Δέσμη κινήτρων για την ανάπτυξη των startup στην Ελλάδα που ξεκινούν από αυξημένα φορολογικά κίνητρα για επιχειρηματικούς «αγγέλους» και προσέλκυση-διατήρηση στελεχών/επιστημόνων και από το εξωτερικό (brain regain) και φθάνουν στην εισαγωγή ώριμων τεχνολογιών στο Δημόσιο, προτείνουν ιδρυτές και CEO τριών εκ των σημαντικότερων ελληνικών εταιρειών στην αγροτεχνολογία.
Ο κ. κ. Γιώργος Βαρβαρέλης, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Augmenta, Νίκος Ζώτος, Συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Future Intelligence και Σωτήρης Μπαντάς, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Centaur, μίλησαν στην Επιτροπή Έρευνας & Τεχνολογίας της Βουλής και κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις για την ανάπτυξη του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας.
Βασική πρόταση είναι η αξιοποίηση από το δημόσιο και οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης τεχνολογιών από startup που είναι είτε ώριμες είτε σχεδόν ώριμες και θα ωριμάσουν μέσα από την παροχή τους σε πραγματικές συνθήκες.
«Είναι λίγο παραπλανητικό για έναν επιχειρηματία να ζει με τα έτοιμα των επιδοτήσεων σε ερευνητικά προγράμματα που έχουν χαμηλό πήχη επιτυχίας και είναι πολύ πιο ωφέλιμο να του δώσεις τη δυνατότητα να πάρεις το προϊόν του σε ποσότητα και να το αξιοποιήσεις σε κλίμακα επιτυγχάνοντας δύο βασικούς στόχους: την ωρίμανση των τεχνολογιών αυτών, αλλά και τον ταχύτατο εκσυγχρονισμό του δημοσίου τομέα και των υποδομών μας με τεχνολογία made in Greece», επισήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Σωτ. Μπαντάς.
«Είναι ένας τρόπος να ανδρωθούν οι startup», τόνισε ξεκαθαρίζοντας ότι δεν αναφέρεται σε επιδοτήσεις έρευνας και καινοτομίας που υπάρχουν και σήμερα αλλά στο «να μπορούν τα προϊόντα μας να βρουν διέξοδο προς τον εκσυγχρονισμό, μεταξύ άλλων, του δημοσίου τομέα». Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε σε προγράμματα όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός της γεωργίας και τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας.
«Ένα πρόβλημα που είχαμε εμείς ως εταιρεία ήταν σε κάποιες συνεργασίες στο εξωτερικό ειδικά, που μας ρωτούσαν πού τα έχετε εγκαταστήσει αυτά (σ.σ. τα καινοτόμα προγράμματα) στην Ελλάδα για να κάνουμε συνεργασία!», ανέφερε από την πλευρά ο κ. Νίκος Ζώτος και διερωτήθη: «Δεν θα έπρεπε να έχουμε σταθερή χρηματοδότηση μικρής εμβέλειας στη μορφή προεμπορικών προμηθειών, σε ανάγκες πραγματικές που έχουμε τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης;»
Vesting: Πρόγραμμα φορολογικών κινήτρων για όσο μένει κάποιος στην επιχείρηση
Μία δεύτερη πρόταση από τον κ. Μπαντά ήταν να δοθούν φορολογικά κίνητρα σε επιστήμονες – ερευνητές όχι μόνο για να στελεχώσουν τις startup αλλά και για να παραμείνουν. Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με το γνωστό stock vesting, τις μετοχές που δίνουν εταιρείες στα στελέχη τους με τον όρο να τις διακρατήσουν για μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο κάποιων ετών.
«Αυτή τη στιγμή δεχόμαστε έναν λίγο άνισο «πόλεμο». Είναι ελεύθερη αγορά, αλλά ένα στέλεχος μας το οποίο μαθαίνει και εξελίσσει τις δεξιότητες του μέσα σε μια δικιά μας επιχείρηση γίνεται στόχος ως freelancer, από μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού. Αυτό είναι λίγο άνισος, όπως είπα πάλι, «πόλεμος», σημείωσε και διατύπωσε την εξής πρόταση:
«Επειδή μια καλή ιδέα θέλει πολλά χρόνια να επωασθεί, θα πρέπει να κινητροδοτείται και να ανταμείβεται η αφοσίωση σε μια επιχείρηση. Αυτό θα μπορούσε να γίνει αν αυτά τα φορολογικά κίνητρα είχαν ένα, όπως λέμε, vesting, δηλαδή, καθώς παραμένεις στην ίδια επιχείρηση να έχεις και μεγαλύτερο κίνητρο».
Νέα φορολογικά κίνητρα για τους επιχειρηματικούς «αγγέλους»
Μια τρίτη πρόταση του κ. Σωτ. Μπαντά είναι η ενίσχυση της λειτουργίας των επιχειρηματικών «αγγέλων» (πρόκειται για ιδιώτες επενδυτές που επενδύουν σε μια startup τόσο κεφάλαια όσο και την εμπειρία/δεξιότητές τους).
