Την ανάγκη άμεσης εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή, αλλά και προετοιμασίας για το δυσμενέστερο σενάριο σε επίπεδο ενέργειας και οικονομίας, υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συζήτηση με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
«Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, είναι ζήτημα χρόνου να δούμε σημαντικά προβλήματα στην ενέργεια, στα λιπάσματα και στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη», προειδοποίησε ο κ. Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι «πρέπει να υπάρξει εκεχειρία και να ανοίξουν όπως ακριβώς ήταν στο παρελθόν».
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη προετοιμασίας για κάθε ενδεχόμενο. «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για το χειρότερο δυνατό σενάριο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «πρέπει να είμαστε πραγματιστές και να διαθέτουμε ένα εναλλακτικό σχέδιο, αν η κρίση παραταθεί». Όπως τόνισε, «καμία χώρα δεν μπορεί να προστατεύσει τις κοινωνίες της επ’ αόριστον χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενεργειακή στρατηγική, επισημαίνοντας ότι η κρίση αποτελεί ευκαιρία για την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας. «Αυτή η κρίση είναι μια ακόμη ευκαιρία για να ενδυναμώσουμε τη στρατηγική μας όσον αφορά την ενεργειακή αυτονομία», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές επιλογές. «Πήραμε την απόφαση να απομακρυνθούμε από τον άνθρακα και να στραφούμε στις ΑΠΕ και στο φυσικό αέριο. Σήμερα είμαστε εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας», είπε.
Ο κ. Μητσοτάκης άσκησε κριτική στις ευρωπαϊκές επιλογές στον τομέα της ενέργειας, τονίζοντας ότι «χάσαμε χρόνο» και αναφερόμενος στη Γερμανία σημείωσε ότι «έκλεισε τα πυρηνικά της εργοστάσια και τώρα καίει άνθρακα – αυτό δεν έχει νόημα». Όπως είπε, «πρέπει να δώσουμε έμφαση στην πυρηνική ενέργεια» και «να αφήσουμε πίσω τις ιδεολογικές αγκυλώσεις».
Στο γεωπολιτικό πεδίο, ανέφερε ότι «οι χώρες που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στο Ιράν είναι εκείνες με άμεσο ενδιαφέρον», υπογραμμίζοντας την ανάγκη ρεαλισμού. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει εφόσον χρειαστεί: «Αν προκύψει ανάγκη για πολυεθνική δύναμη, θα είμαστε έτοιμοι να συνδράμουμε, όπως έγινε στην Ερυθρά Θάλασσα».
Αναφερόμενος στον ρόλο της Ευρώπης, σημείωσε ότι «μπορούμε να είμαστε περισσότερο παρόντες στον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία», ενώ για τον Λίβανο ανέφερε ότι «χρειάζεται ανθρωπιστική βοήθεια και ενίσχυση του στρατού του». Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των συνεργασιών με χώρες της περιοχής, επισημαίνοντας ότι «στην Αίγυπτο κινηθήκαμε μαζί στο μεταναστευτικό, όπως και με τη Λιβύη».
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τόνισε ότι «στηρίξαμε οικονομικά και στρατιωτικά, παρότι δεν ήταν δημοφιλής επιλογή στη χώρα», εξηγώντας ότι «η Ελλάδα στηρίζει πάντα το κράτος δικαίου και την εδαφική κυριαρχία».
Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την άμυνά της: «Πρέπει να αυξήσουμε τις δαπάνες για την άμυνα και να αναπτύξουμε τη δική μας αμυντική βιομηχανία».
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι η συνεργασία με την Ουκρανία μπορεί να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές δυνατότητες: «Είναι εύλογο η Ουκρανία να μοιραστεί τεχνολογία, ιδιαίτερα στα drones και τα anti-drones συστήματα». Τόνισε επίσης την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας στην Ευρώπη: «Πρέπει να δώσουμε έμφαση στο οικοσύστημα των start-ups και να προχωρήσουμε».
Αναφερόμενος στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, σημείωσε ότι «έχουμε περισσότερα να κερδίσουμε ενισχύοντας τις εμπορικές μας σχέσεις», ενώ εκτίμησε ότι «οι σχέσεις μπορούν να βρουν μια νέα ισορροπία». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει διάθεση να επαναλάβουμε τις ενεργειακές σχέσεις με τη Ρωσία».
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, υπογράμμισε ότι «ζούμε στιγμές μεγάλης πρόκλησης» και ότι «το αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχει σοβαρούς κινδύνους για τη διεθνή οικονομία». Επανέλαβε ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι πρέπει να διασφαλιστεί «η ελεύθερη ναυσιπλοΐα».
Ο ίδιος έδωσε έμφαση στην ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι «είμαστε μια ήπειρος που εισάγει ενέργεια και πρέπει να προχωρήσουμε στην παραγωγή της δικής μας», είτε μέσω ΑΠΕ είτε μέσω πυρηνικής ενέργειας. «Ο μόνος τρόπος για να είμαστε ανεξάρτητοι είναι να επενδύσουμε στην ενεργειακή επάρκεια», ανέφερε.
Για τη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι «η Ευρώπη είναι παρούσα όπου απαιτείται», ενώ για τον Λίβανο τόνισε ότι «πρέπει να στηρίξουμε τις αποφάσεις της κυβέρνησης και να συμβάλουμε με απτά μέσα». Ανακοίνωσε επίσης, ότι επίκειται συνάντηση ηγετών της ΕΕ με χώρες της περιοχής για τον συντονισμό δράσεων.
Σχετικά με τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, υπογράμμισε ότι «παραμένει προτεραιότητα να έχουμε καλές σχέσεις», παρά τις διαφορές, τονίζοντας ότι «πρέπει να παραμείνουμε ψύχραιμοι και να επιδιώκουμε την αποκλιμάκωση». Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ενδεχόμενες αλλαγές στη γεωπολιτική στάση των ΗΠΑ θα αποτελούσαν «μεγάλη πρόκληση» για την Ευρώπη.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Fred Pleitgen, Senior International Correspondent του CNN, Germany.
