Τέσσερις βουλευτές ζητούν διευκρινίσεις για την υλοποίηση του προγράμματος, το μέτρο στήριξης 24.000 νοικοκυριών μέσω ενεργειακών κοινοτήτων και την επαναφορά του Ταμείου Επανασυνδέσεων. Τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο και τι έχει προηγηθεί στους διαγωνισμούς αιολικών και φωτοβολταϊκών με αποθήκευση.
Στο επίκεντρο του κοινοβουλευτικού ελέγχου επανέρχονται το πρόγραμμα «Απόλλων», η ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων και η χρηματοδότηση των μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας, μετά από ερώτηση τεσσάρων βουλευτών της Νέας Αριστεράς προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Την ερώτηση, που δημοσιοποιήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026, υπογράφουν οι Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα, Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου, Θοδωρής Δρίτσας και Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Οι βουλευτές ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία για την εφαρμογή του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας, την πορεία των διαγωνιστικών διαδικασιών του «Απόλλων» και την ύπαρξη χρηματοδοτικών πόρων για έργα συλλογικής αυτοπαραγωγής.
Παράλληλα, θέτουν ζητήματα προστασίας των ευάλωτων καταναλωτών, ζητώντας την επαναλειτουργία μηχανισμού επανασύνδεσης ηλεκτρικών παροχών για νοικοκυριά που έχουν αποσυνδεθεί λόγω οφειλών.
Η παρέμβαση δεν συνιστά νέα νομοθετική ρύθμιση ή απόφαση χρηματοδότησης. Πρόκειται για κοινοβουλευτική ερώτηση, με την οποία ζητούνται επίσημες απαντήσεις σχετικά με την εφαρμογή ήδη θεσπισμένων πολιτικών και την εξέλιξη υφιστάμενων προγραμμάτων.
Τι προβλέπει το Επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Ένδεια
Το Επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης εγκρίθηκε με την υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/147529/1159/30.12.2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 7260/31.12.2025.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επτά μέτρα πολιτικής, με αντικείμενο την οικονομική προστασία των ευάλωτων καταναλωτών, την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, την αξιοποίηση των ενεργειακών κοινοτήτων και τη δημιουργία υποστηρικτικών μηχανισμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερωτώντες βουλευτές, το σχέδιο θέτει στόχο υποστήριξης 374.000 νοικοκυριών έως το 2030.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση ζητά να γνωστοποιηθούν η πρόοδος εφαρμογής κάθε μέτρου, οι διαθέσιμοι πόροι, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και ο αριθμός των νοικοκυριών που έχουν υποστηριχθεί μέχρι σήμερα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υποχρέωση παρακολούθησης της εφαρμογής του σχεδίου μέσω ετήσιων εκθέσεων προόδου.
Οι βουλευτές ζητούν να διευκρινιστεί εάν έχει καταρτιστεί και υποβληθεί η έκθεση του 2026 και πότε θα δημοσιοποιηθούν τα σχετικά αποτελέσματα.
Το μέτρο Μ4 και ο στόχος των 24.000 νοικοκυριών
Κεντρικό στοιχείο της ερώτησης αποτελεί το μέτρο Μ4, το οποίο αφορά την αξιοποίηση Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας και Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας.
Το μέτρο περιλαμβάνεται στο εγκεκριμένο Σχέδιο Δράσης και προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών σε συλλογικά σχήματα παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ.
Ο αναφερόμενος στόχος είναι η υποστήριξη 24.000 νοικοκυριών μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Η βασική προσέγγιση προβλέπει ότι η ενέργεια που παράγεται από τις κοινότητες θα μπορεί να χρησιμοποιείται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών των ωφελούμενων νοικοκυριών.
Παράλληλα, το σχέδιο αναφέρεται στη δυνατότητα οικονομικής υποστήριξης της επενδυτικής συμμετοχής που αντιστοιχεί στα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά.
Στην κοινοβουλευτική ερώτηση υπογραμμίζεται επίσης η πρόβλεψη για δημιουργία ειδικού μηχανισμού τεχνικής και συμβουλευτικής υποστήριξης των ενεργειακών κοινοτήτων.
Οι ερωτώντες ζητούν να γνωστοποιηθεί από ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο θα καλυφθούν οι σχετικές ανάγκες, εξετάζοντας μεταξύ άλλων το ΕΣΠΑ 2021–2027 και το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα.
Η ύπαρξη του μέτρου στο Σχέδιο Δράσης δεν ταυτίζεται με την ενεργοποίηση συγκεκριμένης χρηματοδοτικής πρόσκλησης για όλους τους δυνητικούς δικαιούχους. Οι όροι εφαρμογής, η διαδικασία ένταξης και η διάθεση πόρων απαιτούν ειδικότερη εξειδίκευση.
