Την διαμόρφωση των τελικών κριτηρίων που θα διέπουν το νέο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ εξετάζει το ΥΠΕΝ με ορίζοντα να προχωρήσει σε δημόσια διαβούλευση του σχεδίου τον Φεβρουάριο και στην έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης μέχρι τον Ιούνιο του 2026.
Ως γνωστόν, το ΥΠΕΝ έχει στα χέρια του εδώ και μήνες το προσχέδιο που έχουν συντάξει οι μελετητές με την τρέχουσα επεξεργασία, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, να εστιάζει στο κομμάτι των κριτηρίων με προσανατολισμό να προκύψουν ορισμένα βασικά σενάρια που στο τέλος θα αξιολογηθούν από το Μέγαρο Μαξίμου και τον Πρωθυπουργό προκειμένου να προκύψουν οι τελικές αποφάσεις.
Ειδικότερα, η αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας φέρεται να εξετάζει την ιεράρχηση του αιολικού δυναμικού ως κριτήριο στη χωροθέτηση των περιοχών, χωρίς ωστόσο αυτό να αναιρεί τις υφιστάμενες αποφάσεις για τις ζώνες αποκλεισμού, όπως καταγράφονται στην πρωτοβουλία «Απάτητα Βουνά» ή άλλες σχετικές πρωτοβουλίες.
Η ανάδειξη του αιολικού δυναμικού σε βασικό κριτήριο «προτεραιότητας» σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση του κριτηρίου για το «υψόμετρο» δύναται να ανοίξει δρόμο για την προώθηση νέων αιολικών έργων στην Ελλάδα στο βαθμό και στη διάσταση που αυτό υπηρετεί τις στοχεύσεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το κριτήριο του «υψομέτρου» – δηλαδή μια οριζόντια φόρμουλα που θα ορίζει την δυνατότητα εγκατάστασης ενός αιολικού πάρκου, λαμβάνοντας υπόψη το αιολικό δυναμικό καθώς και άλλες παραμέτρους – υπήρχε στα σχέδια και τις προτάσεις των μελετητών κατά την αρχική επεξεργασία του νέου ειδικού χωροταξικού των ΑΠΕ, χωρίς ωστόσο να δοθεί τότε η ανάλογη προσοχή.
Σε κάθε περίπτωση, όπως διευκρινίζουν πηγές με γνώση της όλης διαδικασίας σε μια προσπάθεια να «αποτυπώσουν» την προσέγγιση του ΥΠΕΝ, η ενσωμάτωση του «υψομέτρου» ως κριτήριο θα λάβει υπόψη την υφιστάμενη εικόνα των αδειοδοτήσεων και δη των ώριμων έργων, δηλαδή αιολικά project που διαθέτουν ΑΕΠΟ και Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης, προκειμένου να προκύψει μια γενική «φόρμουλα» που αφενός δεν θα θίγει υφιστάμενα αδειοδοτημένα έργα, όπως έχει άλλωστε δεσμευθεί σχετικά και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και αφετέρου θα καταλήγει σε οριζόντια μέτρα χωρίς «ήξεις αφήξεις» που δίνουν «πάτημα» για δικαστικές διαμάχες και προστριβές με τις τοπικές κοινωνίες, καταλήγοντας να «ναρκωθετούν» εν συνόλω την ανάπτυξη του κλάδου στη χώρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και ο κλάδος από την πλευρά του αναγνωρίζει επί της αρχής ως βασικό κριτήριο το αιολικό δυναμικό, όταν μάλιστα η πρόοδος της τεχνολογίας επιτρέπει την αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού με μικρότερης έκτασης εγκαταστάσεις.
Ενδεικτικά, όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, από οικονομική άποψη έχει πολύ μεγαλύτερο νόημα να προχωρήσει ένα έργο μικρότερης ισχύος σε μια περιοχή με υψηλό αιολικό δυναμικό παρά ένα έργο μεγαλύτερης ισχύος σε περιοχή με χαμηλό αιολικό δυναμικό, όταν μάλιστα, όπως προαναφέρθηκε, η τεχνολογία των ανεμογεννητριών έχει προοδεύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φέρνοντας στην «πρώτη γραμμή» μικρότερου μεγέθους τουρμπίνες με πολύ μεγαλύτερη απόδοση και παραγωγή.
Συμπερασματικά, το ΥΠΕΝ φέρεται να έχει ξαναπιάσει το «νήμα» για την ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου με τις σχετικές πληροφορίες να αναφέρουν ότι το τελικό draft δεν θα απέχει σημαντικά από τους βασικούς άξονες και τα χαρακτηριστικά που έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής με την μεγαλύτερη προσοχή να δίνεται, όπως προαναφέρθηκε σε επιμέρους κριτήρια που θα το ευθυγραμμίζουν τόσο με άλλες σχετικές πρωτοβουλίες χωροθέτησης όσο και με τους εθνικούς στόχους του ΕΣΕΚ με ορίζοντα το 2030.
Τα επόμενα βήματα ως τον Ιούνιο
Ως προς το διαδικαστικό κομμάτι, ο υφιστάμενος σχεδιασμός του ΥΠΕΝ προβλέπει την ολοκλήρωση του τελικού draft μέσα στον Ιανουάριο, προκειμένου να ακολουθήσει η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης τον Φεβρουάριο με ορίζοντα την νομοθέτηση του σχεδίου με την έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης από τα συναρμόδια Υπουργεία μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026, δεδομένου ότι η θέσπιση του νέου ΕΧΠ συνδέεται με τα «προαπαιτούμενα» του RRF και επομένως διέπεται από τα ανάλογα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τα σχόλια και οι παρατήσεις που θα προκύψουν από την δημόσια διαβούλευση θα εξεταστούν από αρμόδια επιτροπή που θα συσταθεί για τον σκοπό αυτό υπό την ευθύνη του ΥΠΕΝ.
Η εν λόγω επιτροπή σε συνεργασία προφανώς με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα καταλήξει στο τελικό σχέδιο που θα κατατεθεί για έλεγχο στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να ακολουθήσει εν συνεχεία η επικύρωση με την έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης.
