Σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων περνά η αντιπαράθεση για τη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Κτηματολόγιο, μετά τη συνάντηση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) με το προεδρείο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Το επόμενο ραντεβού, με τη συμμετοχή της υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κυρίας Μαριλένας Σούκουλη και δημάρχων προγραμματίζεται για την ερχόμενη Τρίτη, με το βασικό ερώτημα να παραμένει.
Μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος για τον σχεδιασμό των πολεοδομικών υπηρεσιών ή ο διάλογος θα εξελιχθεί παράλληλα με την προετοιμασία δικαστικών κινήσεων από τους δήμους;
Η προχθεσινή συνάντηση κατέληξε σε συμφωνία για τη συγκρότηση κοινών ομάδων εργασίας, ώστε να εξεταστούν τα ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές και να διαμορφωθούν προτάσεις. Η επίσημη εικόνα που δίδεται αφορά την επανεκκίνηση της συνεργασίας. Για την Αυτοδιοίκηση, ωστόσο, το κρίσιμο ζητούμενο είναι αν η διαδικασία θα επηρεάσει τις κυβερνητικές επιλογές ή θα περιοριστεί στην καταγραφή αντιρρήσεων για έναν σχεδιασμό που έχει ήδη δρομολογηθεί.
Όπως επισημαίνει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ο Α΄ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, η συζήτηση για τις πολεοδομίες παραπέμφθηκε στη συνάντηση της ερχόμενης εβδομάδας, ενώ προγραμματίζονται ξεχωριστές επαφές, με διυπουργική σύνθεση, για το νερό και το ενεργειακό κόστος των δήμων.
Η κόκκινη γραμμή της ΚΕΔΕ
Η εκτίμησή του για τη στάση της κυβέρνησης είναι ότι υπάρχει διάθεση να εξεταστούν εκ νέου τα θέματα που προκαλούν αντιδράσεις, χωρίς να διακρίνει πρόθεση για γρήγορες αποφάσεις. Δηλώνει μάλιστα ότι οι δήμοι έχουν εξαντλήσει τα περιθώρια υποχώρησης που θεωρούν αποδεκτά στο ζήτημα της μεταφοράς των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο. Την ελάχιστη γραμμή υποχώρησης της ΚΕΔΕ αποτυπώνει ο κ. Κωνσταντέλλος, ξεκαθαρίζοντας ότι η μόνη βάση στην οποία θα μπορούσε να αναζητηθεί συμβιβασμός είναι η διατήρηση της δυνατότητας επιλογής για τους δήμους.
Δηλαδή, όπως εξηγεί, θα μπορούσαν, όσοι δήμοι επιθυμούν να μεταφέρουν τις ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο να μπορούν να το πράξουν, ενώ όσοι επιλέγουν να διατηρήσουν τις δικές τους πολεοδομίες να έχουν τη δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις στελέχωσης και λειτουργίας.
Πρόκειται για μια θέση που απέχει από τον κυβερνητικό σχεδιασμό της μεταφοράς των υπηρεσιών σε κεντρικότερο μοντέλο. «Καταλαβαίνω ότι θα έχουμε ενδιαφέρουσες εβδομάδες μπροστά μας», αναφέρει με νόημα ο κ. Κωνσταντέλλος. Σε κάθε περίπτωση, περιγράφει την τελευταία συνάντηση ως θετική ως προς το κλίμα, αλλά ξεκαθαρίζει ότι η ΚΕΔΕ δεν εγκαταλείπει τις θέσεις της. Το ζητούμενο, όπως τονίζει, είναι οι επόμενες επαφές να μην εξαντληθούν σε ανταλλαγή φιλοφρονήσεων, αλλά να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες λύσεις.
Στο τραπέζι, άλλωστε, εξακολουθεί να βρίσκεται και το ενδεχόμενο προσφυγής των δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Η συμμετοχή στον διάλογο δεν ισοδυναμεί με απόσυρση των αντιρρήσεων της ΚΕΔΕ, ενώ το εύρος και ο χρόνος των δικαστικών κινήσεων θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου και τις σχετικές πράξεις εφαρμογής.
