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών, περιορισμοί προσφοράς ή στάσεις παράδοσης, με αποτέλεσμα υψηλότερες τιμές και λιγότερες επιλογές για τους καταναλωτές.

Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη βρίσκεται σήμερα, στο υψηλότερο επίπεδο από το 1997. Ο ετήσιος πληθωρισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 5,3% τον Δεκέμβριο του 2021, από 4,4%. Ένα χρόνο νωρίτερα, το ποσοστό ήταν 0,2%. Ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού στην Ευρωζώνη ήταν 5,1% τον Δεκέμβριο του 2021, από 4,1% τον Οκτώβριο. Ένα χρόνο νωρίτερα, το ποσοστό ήταν -0,3%. Ο ΟΟΣΑ αναμένει ότι ο τρέχων πληθωρισμός θα φτάσει στο ανώτατο όριο τον χειμώνα του 2022 και στη συνέχεια, θα επιβραδυνθεί σε περίπου 3%, έως το 2023.

Βασικοί παράγοντες, που τροφοδοτούν τον πληθωρισμό περιλαμβάνουν το ενεργειακό κόστος, το κόστος των πρώτων υλών και ακολουθούν οι τιμές των υπηρεσιών και των βιομηχανικών αγαθών. Η μεγαλύτερη συμβολή στον ετήσιο ρυθμό πληθωρισμού της ζώνης του ευρώ ήταν από την ενέργεια (+2,57 ποσοστιαίες μονάδες), ακολουθούμενη από τις υπηρεσίες (+1,16), μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (+0,64) και τρόφιμα, αλκοόλ και καπνός (+0,49).

Σύμφωνα με τη Eurostat, ο υψηλός πληθωρισμός γίνεται αισθητός, σε περισσότερο στα 96,5 εκατ. Ευρωπαίους που ζουν στο όριο της φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς ο αντίκτυπος είναι μεγαλύτερος σε φθηνότερα προϊόντα και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων και ειδικά οι χονδρικές τιμές σε συσκευασμένα τρόφιμα, μέσα σε ένα μήνα κατέγραψαν αύξηση 8 ποσοστιαίων μονάδων σε όλη την Ευρώπη. Υπό το πρίσμα της τρέχουσας κατάστασης στην ΕΕ, δύσκολα μπορεί να λυθεί επί του παρόντος, ο «γρίφος του ‘’ευρωπληθωρισμού».

Συνεπώς, η λύση για την ελληνική βιομηχανία και μεταποίηση είναι η παρέμβαση, στο ενεργειακό κόστος.

Οι Σύνδεσμοι Βιομηχανίας τονίζουν ότι η επιδότηση των 65 ευρώ/Μwh, που δίνεται στις βιομηχανίες για το Μάρτιο, προφανώς δεν επαρκεί για να καλύψει τις κατά πολύ επαυξημένες τιμές και εκτιμούν ότι η κρίση θα διαρκέσει τουλάχιστον έως και τις αρχές του επόμενου έτους

Η παρέμβαση της κυβέρνησης στη διαμόρφωση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, σύμφωνα με το παράδειγμα και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, κρίνεται αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα της ελληνικής μεταποίησης.

Όπως αναφέρουν, το πλήγμα που θα υποστεί η βιομηχανία της χώρας, θα είναι καίριο και τίθεται ζήτημα βιωσιμότητας για την πλειονότητα αυτών.

Στη χώρα μας η τιμή που προμηθεύονται το φυσικό αέριο όλοι οι προμηθευτές και οι ηλεκτροπαραγωγοί διαμορφώνεται από τις χρηματιστηριακές τιμές TTF του προηγούμενου μήνα (front month), όπως αυτό καθορίζεται στις σχετικές συμβάσεις τους, καθώς στη χώρα μας δεν υπάρχει spot αγορά (hub), αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές.

Η τιμή προμήθειας για τον Μάρτιο είναι € 80/Μwh, βάσει της οποίας το υπολογιζόμενο μεταβλητό κόστος για μια μονάδα φυσικού αερίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα € 200/Μwh, εάν λάβουμε υπόψη μας και τη σημαντική πτώση των τιμών των δικαιωμάτων CO2 στα € 60/Mwh, από το επίπεδο των € 90/Mwh που είχε φτάσει τους δύο τελευταίους μήνες.

Επομένως, οι τιμές των € 360/Mwh στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κρίνονται ως υπερβολικές και αδικαιολόγητα υψηλές, επιφέροντας απροσδόκητα οφέλη, αλλά τα οποία πλήττουν την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών καταναλωτών ενέργειας.

Η αύξηση των τιμών διευρύνει περαιτέρω το διαχρονικό πρόβλημα, του υψηλού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, από το οποίο επιβαρύνεται η ελληνική βιομηχανία, με αρνητικές επιπτώσεις στη διεθνή ανταγωνιστικότητα της.

Tο γεγονός της απότομης εξάρτησης από το φυσικό αέριο, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο εναλλακτικών πηγών παραγωγής ενέργειας, αποτελεί δυστυχώς ανασταλτικό παράγοντα ανάκαμψης και ανάπτυξης της ελληνικής βιομηχανίας και μεταποίησης.

Προτείνουμε την άμεση και καθολική ενσωμάτωση ΑΠΕ στη βιομηχανία με:

• Φ/Β net metering, αλλά και virtual net metering με δυνατότητα παραγωγής πάνω από το υφιστάμενο όριο που προβλέπεται μέχρι σήμερα, λόγω υπέρογκης κατανάλωσης ενέργειας από τους Βιομηχανικούς Πελάτες των παροχών ενέργειας.
• Προώθηση των ΑΠΕ στην παραγωγική διαδικασία (ανάκτηση αποβαλλόμενης θερμότητας, γεωθερμία χαμηλής ενθαλπίας, κλπ.)
• Προώθηση ενεργειακών γειτονιών στα βιομηχανικά πάρκα (δίκτυα district), όπου απορριπτώμενη θερμότητα (θερμό ή ψυχρό) μπορεί να είναι πηγή θερμότητας, για αντίθετη διαδικασία γειτονικής παραγωγικής μονάδας.
• Προωθητικά προγράμματα, για την ενεργειακή αναβάθμιση των παραγωγικών διαδικασιών με σύγχρονους ηλεκτροκινητήρες κτλ., ώστε να μειωθεί η πρωτογενής κατανάλωση ενέργειας.
• Προώθηση τη κυκλικής οικονομίας, στις παραγωγικές μονάδες.
• Επιδότηση της αξιοποίησης του συνόλου των ΑΠΕ για την παραγωγή ενέργειας, με έμφαση στα ανά περιφέρεια, ειδικά χαρακτηριστικά. Η Κρήτη για παράδειγμα, έχει πλεόνασμα σε βιομάζα, εύκολη πρόσβαση στο θαλάσσιο υδροφορέα, κτλ., τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη, για το στρατηγικό σχεδιασμό της προώθησης των αντίστοιχων μέτρων”.