Στο ΕΣΠΑ 2021–2027 μεταφέρεται η χρηματοδότηση εκκρεμών ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών, με στόχο την ολοκλήρωση παρεμβάσεων σε 2.711 κατοικίες. Η πρόσκληση αφορά εννέα Περιφέρειες και δεν αποτελεί νέο κύκλο αιτήσεων για ιδιοκτήτες.
Νέα χρηματοδοτική πρόσκληση, συνολικού ύψους 43.343.038 ευρώ, εκδόθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» (ΠΕΚΑ) του ΕΣΠΑ 2021–2027, με αντικείμενο την ολοκλήρωση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ 2021» και «Εξοικονομώ 2023».
Η πρόσκληση εκδόθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2026, με κωδικό 1.1.42.3-4, κωδικό ΟΠΣ 26158 και ΑΔΑ 9ΔΧ3Η-Φ7Β, και αφορά τη συνέχιση ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών, η πρώτη φάση των οποίων είχε συγχρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η νέα χρηματοδότηση δημιουργεί τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σχετικών παρεμβάσεων μέσω του ΕΣΠΑ, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της υλοποίησης των δύο προγραμμάτων.
Διευκρινίζεται ότι δεν πρόκειται για νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» ούτε για άνοιγμα νέων αιτήσεων από ιδιοκτήτες κατοικιών. Η πρόσκληση αφορά την ένταξη και χρηματοδότηση πράξεων ολοκλήρωσης ήδη υφιστάμενων προγραμμάτων.
Πώς κατανέμονται τα 43,34 εκατ. ευρώ
Ο συνολικός προϋπολογισμός της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης κατανέμεται ως εξής:
| Πρόγραμμα | Δημόσια δαπάνη |
|---|---|
| Εξοικονομώ 2021 | 12.408.289 € |
| Εξοικονομώ 2023 | 30.934.749 € |
| Σύνολο | 43.343.038 € |
Περίπου το 71,4% των πόρων κατευθύνεται στο «Εξοικονομώ 2023» και το υπόλοιπο 28,6% στο «Εξοικονομώ 2021».
Η πρόσκληση προβλέπει ως δείκτη εκροών 2.711 κατοικίες με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση, ενώ περιλαμβάνει στόχους για τη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Ο αριθμός αυτός αποτελεί προγραμματικό στόχο της πρόσκλησης και όχι απολογισμό ήδη ολοκληρωμένων παρεμβάσεων.
Ποιες Περιφέρειες καλύπτονται
Η χρηματοδότηση αφορά τις ακόλουθες εννέα Περιφέρειες:
- Αττικής
- Κεντρικής Μακεδονίας
- Θεσσαλίας
- Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
- Ηπείρου
- Ιονίων Νήσων
- Δυτικής Ελλάδας
- Πελοποννήσου
- Στερεάς Ελλάδας
Η συγκεκριμένη πρόσκληση δεν καλύπτει τις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας, Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, για τις οποίες προβλέπεται διαφορετική χρηματοδοτική διαδρομή μέσω του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης.
Η γεωγραφική αυτή διαφοροποίηση αφορά την πηγή χρηματοδότησης και δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως γενικός αποκλεισμός των κατοικιών των συγκεκριμένων Περιφερειών από τα προγράμματα «Εξοικονομώ».
Ποιες ενεργειακές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται
Η πρόσκληση αφορά παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε υφιστάμενα κτίρια κατοικιών, σύμφωνα με τους όρους των αντίστοιχων προγραμμάτων.
Στις επιλέξιμες κατηγορίες παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
- Αντικατάσταση κουφωμάτων.
- Εγκατάσταση ή αναβάθμιση συστημάτων σκίασης και αερισμού.
- Θερμομόνωση του κτιριακού κελύφους.
- Αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
- Αναβάθμιση συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.
- Εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης (smart home).
Από τις επιλέξιμες παρεμβάσεις αποκλείονται συστήματα που σχετίζονται με τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Επιπλέον, προβλέπεται η χρηματοδότηση συναφών δαπανών, όπως οι ενεργειακές επιθεωρήσεις, η κατάρτιση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας, η αμοιβή τεχνικού συμβούλου και οι δαπάνες έκδοσης των απαιτούμενων βεβαιώσεων, αδειών ή εγκρίσεων.
Οι ειδικότεροι όροι επιλεξιμότητας εξακολουθούν να καθορίζονται από τους αντίστοιχους Οδηγούς των προγραμμάτων.
Τι σημαίνει η νέα χρηματοδότηση για μηχανικούς και ωφελούμενους
Η πρόσκληση έχει ιδιαίτερη σημασία για μηχανικούς, ενεργειακούς επιθεωρητές, τεχνικούς συμβούλους και αναδόχους που συμμετέχουν στην υλοποίηση των προγραμμάτων.