Πρόγραμμα «Απόλλων»: Η σύνδεση των ΑΠΕ με το ενεργειακό κόστος
Το πρόγραμμα «Απόλλων» θεσπίστηκε με τον ν. 5106/2024 ως μηχανισμός αξιοποίησης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους συγκεκριμένων κατηγοριών καταναλωτών.
Το θεσμικό του πλαίσιο αφορά, μεταξύ άλλων, δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως δήμους, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων.
Το πρόγραμμα συνδέεται με τη λειτουργία Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών και με ειδικές ανταγωνιστικές διαδικασίες επιλογής έργων ΑΠΕ.
Τον Δεκέμβριο του 2025 εκδόθηκε η ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/146871/3297, με την οποία εξειδικεύτηκε το διαγωνιστικό πλαίσιο για την εφαρμογή του πρώτου σκέλους του προγράμματος.
Η σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ προέβλεπε ανταγωνιστικές διαδικασίες για:
| Κατηγορία έργων | Προβλεπόμενη δημοπρατούμενη ισχύς |
|---|---|
| Αιολικοί σταθμοί | 400 MW |
| Φωτοβολταϊκοί σταθμοί με αποθήκευση | 200 MW |
| Σύνολο | 600 MW |
Η ίδια ΚΥΑ προέβλεπε ως ορόσημα ολοκλήρωσης την 31η Δεκεμβρίου 2027 για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς με αποθήκευση και την 30ή Σεπτεμβρίου 2028 για τους αιολικούς σταθμούς.
Πρόκειται για τις ημερομηνίες του κανονιστικού σχεδιασμού και όχι για βεβαίωση ότι οι αντίστοιχες εγκαταστάσεις έχουν ήδη κατασκευαστεί.
Η εξέλιξη των διαγωνισμών της ΡΑΑΕΥ
Στην κοινοβουλευτική ερώτηση ασκείται κριτική για τη χαμηλή συμμετοχή στις ανταγωνιστικές διαδικασίες του προγράμματος.
Στο φωτοβολταϊκό σκέλος με αποθήκευση, που είχε προβλεπόμενη ισχύ 200 MW, υποβλήθηκαν σύμφωνα με τα στοιχεία της διαδικασίας τρεις αιτήσεις συνολικής ισχύος περίπου 61 MW.
Η συμμετοχή αυτή δεν επέτρεψε την επιτυχή ολοκλήρωση της συγκεκριμένης ανταγωνιστικής διαδικασίας σύμφωνα με τους εφαρμοζόμενους κανόνες.
Διαφορετική ήταν η εξέλιξη του αιολικού σκέλους.
Για τα αιολικά, ο αρχικός διαγωνισμός αφορούσε δημοπρατούμενη ισχύ 400 MW. Τον Μάιο του 2026 εκδόθηκε οριστικός κατάλογος επιλεγμένων έργων, βάσει της σχετικής απόφασης ΡΑΑΕΥ Ε-151/2026.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα της διαδικασίας, επιλέχθηκαν 11 αιολικά έργα συνολικής ισχύος 298,1 MW.
Επομένως, πρέπει να διαχωρίζεται η άγονη διαδικασία των φωτοβολταϊκών από την επιλογή έργων στο αιολικό σκέλος.
Παράλληλα, η επιλογή έργων σε διαγωνισμό λειτουργικής ενίσχυσης δεν συνεπάγεται από μόνη της ότι έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή τους ή ότι έχει ήδη αρχίσει η παροχή του προβλεπόμενου οικονομικού οφέλους στους τελικούς δικαιούχους.
Αυτό αποτελεί ξεχωριστό στάδιο της υλοποίησης και χρειάζεται ιδιαίτερη παρακολούθηση.
Το ζήτημα της χρηματοδότησης των 100 εκατ. ευρώ
Οι ερωτώντες βουλευτές συνδέουν την πορεία του προγράμματος με την προηγούμενη χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση, η απένταξη του «Απόλλων» από το ΤΑΑ κατά την αναθεώρηση του σχεδιασμού του 2025 είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια προβλεπόμενης χρηματοδότησης ύψους 100 εκατ. ευρώ από το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο.
Το θέμα είχε απασχολήσει και προηγούμενες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις.
Η απένταξη μιας δράσης από συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης πρέπει, πάντως, να διακρίνεται από την οριστική ακύρωση του συνόλου των προβλεπόμενων έργων της.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιο χρηματοδοτικό και συμβατικό σχήμα θα υποστηρίξει την ολοκλήρωση των έργων και την απόδοση του ενεργειακού οφέλους στους δικαιούχους.
Η ερώτηση ζητά από το ΥΠΕΝ να προσδιορίσει τις διαθέσιμες εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης και το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης των εκκρεμών τμημάτων του προγράμματος.
