Χωρίς προγραμματισμό αντιμετωπίζει το Δημόσιο τις στεγαστικές ανάγκες των κρατικών υπηρεσιών, καταβάλλοντας κάθε χρόνο περίπου 80 εκατ. ευρώ σε μισθώματα, σύμφωνα με έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο διενήργησε έλεγχο επί των συστημάτων που εφαρμόζονται για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών υπηρεσιών του Δημοσίου, καθώς και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως οι Υγειονομικές Περιφέρειες της Χώρας, ο e-ΕΦΚΑ, ο ΕΟΠΥΥ και η ΔΥΠΑ.
Σε πόρισμα 60 σελίδων, διαπιστώνει ότι οι κρατικοί φορείς δεν σχεδιάζουν ούτε παρακολουθούν συστηματικά τις στεγαστικές τους ανάγκες.
«Μέχρι σήμερα, δεν έχει θεσμοθετηθεί υποχρέωση πάγιου, συστηματικού σχεδιασμού της κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των δημόσιων φορέων. Επιπλέον, δεν προβλέπεται υποχρέωση διαρκούς παρακολούθησης ή τακτικής επανεξέτασης των αναγκών, ενώ απουσιάζουν διαδικασίες, χρονικά διαστήματα και κριτήρια για την αναθεώρησή τους ή την αξιολόγηση μεταβολών στη σύνθεση προσωπικού, στις αρμοδιότητες και στις συνθήκες εκπλήρωσης της αποστολής των υπηρεσιών», αναφέρει το πόρισμα.
Οι μόνες καθοριστικές πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί και αφορούσαν εξορθολογισμό του κόστους στέγασης είναι δύο εγκύκλιοι που απηύθυνε το Υπουργείο Οικονομικών στις τότε αρμόδιες κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες το 2012 και το 2015.
Οι απαντήσεις στις εγκυκλίους, ωστόσο, ήταν αποσπασματικές και περιορισμένες, τονίζεται στην έκθεση.
Υπάρχει, επίσης, και το Ευρετήριο Στεγάσεων που τηρείται από τις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας σε όλη την Επικράτεια, όμως και εδώ το σύστημα δεν «είναι λειτουργικό».
Στη συνέχεια, το πόρισμα αναφέρει ότι τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την καταγραφή της στέγασης των υπηρεσιών των δημόσιων φορέων παρουσιάζουν ελλείψεις στον σχεδιασμό τους και ότι διαπιστώνεται συστηματική προσφυγή στη μίσθωση ακινήτων για τη στέγαση των δημόσιων υπηρεσιών.
«Οι μισθώσεις, λόγω της κατά κανόνα μακράς διάρκειάς τους, λειτουργούν ως μόνιμες λύσεις. Η πρακτική αυτή δεν συμβαδίζει με τις διατάξεις που ορίζουν τη μίσθωση ως προσωρινή λύση», σημειώνεται.
Οι οκτώ συστάσεις
Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις του, το Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει αλλαγές που θα ενισχύσουν το κανονιστικό πλαίσιο.
Κάνει σύσταση να εξεταστεί η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης συστηματικού προγραμματισμού της κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των δημόσιων φορέων, με την κατάρτιση ετήσιου και πολυετούς σχεδίου κάλυψης στεγαστικών αναγκών.
Επίσης, προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο πρόβλεψης ενός ενιαίου πληροφοριακού συστήματος για την αποτύπωση των στεγαστικών αναγκών, της στέγασης των υπηρεσιών και του αναλυτικού κόστους στέγασης, το οποίο να καλύπτει όλες τις μορφές στέγασης (σε ιδιόκτητο, μισθωμένο, παραχωρημένο ακίνητο κ.λπ.), ενδεχομένως δε και όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα.
Ακόμα, προχωράει στις εξής συστάσεις:
- Να εξεταστεί η θεσμοθέτηση μηχανισμού τακτικής και έκτακτης επανεξέτασης των στεγαστικών αναγκών των δημόσιων φορέων και να υιοθετηθούν ενιαία και επίκαιρα κριτήρια κτιριολογικών προγραμμάτων και να προβλεφθούν περιοδικές διαδικασίες αναθεώρησής τους.
- Να καθοριστεί ο αρμόδιος φορέας, η διαδικασία και τα κριτήρια για την αγορά ακινήτων προς κάλυψη στεγαστικών αναγκών του Δημοσίου.
- Να εξεταστεί η θεσμοθέτηση υποχρέωσης τεκμηριωμένης, προκαταρκτικής στάθμισης όλων των εναλλακτικών λύσεων στέγασης πριν από τη λήψη κάθε σχετικής απόφασης (στέγαση σε ιδιόκτητο, αγορά, ανέγερση, μίσθωση, παραχώρηση χρήσης, συστέγαση), με τυποποιημένη μεθοδολογία.
- Να εξεταστεί η θέσπιση διαδικασιών και κινήτρων συνεργασίας και ενημέρωσης μεταξύ δημόσιων φορέων για τη συστέγαση υπηρεσιών, την παραχώρηση χρήσης ακινήτων και τη μίσθωση χώρων.
- Όσον αφορά το Δημόσιο, να επανεξεταστεί η κατανομή των αρμοδιοτήτων σχετικά με τη στέγαση μεταξύ Υπουργείων και Κτηματικών Υπηρεσιών, με στόχο τη μείωση του κατακερματισμού τους και τη διασφάλιση ότι υπάρχει φορέας με συνολική εικόνα και δυνατότητα συντονισμού της στεγαστικής πολιτικής.
