Σήμερα δημοπρατείται το έργο των δύο Μονάδων Ολοκληρωμένης Ανακύκλωσης και Ανάκτησης Αποβλήτων σε Λαμία και Χαλκίδα, δύο Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων και ενός Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στον Δήμο Δελφών, συνολικού προϋπολογισμού 160,8 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα όσα είπε χθες στο Delphi Economic Forum ο Μανώλης Γραφάκος, Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη στρατηγική του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να κλείσει οριστικά τον κύκλο των βασικών υποδομών διαχείρισης αποβλήτων, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε μια νέα φάση, κατά την οποία όπως ανέφερε το βάρος μεταφέρεται στην ανακύκλωση, την επιχειρησιακή λειτουργία του συστήματος και την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων. Ωστόσο, από την τοποθέτηση του κ. Γραφάκου απουσίαζε οποιαδήποτε αναφορά στο επιβαρυμένο μέτωπο της Αττικής. Το λεκανοπέδιο βρίσκεται στα όρια της διαχειριστικής του αντοχής, η σιωπή γύρω από τα έργα και τον σχεδιασμό της περιοχής δεν περνάει απαρατήρητη.
Την ώρα που στην αγορά καταγράφεται έντονος επιχειρηματικός αναβρασμός, με εξαγορές, στρατηγικές συνεργασίες και αυξανόμενο ενδιαφέρον από μεγάλους διεθνείς ομίλους για είσοδο στον κλάδο, οι κρίσιμες επενδύσεις που θα μπορούσαν να δώσουν οριστική λύση στο χρόνιο πρόβλημα της Φυλής παραμένουν «παγωμένες». Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της υφιστάμενης κατάστασης συνεχίζει να επιβαρύνει δυσανάλογα την Αττική, χωρίς σαφή οδικό χάρτη για την επόμενη ημέρα.
Η αγορά, εν τω μεταξύ, κινείται σε καθεστώς αναμονής, ενόψει δύο κομβικών εκκρεμοτήτων: αφενός της επικαιροποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Αττικής και αφετέρου των οριστικών κυβερνητικών αποφάσεων για την ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων. Πρόκειται για ένα διπλό «μέτωπο» που δεν καθορίζει μόνο τον τεχνικό σχεδιασμό των υποδομών, αλλά και τη δυνατότητα χρηματοδότησης και υλοποίησης των έργων τα επόμενα χρόνια.
Πάντως, όπως παραδέχτηκε κεντρικός άξονας της νέας στρατηγικής είναι η ανακύκλωση, η οποία όπως παραδέχθηκε παραμένει στάσιμη, παρά την πρόοδο στις υποδομές. Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, το Υπουργείο προχωρά στην πλήρη ενεργοποίηση των ολιστικών σχεδίων χωριστής συλλογής, τα οποία έχουν ήδη ολοκληρωθεί σε επίπεδο σχεδιασμού και, όπως σημείωσε, προσδιορίζουν με ακρίβεια τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής σε εξοπλισμό και επιχειρησιακή οργάνωση. Στο αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης προς τους δήμους, προκειμένου να ξεκινήσει η υλοποίηση αυτών των σχεδίων στην πράξη, με την προμήθεια νέου εξοπλισμού που περιλαμβάνει περίπου 1.000 οχήματα ανακύκλωσης έως το 2027.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο σύστημα επιστροφής εγγύησης (DRS), το οποίο όπως ανέφερε βρίσκεται προ των πυλών, με το σχετικό επιχειρησιακό σχέδιο να αναμένεται να κατατεθεί από τους παραγωγούς «μέσα στις επόμενες ημέρες». Η εφαρμογή του συστήματος, που προβλέπει επιστροφή χρηματικού αντιτίμου για συσκευασίες, εκτιμάται ότι θα αλλάξει ριζικά το τοπίο της ανακύκλωσης, επηρεάζοντας τόσο τις ροές των υλικών όσο και τη λειτουργία των υφιστάμενων συστημάτων, τα οποία θα κληθούν να προσαρμοστούν σε ένα νέο περιβάλλον με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές ισορροπίες.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται πλέον σε μια φάση κατά την οποία η επιτυχία δεν θα κριθεί από την κατασκευή νέων έργων, αλλά από την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος και τη συμμετοχή των πολιτών. Σε αυτό το πλαίσιο, ανέδειξε ως κρίσιμο παράγοντα την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας, επισημαίνοντας ότι διαχρονικά τόσο οι τοπικές κοινωνίες όσο και οι διοικήσεις καθυστέρησαν την υλοποίηση λύσεων, είτε λόγω αντιδράσεων είτε λόγω μετακύλισης ευθυνών. Η εκπαίδευση και η ενεργοποίηση των πολιτών, όπως τόνισε, αποτελούν πλέον προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων.
Με φόντο τις παρεμβάσεις αυτές, το επόμενο διάστημα διαμορφώνεται ως κομβικό για τον συνολικό επανασχεδιασμό του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων, καθώς συνδυάζει την ολοκλήρωση των υποδομών με την έναρξη νέων μηχανισμών που θα κρίνουν στην πράξη την αποτελεσματικότητα της εθνικής στρατηγικής.
