Οριστικό «στοπ» από το ΣτΕ στις ανεμογεννήτριες σε 14 νησίδες

Οριστική «ταφόπλακα» στο σχέδιο ανάπτυξης ανεμογεννητριών σε 14 νησίδες των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων μπαίνει με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το δικαστήριο ακύρωσε τις άδειες παραγωγού, τις οποίες είχε ανανεώσει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, υποδεικνύοντας ότι κακώς συνέβη αυτό. Για το ίδιο έργο το υπουργείο Περιβάλλοντος είχε το 2021 απορρίψει το αίτημα περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Το σχέδιο, που αφορούσε την τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε νησίδες και βραχονησίδες της Ανάφης, της Αστυπάλαιας, της Νισύρου, της Αμοργού και της Λέρου, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς οι περιοχές αυτές θεωρούνται πυρήνες βιοποικιλότητας και φιλοξενούν πολλά απειλούμενα είδη ορνιθοπανίδας. Ο φάκελος περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου «κόπηκε» τον Μάιο του 2021 από τη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του υπουργείου Περιβάλλοντος για τρεις λόγους: Επειδή κατατέθηκαν πολλές αρνητικές γνωμοδοτήσεις, βάσει των οποίων η μελέτη ειδικής οικολογικής αξιολόγησης παρουσιάζει κρίσιμες ελλείψεις. Επειδή η μελέτη «δεν συσχετίζεται με την κατάσταση διατήρησης των οικοτόπων και ειδών ούτε λαμβάνει υπόψη τα κρίσιμα ενδιαιτήματα των ειδών χαρακτηρισμού των ζωνών ειδικής προστασίας και της μεταναστευτικής ορνιθοπανίδας». Τρίτον, επειδή η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου δεν κατάφερε να αποδείξει ότι το έργο δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις.

Η ανανέωση

Και ενώ οργανώσεις, φορείς και πολίτες που είχαν αντιταχθεί στο έργο είχαν μείνει με την εντύπωση ότι η υπόθεση τελείωσε εκεί, τον Ιούνιο του 2022 η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας ήρθε να «ανανεώσει» την άδεια της εταιρείας («Κυκλαδικά Μελτέμια») για το έργο. Κατά της άδειας αυτής προσέφυγε στο ΣτΕ η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Η απόφαση (αρ.1600/2025) εκδόθηκε πριν από λίγες ημέρες και έρχεται να ακυρώσει την εκδοθείσα άδεια.

Το σκεπτικό του ΣτΕ δεν βασίζεται στην απουσία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αλλά σε άλλες πλημμέλειες του εν λόγω (προτεινόμενου) έργου. Οπως αναφέρει η απόφαση, βασικός κανόνας για τη χορήγηση άδειας παραγωγού από τη ΡΑΕ είναι να μην ξεπερνιέται η φέρουσα ικανότητα της περιοχής όπου θα εγκατασταθεί το αιολικό πάρκο. Το ΣτΕ επισημαίνει ότι «ο πρόεδρος της ΡΑΕ όφειλε να είχε εξετάσει αν οι νήσοι στις οποίες επρόκειτο να εγκατασταθούν οι αιολικοί σταθμοί ήταν κατοικημένες ή ακατοίκητες, ώστε να εφαρμόσει αναλόγως, είτε το πλέον περιοριστικό κριτήριο της υπέρβασης της πυκνότητας ανά δήμο, το οποίο ισχύει για τις κατοικημένες νήσους είτε το διευρυμένο κριτήριο της βιωσιμότητας, το οποίο ισχύει για τις ακατοίκητες νησίδες. Στην προκειμένη, όμως, περίπτωση το εν λόγω κριτήριο δεν εφαρμόστηκε παντάπασι».

Τα επόμενα βήματα

Το ΣτΕ σημειώνει ότι στην τελευταία απογραφή κάποιες από αυτές τις νησίδες (λ.χ. Κίναρος, Λέβιθα, Σύρνα) είναι απογεγραμμένες ως κατοικημένες «και εσφαλμένα θεωρήθηκαν ακατοίκητες». Επομένως, η υπόθεση αναπέμπεται στη ΡΑΕ, με σκοπό να αξιολογήσει εκ νέου την αίτηση – και σε σχέση με την περιβαλλοντική της αδειοδότηση.

Να σημειωθεί ότι πολλές από τις νησίδες αυτές πρόκειται λόγω της σημασίας τους να ενταχθούν στο εθνικό θαλάσσιο πάρκο του Αιγαίου και επομένως, ούτως ή άλλως, δεν επρόκειτο να επιτραπεί η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε αυτές.