Η μεταφορά της χρηματοδότησης στο ΕΣΠΑ επιτρέπει τη συνέχιση της χρηματοδοτικής διαδικασίας για τις πράξεις που θα ενταχθούν, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία νέου κύκλου αιτήσεων ιδιοκτητών.
Για τους εμπλεκόμενους μηχανικούς, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν:
- Η κατάσταση υπαγωγής και υλοποίησης κάθε υφιστάμενης αίτησης.
- Η ολοκλήρωση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων σύμφωνα με τους όρους του αντίστοιχου Οδηγού.
- Η συγκέντρωση των απαιτούμενων παραστατικών και τεχνικών δικαιολογητικών.
- Η διενέργεια των ενεργειακών επιθεωρήσεων και η τεκμηρίωση του ενεργειακού αποτελέσματος.
- Η ολοκλήρωση των διαδικασιών ελέγχου και πιστοποίησης των εργασιών.
Η έκδοση της χρηματοδοτικής πρόσκλησης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι παρατείνονται όλες οι προθεσμίες των μεμονωμένων αιτήσεων.
Οι ωφελούμενοι και οι τεχνικοί σύμβουλοι πρέπει να εξακολουθήσουν να παρακολουθούν τις ισχύουσες προθεσμίες και τις ειδικές αποφάσεις των αντίστοιχων προγραμμάτων.
Οι ενεργειακοί στόχοι της δράσης
Η χρηματοδότηση εντάσσεται στον ειδικό στόχο RSO2.1 του ΕΣΠΑ για την προώθηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Τα προγράμματα στοχεύουν στην αναβάθμιση των κατοικιών κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες και στην επίτευξη εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας άνω του 30%, σύμφωνα με τους όρους τους.
Η πρόσκληση περιλαμβάνει επίσης δείκτες παρακολούθησης της ενεργειακής κατανάλωσης και των εκπομπών, ώστε να αποτυπώνεται η συμβολή των παρεμβάσεων στους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους ενεργειακής απόδοσης.
Προθεσμίες υποβολής και ολοκλήρωσης
Σύμφωνα με την επίσημη πρόσκληση:
- Έναρξη υποβολής προτάσεων: 21 Οκτωβρίου 2026.
- Λήξη υποβολής προτάσεων: 31 Δεκεμβρίου 2026.
Οι παραπάνω ημερομηνίες αφορούν τη διαδικασία υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής πρόσκλησης και όχι νέα περίοδο υποβολής αιτήσεων από ιδιώτες.
Η νέα χρηματοδοτική περίοδος διασφαλίζει τη δυνατότητα συνέχισης των σχετικών πράξεων μέσω του ΕΣΠΑ, υπό την προϋπόθεση τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών ένταξης, επιλεξιμότητας και υλοποίησης.
Η ολοκλήρωση των επιμέρους αιτήσεων των ωφελουμένων εξακολουθεί να διέπεται από τις ειδικές αποφάσεις και τους Οδηγούς των προγραμμάτων.
Η μετάβαση από το Ταμείο Ανάκαμψης στο ΕΣΠΑ
Η νέα πρόσκληση αποτελεί μέρος της χρηματοδοτικής μετάβασης παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς το ΕΣΠΑ 2021–2027.
Η μετάβαση αυτή αποσκοπεί στη διατήρηση της συνέχειας των εγκεκριμένων παρεμβάσεων και στην ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των σχετικών πράξεων.
Για τον τεχνικό κλάδο, η εξέλιξη έχει σημασία τόσο για τη συνέχιση των εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης όσο και για την ολοκλήρωση των υπηρεσιών ενεργειακής επιθεώρησης, τεχνικής υποστήριξης και πιστοποίησης.
Το βασικό στοιχείο είναι ότι οι νέοι πόροι δεν δημιουργούν νέες αιτήσεις «Εξοικονομώ», αλλά χρηματοδοτούν τη συνέχεια ήδη υφιστάμενων προγραμμάτων, με συγκεκριμένο γεωγραφικό και οικονομικό αντικείμενο.
Πηγές
- Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» (ΠΕΚΑ): Επίσημη πρόσκληση «Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών – Προγράμματα Εξοικονομώ 2021 και Εξοικονομώ 2023», 20/10/2026.
- Κωδικός πρόσκλησης: 1.1.42.3-4, ΟΠΣ 26158, ΑΔΑ 9ΔΧ3Η-Φ7Β, έκδοση 1.0.
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Ανακοίνωση για τις προθεσμίες ολοκλήρωσης των προγραμμάτων «Εξοικονομώ», 16/07/2026.