Πέρα από τη μεταφορά των ΥΔΟΜ, στο τραπέζι βρίσκονται η διαβούλευση για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, οι κανόνες δόμησης και οι ιδιαιτερότητες που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες. Η συζήτηση αφορά, επομένως, όχι μόνο τον φορέα που θα ασκεί τις αρμοδιότητες, αλλά και τον ρόλο των δήμων στη διαμόρφωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.
ΔΕΥΑ, χρέη και μέλλον των επιχειρήσεων ύδρευσης
Η συνάντηση της περασμένης Τρίτης δεν περιορίστηκε σε πολεοδομικά ζητήματα. Η ατζέντα περιελάμβανε θέματα που επηρεάζουν άμεσα τους δημοτικούς προϋπολογισμούς και τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών. Για αυτά αναμένεται να ακολουθήσουν νέες, θεματικές συναντήσεις ή ομάδες εργασίας το επόμενο διάστημα.
Στο επίκεντρο αυτών θα βρεθούν τα συσσωρευμένα χρέη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους προμηθευτές ενέργειας και το μέλλον τους όσον αφορά στα κυβερνητικά σχέδια αναδιοργάνωσής τους.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους δήμους. Η ΚΕΔΕ υπολογίζει σε περίπου 230 εκατ. ευρώ ετησίως την πρόσθετη επιβάρυνση των δήμων από τις χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας. Διεκδικεί ευνοϊκότερη τιμολόγηση, αντίστοιχη με εκείνη των μεγάλων καταναλωτών. Η κυβέρνηση ωστόσο έχει συνδέσει την εξέταση του αιτήματος με τη διευθέτηση των οφειλών των ΔΕΥΑ (κυρίως προς τη ΔΕΗ), δύο ζητήματα που οι δήμοι θεωρούν ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν παράλληλα.
Όσον αφορά στην ενεργειακή αναβάθμιση των δημοτικών κτιρίων η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ ενημέρωσε την ΚΕΔΕ για την εξασφάλιση χρηματοδότησης και την υλοποίηση των προγραμμάτων «Φοίβος – Αθηνά» και «Ηλέκτρα», καθώς και για τον ανασχεδιασμό του προγράμματος «Απόλλων», που συνδέεται με την εξοικονόμηση ενέργειας στους ΟΤΑ.
Βασικό πεδίο τριβής μεταξύ κυβέρνησης – δήμων αποτελούν και οι επιβαρύνσεις από το τέλος ταφής απορριμμάτων, το αίτημα να επιστρέφουν στους δήμους πόροι που συνδέονται με το τέλος και η ανάγκη να επιταχυνθούν οι υποδομές διαχείρισης αποβλήτων.
Η έκτακτη ενίσχυση και το πολιτικό παρασκήνιο
Στο ευρύτερο πλαίσιο της κινητικότητας εντάσσεται και η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των δήμων, ύψους 140 εκατ. ευρώ, που τους υποσχέθηκε η κυβέρνηση και αναμένεται να καταβληθεί εντός Οκτωβρίου. Η ΚΕΔΕ έχει χαιρετίσει την ενίσχυση, επιμένοντας παράλληλα στην ανάγκη σταθερής και επαρκούς χρηματοδότησης για την κάλυψη των αυξημένων υποχρεώσεων της Αυτοδιοίκησης.
Η κινητικότητα αυτή, πάντως, έχει και πολιτικό παρασκήνιο. Ο κ. Κωνσταντέλλος εκτιμά ότι η διάθεση να ξανανοίξουν ζητήματα που μέχρι πρότινος παρέμεναν σε τροχιά σύγκρουσης συνδέεται και με τη συγκυρία, καθώς πλησιάζει το συνέδριο της ΚΕΔΕ και ο πολιτικός ορίζοντας γίνεται σταδιακά πιο απαιτητικός. Η έκτακτη ενίσχυση των δήμων και η επανεκκίνηση του διαλόγου, με επίκεντρο τις πολεοδομίες, δημιουργούν ένα διαφορετικό κλίμα, χωρίς να έχουν ακόμη επιλυθεί βασικές διαφωνίες. Το ζητούμενο είναι αν η
