Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία θα πρέπει να αναζητηθούν, όπως όλα δείχνουν, για την εύρεση των απαιτούμενων πόρων για τις επόμενες επεκτάσεις του Μετρό, τόσο της Αθήνας όσο και της Θεσσαλονίκης. Οι ανάγκες είναι πολλές και μεγάλες, αλλά, σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα, δύσκολα θα ικανοποιηθούν νωρίτερα από τις αρχές της επόμενης δεκαετίας, οπότε και εκτιμάται ότι θα είναι εφικτή η εκκίνηση της επόμενης γενιάς έργων Μετρό.
Σε πρόσφατη ομιλία του στο πλαίσιο συνεδρίου του ΤΕΕ, ο υφ. Υποδομών, κ. Νίκος Ταχιάος, ανέφερε για το Μετρό ότι “το ερώτημα είναι αν υπάρχουν οι πόροι. Το γεγονός ότι βγήκαμε από την κρίση και υπάρχουν παντού ανοιχτά εργοτάξια δεν σημαίνει ότι οι πόροι είναι ανεξάντλητοι. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών θα φτάσει το 1,2 δισ. ευρώ, χρειαζόμαστε όμως πάνω από 200 εκατομμύρια για την αποπληρωμή των δανείων που ελήφθησαν για το Μετρό πριν από τρεις δεκαετίες”.
Ως εκ τούτου, οι επεκτάσεις του δικτύου του Μετρό προς τα Βόρεια και τα Νότια Προάστια παραμένουν “σχέδια επί χάρτου”, παρά τις πολύ μεγάλες ανάγκες που υπάρχουν σε αμφότερες τις περιοχές, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο πλήθος νέων επιχειρήσεων και κατοίκων.
Επέκταση Γραμμής 2
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της επέκτασης της Γραμμής 2 προς το Ίλιον, μέσω της κατασκευής τριών νέων σταθμών σε Παλατιανή (επί της Θηβών), Ίλιον (συμβολή Θηβών με Ελαιών) και Άγιο Νικόλαο. Το έργο περιλαμβάνει και την επέκταση του Αμαξοστασίου Ελαιώνα, την αναβάθμιση των ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων του Μετρό της Αθήνας, όπως επίσης και την κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης, χωρητικότητας 150 Ι.Χ. αυτοκινήτων, για άμεση διασύνδεση των επιβατών με το Μετρό. Ο διαγωνισμός τρέχει από το 2023, αλλά, όπως όλα δείχνουν, θα προχωρήσει στο στάδιο της υποβολής προσφορών μόνο εφόσον κατορθώσει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση, π.χ. μέσω του επόμενου ΕΣΠΑ. Το έργο υπολογίζεται ότι θα στοιχίσει 700 εκατ. ευρώ.
Η ολοκλήρωση του δικτύου της Δυτικής Αττικής σε βάθος χρόνου προβλέπει την κάλυψη και άλλων περιοχών, όπως το Καματερό (επί της οδού Φυλής), το Ζεφύρι και οι Αχαρνές στο κέντρο του Μενιδίου. Μάλιστα, στον σταθμό στο Ζεφύρι θα προβλέπεται και σύνδεση με τον προαστιακό σιδηρόδρομο. Έτσι, θα καλυφθούν και οι ανάγκες των Δήμων Αγίων Αναργύρων – Καματερού, Φυλής και Αχαρνών – Θρακομακεδόνων.
Γραμμή 4
Περνώντας στη μοναδική εργολαβία που υλοποιείται σήμερα, η νέα Γραμμή 4 προχωρά μεν, αλλά με τα γνωστά ζητήματα δε, που άπτονται της χωροθέτησης κάποιων τμημάτων της, όπως η περίπτωση με το Πάρκο Ριζάρη ή ο σταθμός των Εξαρχείων, που θα πρέπει να επιλυθούν. Με βάση την υφιστάμενη πορεία των έργων διάνοιξης και κατασκευής των σηράγγων, υπολογίζεται ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα έχει επιτευχθεί ο στόχος της “συνάντησης” των δύο μηχανημάτων στην περιοχή του Ευαγγελισμού, όπου και θα γίνει η αποσυναρμολόγησή τους. Σε κάθε περίπτωση, το έργο δύσκολα θα μπορέσει να έχει παραδοθεί προς χρήση νωρίτερα από το τέλος της δεκαετίας, καθώς ήδη βρίσκεται πίσω κατά τουλάχιστον 20 μήνες, διάστημα που δεν θα μπορέσει να καλυφθεί αργότερα, τουλάχιστον όχι εξολοκλήρου.