Δήμοι, ΔΕΥΑ και Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων
Ξεχωριστό αντικείμενο της παρέμβασης αποτελεί το σκέλος του «Απόλλων» που αφορά τις καταναλώσεις των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Οι βουλευτές ζητούν να διευκρινιστεί εάν και πότε θα ολοκληρωθεί η κανονιστική εξειδίκευση που απαιτείται για τους δήμους, τις ΔΕΥΑ και τους ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ.
Η σημασία της ένταξής τους σχετίζεται με τις ιδιαίτερες ενεργειακές ανάγκες δημοτικών εγκαταστάσεων, αντλιοστασίων ύδρευσης και άρδευσης και λοιπών υποδομών κοινής ωφέλειας.
Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις παρουσιάζουν συχνά σημαντικά και διαφοροποιημένα προφίλ κατανάλωσης.
Ο σχεδιασμός ενός συστήματος ενεργειακού συμψηφισμού ή συλλογικής αυτοκατανάλωσης για τέτοιους φορείς απαιτεί τεκμηριωμένα δεδομένα κατανάλωσης, προσδιορισμό των δικαιούχων παροχών και σαφή γνώση του εφαρμοζόμενου μηχανισμού κατανομής της παραγόμενης ενέργειας.
Επομένως, οι εφαρμοστικοί κανόνες έχουν πρακτική σημασία για τη διαστασιολόγηση των έργων και την εκτίμηση του οικονομικού τους αποτελέσματος.
Το αίτημα επανασχεδιασμού και ο ρόλος των ενεργειακών κοινοτήτων
Πέρα από τις χρηματοδοτικές εκκρεμότητες, οι βουλευτές θέτουν και ζήτημα αλλαγής του μοντέλου υλοποίησης.
Στην ερώτησή τους ζητούν να εξεταστεί η δυνατότητα τα έργα ΑΠΕ που θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη του «Απόλλων» να ανήκουν σε δήμους ή Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών, αντί να αναπτύσσονται αποκλειστικά από ιδιωτικούς φορείς.
Η πρόταση αυτή αποτελεί πολιτική θέση των ερωτώντων και δεν συνιστά αποφασισμένη τροποποίηση του προγράμματος.
Το υφιστάμενο μοντέλο στηρίζεται σε ανταγωνιστικές διαδικασίες επιλογής έργων και σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης.
Ένα διαφορετικό μοντέλο κοινοτικής ιδιοκτησίας θα απαιτούσε εξέταση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης, των φορέων υλοποίησης, των αναλαμβανόμενων κινδύνων και της συμβατότητας με το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η επιλογή μεταξύ διαφορετικών σχημάτων δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο με βάση την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων. Σημασία έχουν επίσης η δυνατότητα υλοποίησης, η χρηματοδότηση, το ενεργειακό όφελος προς τους δικαιούχους και η μακροχρόνια λειτουργία των έργων.
Το αίτημα για Ταμείο Επανασυνδέσεων
Η κοινοβουλευτική ερώτηση περιλαμβάνει επίσης αίτημα επαναλειτουργίας ειδικού μηχανισμού οικονομικής υποστήριξης ευάλωτων νοικοκυριών που έχουν αποσυνδεθεί από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας λόγω οφειλών.
Οι βουλευτές αναφέρονται στο προηγούμενο θεσμικό πλαίσιο του άρθρου 36 του ν. 4508/2017, βάσει του οποίου προβλέφθηκε ειδικός λογαριασμός επανασύνδεσης παροχών.
Στο πλαίσιο εκείνης της παρέμβασης είχε διατεθεί αρχική χρηματοδότηση 10 εκατ. ευρώ.
Σήμερα οι ερωτώντες ζητούν την επανασύσταση ή ενεργοποίηση αντίστοιχου μηχανισμού, καθώς και τη γνωστοποίηση των στοιχείων αποσύνδεσης παροχών για τα έτη 2024, 2025 και 2026.
Ζητούν επίσης διευκρινίσεις για την εφαρμογή του μέτρου Μ2 του Σχεδίου Δράσης, το οποίο περιλαμβάνει προβλέψεις για πρόσθετη προστασία ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών.
Η ερώτηση δεν τεκμηριώνει από μόνη της ότι έχει αποφασιστεί νέα χρηματοδότηση ή επαναλειτουργία του Ταμείου Επανασυνδέσεων.
Τι σημαίνουν οι εκκρεμότητες για τον τεχνικό σχεδιασμό
Για τους μηχανικούς, τις τεχνικές υπηρεσίες των ΟΤΑ και τους φορείς ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν συγκεκριμένες ανάγκες σχεδιασμού.
Στην περίπτωση ενεργειακών κοινοτήτων, ουσιαστικές παράμετροι είναι η επιλογή των συμμετεχουσών παροχών, η καταγραφή των ωφελούμενων, η εγκατεστημένη ισχύς, η χωροθέτηση του σταθμού και η δυνατότητα σύνδεσης με το δίκτυο.
