Στις επτά ανέρχονται οι περιοχές που μπαίνουν στο μικροσκόπιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για έρευνα γεωθερμικού δυναμικού, όπως προκύπτει από τη σχετική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που ολοκληρώθηκε πρόσφατα.
Συγκεκριμένα είναι οι περιοχές: Κεντρικό–Νότιο τμήμα Λεκάνης ποταμού Στρυμόνα, Ακροπόταμος Καβάλας, Δυτικό τμήμα Λεκάνης Δέλτα ποταμού Νέστου, Λεκάνη Δέλτα ποταμού Έβρου, Σαμοθράκη, Νότιο τμήμα Χίου, Λεκάνη ποταμού Σπερχειού.
Πρόκειται για ζώνες που σύμφωνα με τα διαθέσιμα γεωλογικά και τεχνικά δεδομένα, υπάρχουν ενδείξεις αξιόλογου γεωθερμικού δυναμικού.
Η ΣΜΠΕ εξετάζει το πρόγραμμα σε πρώιμο στάδιο σχεδιασμού, πριν από την εξειδίκευσή του σε επιμέρους έργα ή δραστηριότητες και δεν αφορά την αδειοδότηση συγκεκριμένων γεωθερμικών εγκαταστάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ως στόχο τον εντοπισμό και την προκαταρκτική αξιολόγηση γεωθερμικών συστημάτων που θα μπορούσαν, σε μεταγενέστερο στάδιο, να αξιοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Τα τρία σενάρια
Μεταξύ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η γεωθερμική ενέργεια αποτελεί μια ήπια και αξιόπιστη επιλογή, με σημαντικές προοπτικές αξιοποίησης.
Η γεωθερμία προέρχεται από τη θερμική ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στο εσωτερικό της γης και εκδηλώνεται μέσω γεωθερμικών ρευστών, όπως θερμά υπόγεια ύδατα, ατμοί με ή χωρίς παρουσία αερίων, καθώς και μέσω θερμών ξηρών πετρωμάτων.
Η μελέτη εξετάζει τρία σενάρια. Στο πρώτο: Μηδενική Εναλλακτική Λύση, δεν προβλέπεται καμία αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού σε καμία από τις προτεινόμενες περιοχές και ως εκ τούτου απορρίπτεται.
Το δεύτερο σενάριο: Περιορισμένη Αξιοποίηση Γεωθερμικού Δυναμικού, αφορά στην υλοποίηση του προγράμματος έρευνας και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού σε περιορισμένο αριθμό περιοχών και συγκεκριμένα σε τρεις από τις επτά προτεινόμενες περιοχές εφαρμογής – οι οποίες όπως διευκρινίζεται είναι ενδεικτικές και δεν συνιστά ιεράρχηση ή αξιολογική κατάταξη συγκριτικά με τις υπόλοιπες.
– το Κεντρικό – Νότιο τμήμα της λεκάνης του ποταμού Στρυμόνα: η περιοχή αυτή αποτελεί μια από τις πιο ώριμες γεωθερμικά περιοχές της χώρας, καθώς φιλοξενεί σειρά γνωστών γεωθερμικών πεδίων, τα οποία αποτελούν ενδείξεις ενεργού γεωθερμικού συστήματος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, σε βαθιές ερευνητικές γεωτρήσεις έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες που προσεγγίζουν τους 135ο C σε βάθη μεγαλύτερα των 3.600 μ., ενώ η θερμική βαθμίδα της περιοχής φτάνει έως και τους 36ο C ανά χιλιόμετρο. Η παρουσία εκτεταμένων τεκτονικών δομών και βαθιών ρηγμάτων, σε συνδυασμό με την ύπαρξη ιζηματογενών σχηματισμών με ικανοποιητικές υδρογεωλογικές ιδιότητες, ενδέχεται να φιλοξενεί βαθύτερους ταμιευτήρες μέσης θερμοκρασίας (≥130°C).
-η Λεκάνη Δέλτα του ποταμού Έβρου: έχει ήδη αναγνωρισθεί γεωθερμικό πεδίο τοπικού ενδιαφέροντος με θερμοκρασίες ρευστών που προσεγγίζουν τους 99ο C, ενώ τα αποτελέσματα γεωχημικών και ισοτοπικών γεωθερμομέτρων καθώς και δεδομένα από βαθιές γεωτρήσεις υδρογονανθράκων, υποδεικνύουν την πιθανότητα ύπαρξης βαθύτερων θερμών ζωνών, με καταγεγραμμένες θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τους 145ο C σε βάθη άνω των 4.000 μ. Η γεωλογική εξέλιξη της περιοχής, η σύνδεσή της με την ηφαιστειακή δραστηριότητα και τα μαγματικά σώματα που σχετίζονται με την παραγωγή θερμότητας και η ύπαρξη εκτεταμένων υδροφόρων σχηματισμών καθιστούν την Λεκάνη του Έβρου ιδιαίτερα ευνοϊκή για την ανάπτυξη γεωθερμικών συστημάτων.
– το Δυτικό τμήμα της λεκάνης Δέλτα του ποταμού Νέστου: έχουν καταγραφεί θερμοκρασίες της τάξης των 122 °C σε βάθος περίπου 1.377 μ., που αντιστοιχούν σε υψηλή γεωθερμική βαθμίδα. Επιπλέον, ισοτοπικά γεωθερμόμετρα και δεδομένα από γεωτρήσεις υδρογονανθράκων παρέχουν ενδείξεις για την ύπαρξη θερμικού πεδίου σε μεγαλύτερα βάθη.
Τέλος, το τρίτο σενάριο, αφορά την εφαρμογή του προγράμματος και στις επτά περιοχές, οι οποίες παρουσιάζουν ευνοϊκές γεωλογικές, τεκτονικές και γεωθερμικές συνθήκες και έχουν προκύψει κατόπιν επιστημονικής αξιολόγησης διαθέσιμων δεδομένων και αποτελεσμάτων προηγούμενων ερευνών.
Στο πλαίσιο του σεναρίου Γ’, η γεωθερμική έρευνα αναμένεται να συμβάλλει στη διερεύνηση ενός εγχώριου ανανεώσιμου ενεργειακού πόρου, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση του εθνικού ενεργειακού μίγματος και μειώνοντας την μακροπρόθεσμη εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα συμβατικά καύσιμα. Η γεωθερμική ενέργεια, λόγω της συνεχούς και σταθερής διαθεσιμότητάς της και της χαμηλής εξάρτησής της από εξωτερικούς κλιματικούς παράγοντες, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και να ενισχύσει την αξιοπιστία και την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος.
Προσπάθεια και στο παρελθόν
Υπενθυμίζεται ότι το 2023 διεξήχθη διαγωνισμός για γεωθερμικές έρευνες και εκμετάλλευση σε τέσσερις από τις επτά περιοχές ωστόσο «πάγωσε» και ας υπήρχε αρχικά ενδιαφέρον. Οι όροι είχαν κριθεί μη ελκυστικοί. Πάντως, η νέα προκήρυξη αναμένεται – αν δεν αλλάξει κάτι – στα τέλη του έτους.
Σκοπός της έρευνας ήταν ο εντοπισμός κατάλληλου γεωθερμικού δυναμικού για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βάσης και την κάλυψη της απαίτησης του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2030 για συμμετοχή της γεωθερμίας με τουλάχιστον 100MWe στο ενεργειακό μείγμα.