Με συνολικό μήκος 12,8 χιλιόμετρα και 15 σύγχρονους σταθμούς, η Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, που κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Άβαξ – Ghella – Alstom, θα συνδέσει περιοχές της Αθήνας όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια και το Κολωνάκι, διευκολύνοντας αποφασιστικά τις μετακινήσεις. Ενδεικτικά, ο χρόνος μετακίνησης από το “Άλσος Βεΐκου” στα “Δικαστήρια” της Ευελπίδων θα είναι μόλις 5 λεπτά και μέχρι την “Πανεπιστημιούπολη” του Ζωγράφου 14 λεπτά της ώρας.
Σε ό,τι αφορά τις υπόλοιπες επεκτάσεις του δικτύου που σχεδιάζονται, η Αττικό Μετρό ωριμάζει μια σειρά από έργα, όπως, π.χ., την επέκταση της υφιστάμενης Γραμμής 2 προς τη Γλυφάδα, ενδεχομένως και με τη συμπερίληψη ενός νέου σταθμού μέσα στο ακίνητο του Ελληνικού. Το έργο υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει 400 εκατ. ευρώ, με τη χάραξη να ξεκινά από το Ελληνικό και, μέσω της Άνω Γλυφάδας, να καταλήγει στο κέντρο της Γλυφάδας, πλησίον της πλατείας του Αγίου Κωνσταντίνου. Πρόκειται για ένα έργο που ακόμη βρίσκεται στο αρχικό στάδιο των μελετών, παρότι μάλλον θα έπρεπε να βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ανάθεσης του σχετικού διαγωνισμού. Όπως αναφέρθηκε, εσχάτως έχει ενταχθεί στις συζητήσεις και το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί ακόμα ένας σταθμός εντός του ακινήτου του Ελληνικού.
Σε μεταγενέστερο στάδιο, πιθανότατα τη δεκαετία του 2030, θα προχωρήσουν και οι επεκτάσεις της νέας Γραμμής 4, της οποίας κατασκευάζεται η πρώτη φάση με 15 νέους σταθμούς, που θα εξυπηρετούν ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια, του Γουδή και το Γαλάτσι. Στη συνέχεια σχεδιάζονται τρεις επεκτάσεις. Η πρώτη θα κινείται προς τα δυτικά, με κατάληξη την Πετρούπολη. Θα περιλαμβάνει έξι σταθμούς: σε Νέα Ιωνία, Πευκάκια, Ν. Φιλαδέλφεια, Πύργο Βασιλίσσης, Ίλιον και Πετρούπολη. Η δεύτερη επέκταση θα κινείται από τον Ευαγγελισμό προς το υπό σχεδιασμό Κυβερνητικό Πάρκο στις παλιές εγκαταστάσεις της ΠΥΡΚΑΛ στη Δάφνη. Η επέκταση περιλαμβάνει τους σταθμούς Παγκράτι, Βύρωνας και ΠΥΡΚΑΛ.
Γραμμή 1
Ακόμα ένα από τα έργα που επείγουν, λόγω και της υποχρέωσης που έχει αναλάβει το Ελληνικό Δημόσιο απέναντι στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (χωρίς πάντως σημαντική πρόοδο μέχρι σήμερα), αφορά την επέκταση της Γραμμής 1 του Μετρό από το Θησείο με καταληκτικό σταθμό το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ). Το έργο εκτιμάται ότι θα απαιτήσει κεφάλαια άνω των 400 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνοντας ενδιάμεσους σταθμούς σε Καλλιθέα (Χαμοστέρνας, Πλ. Δαβάκη), Λόφο Φιλαρέτου στις Τζιτζιφιές και καταλήγοντας στο ΚΠΙΣΝ. Αυτή την περίοδο προχωρά η μελετητική ωρίμανση του συγκεκριμένου έργου, κάτι που εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περίπου δύο χρόνια από σήμερα.
Επέκταση προς βόρεια Προάστια
Ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται και η επέκταση προς τα Βόρεια Προάστια, που αρχικά θα φτάσει στο Μαρούσι και στη συνέχεια μέχρι τη Λυκόβρυση. Η κρισιμότητα του συγκεκριμένου έργου έγκειται στο ότι έχει την προοπτική να “ανακουφίσει” τον κυκλοφοριακό φόρτο της Λ. Κηφισίας, αναβαθμίζοντας την πρόσβαση των κατοίκων του Λεκανοπεδίου προς το σημαντικό επιχειρηματικό κέντρο της Αττικής, λόγω της συγκέντρωσης του μεγαλύτερου όγκου γραφειακών χώρων στην περιοχή. Πρόκειται για ένα έργο που θα κοστίσει τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ. Η επέκταση αυτή θα ξεκινά από του Γουδή και θα προσθέτει άλλους οκτώ σταθμούς, σε Λ. Κατεχάκη, Φάρο (Ψυχικό), Φιλοθέη, Σίδερα (Χαλάνδρι), Ολυμπιακό Στάδιο, Παράδεισο Αμαρουσίου, ΟΤΕ, Μαρούσι, ενώ σε δεύτερο χρόνο θα επεκταθεί μέχρι την Πεύκη και τη Λυκόβρυση.