Παράλληλα, απαιτείται εξέταση του τρόπου κατανομής του οικονομικού οφέλους από την παραγόμενη ενέργεια.
Στην περίπτωση των δήμων και των οργανισμών ύδρευσης ή άρδευσης, η ανάλυση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο την ετήσια κατανάλωση όσο και τα ιδιαίτερα εποχικά και ημερήσια χαρακτηριστικά των φορτίων.
Η ύπαρξη εγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου αποτελεί αναγκαία αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση για την υλοποίηση επενδύσεων.
Απαιτούνται επίσης σαφείς κανόνες ένταξης, χρηματοδοτικά εργαλεία, δυνατότητα σύνδεσης με το δίκτυο και κατάλληλες τεχνικές μελέτες.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση επαναφέρει αυτά τα ζητήματα στη συζήτηση, ζητώντας από το αρμόδιο Υπουργείο συγκεκριμένο απολογισμό και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Τα έξι ερωτήματα προς το ΥΠΕΝ
Η ερώτηση καταλήγει σε έξι βασικά αιτήματα ενημέρωσης:
- Σε ποιο στάδιο βρίσκονται τα επτά μέτρα Μ1–Μ7 του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης και ποιοι πόροι έχουν διατεθεί.
- Εάν έχει υποβληθεί η ετήσια έκθεση προόδου του 2026 και πότε θα δημοσιοποιηθεί.
- Πώς θα χρηματοδοτηθεί το μέτρο Μ4 για τις ενεργειακές κοινότητες και πότε θα συσταθεί ο μηχανισμός τεχνικής υποστήριξης.
- Ποια είναι η πορεία του προγράμματος «Απόλλων», ποιες διαγωνιστικές ή κανονιστικές ενέργειες εκκρεμούν και εάν εξετάζεται ανασχεδιασμός του.
- Πόσες οικιακές παροχές αποσυνδέθηκαν λόγω οφειλών κατά τα έτη 2024–2026.
- Εάν προβλέπεται ενεργοποίηση νέου Ταμείου Επανασυνδέσεων και με ποιον προϋπολογισμό.
Η απάντηση του ΥΠΕΝ θα αποτελέσει το επόμενο ουσιαστικό στάδιο για την αποσαφήνιση της προόδου των προβλεπόμενων μέτρων.
Το βασικό ζητούμενο για το «Απόλλων»
Το πρόγραμμα «Απόλλων» εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό θεσμικό αντικείμενο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω έργων ΑΠΕ.
Οι εξελίξεις των διαγωνισμών του 2026 δείχνουν ότι η πορεία υλοποίησης δεν είναι ενιαία για όλες τις τεχνολογίες, ενώ παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση, την ολοκλήρωση των έργων και την ενεργοποίηση του ενεργειακού οφέλους για τους τελικούς δικαιούχους.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση της 23ης Οκτωβρίου 2026 επαναφέρει ειδικότερα τον ρόλο των ενεργειακών κοινοτήτων, το μέτρο στήριξης 24.000 νοικοκυριών και την ανάγκη παρακολούθησης των στόχων του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης.
Η πραγματική πρόοδος θα πρέπει να αποτιμηθεί με βάση τα επίσημα στοιχεία χρηματοδότησης, τις εκδοθείσες κανονιστικές πράξεις, την κατάσταση των έργων και τον αριθμό των νοικοκυριών που θα λάβουν τελικά υποστήριξη.
Πηγές
Πρωτογενής κοινοβουλευτική πηγή
Επίσημο θεσμικό πλαίσιο
- ΥΠΕΝ – Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/147529/1159/30.12.2025, ΦΕΚ Β΄ 7260/31.12.2025: «Έγκριση Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας». Εθνικό Τυπογραφείο – Αναζήτηση ΦΕΚ.
- ΥΠΕΝ – Επίσημη παρουσίαση του Επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης για την Ενεργειακή Ένδεια
- ΥΠΕΝ – Επίσημη ανακοίνωση και ΚΥΑ για το πρόγραμμα «Απόλλων», ΦΕΚ Β΄ 7196/31.12.2025
Διαγωνιστικές διαδικασίες
- ΡΑΑΕΥ – Προκήρυξη 1/2026, απόφαση Ε-12/2026, ΦΕΚ Β΄ 324/30.01.2026
- ΡΑΑΕΥ – Απόφαση Ε-151/2026, οριστικός κατάλογος του αιολικού σκέλους του προγράμματος «Απόλλων»
- ΡΑΑΕΥ – Επίσημη ανακοίνωση ματαίωσης της ανταγωνιστικής διαδικασίας φωτοβολταϊκών