«Ο νόμος με τα φορολογικά κίνητρα για τους αγγέλους στο άρθρο 49 του νόμου 4712/2020, θα πρέπει να γίνει πιο τολμηρός», υπογράμμισε στη Βουλή και εξήγησε: «πρέπει να επεκταθεί το κίνητρο σε μεγαλύτερα ποσά επένδυσης, το προφανές. Το φορολογικό κίνητρο να μπορεί να αναλώνεται σε περισσότερες φορολογικές χρήσεις και να είναι ιδανικά και μεταβιβάσιμο από ένα φυσικό πρόσωπο, που προβλέπεται να είναι ο «άγγελος» σε κάποια συνδεδεμένα νομικά του πρόσωπα, νομίζω είναι προφανές το γιατί. Να προβλέπεται η επένδυση να γίνει και σε εταιρεία άλλης χώρας, όπως και εμείς στην Augmenta έχουμε αυτή τη δομή: είμαστε εταιρεία του Ντέλαγουερ των Ηνωμένων Πολιτειών, που καταναλώνουμε όλο μας το budget για έρευνα και ανάπτυξη στην Ελλάδα. Αυτό, δυστυχώς, δεν καλύπτεται από αυτό τον νόμο».
Μετά το Elevate Greece να δημιουργηθεί ενιαίο πληροφοριακό σύστημα
Ευρείας αποδοχής έτυχαν δύο προτάσεις και του κ. Ζώτου. Η πρώτη αφορά στην αναγκαιότητα να υπάρχουν σταθεροί και συγχρονισμένοι κύκλοι των δράσεων και των προγραμμάτων για την έρευνα και την καινοτομία και να επιταχυνθούν οι αξιολογήσεις στο στάδιο της έγκρισης και σε στάδια ενδιάμεσων ελέγχων. «Συμφωνούμε απολύτως να υπάρχουν σταθεροί χρηματοδοτικοί κύκλοι και να μην υπάρχουν κενά χρηματοδοτικά, έτσι ώστε, να μπορεί κάποιος να κάνει τον αυτονόητο προγραμματισμό στην έρευνα και στην ανάπτυξη των προϊόντων», επεσήμανε και ο πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής, κ. Χρήστος Ταραντίλης.
Η δεύτερή πρότασή του αφορά στην καταγραφή των πανεπιστημιακών φορέων και όλων των φορέων καινοτομίας στην Ελλάδα. «Θεωρώ πως οι βάσεις έχουν μπει ήδη, ειδικά με το Elevate Greece. Για εμένα ήταν κάτι που το χρειαζόμασταν στην αρχή να το έχουμε σαν εργαλείο. Θα θέλαμε να γίνει η καταγραφή και των πανεπιστημιακών φορέων και όλων των φορέων καινοτομίας στην Ελλάδα και νομίζω ότι αυτό θα βοηθήσει πάρα πολύ και όλους αυτούς τους οργανισμούς, όπως είναι οι ψηφιακοί κόμβοι καινοτομίας, να γνωρίζουν ποιους έχουν απέναντί τους και πώς τους προάγουν στο εξωτερικό. Να δημιουργηθεί ενιαίο πληροφοριακό σύστημα το οποίο θα περιλαμβάνει όλες τις δράσεις διατομεακά, γιατί έτσι ενισχύουμε τη διαλειτουργικότητα όχι μόνο σε επίπεδο συστημάτων αλλά και σε επίπεδο τομέων», σημείωσε.
«Θα συμφωνήσω απόλυτα για το πόσο σημαντικό είναι το Elevate Greece, όπως αναφέρατε. Θα έλεγα, ότι είναι απαραίτητο το επόμενο βήμα χαρτογράφησης – έχει αναφερθεί πολλές φορές αυτό στην Επιτροπή μας – ώστε να γνωρίζουμε και για τις εταιρείες και για τις επιχειρήσεις τεχνολογικής καινοτομίας, αλλά και για τα εργαστήρια στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά κέντρα και το τι κάνουν, αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε και το βαθμό ωριμότητας όσον αφορά την προϊντοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, τον βαθμό ωριμότητας τους. Γιατί με αυτό τον τρόπο, πραγματικά, θα ξέρουμε, σε κάθε εργαστήριο του κάθε πανεπιστημίου, για κάθε εταιρεία τεχνολογικής καινοτομίας, τι έχει αναπτυχθεί και ποιος είναι ο βαθμός ωριμότητας αυτών των προϊόντων», υπογράμμισε ο κ. Χρ. Ταραντίλης.
Τη σημασία του οικοσυστήματος της καινοτομίας στην αγροδιατροφή ανέδειξε και ο κ. Γ. Βαρβαρέλης αναδεικνύοντας την προσπάθεια των startup να κρατήσουν στην Ελλάδα τους ταλαντούχους επιστήμονες – ερευνητές. «Αγροδιατροφή και τουρισμός είναι οι κλάδοι που θα μπορούσαμε στην Ελλάδα να είμαστε παγκόσμιας κλάσης λόγω των φυσικών πόρων και του ταλέντου που υπάρχει», υπογράμμισε.
