Ως χρονιά-ορόσημο κρίνεται το 2026 για τη γεωθερμία, καθώς τον ερχόμενο Μάρτιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει «ένα σχέδιο δράσης για τη γεωθερμική ενέργεια». Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωθερμικής Ενέργειας ζητά μια φιλόδοξη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Γεωθερμία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα.
Στην Ελλάδα αναμένονται εξελίξεις, καθώς μέσα στο επόμενο διάστημα εκτιμάται ότι θα ξεκλειδώσει ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για την υποστήριξη δράσεων έρευνας και αξιοποίησης του γεωθερμικού δυναμικού. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, με στόχο να τους δώσει τη δυνατότητα να αναπτύξουν γεωθερμικά πεδία τοπικού ενδιαφέροντος χωρίς να επιβαρυνθούν οικονομικά.
Ήδη, αυξημένο ενδιαφέρον για ένταξη στο πρόγραμμα παρουσιάζουν τρεις δήμοι: Ηράκλειας, Παγγαίου και Δυτικής Λέσβου. Το ενδιαφέρον αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς οι συγκεκριμένοι δήμοι διαθέτουν σημαντικό γεωθερμικό δυναμικό, το οποίο παραμένει αναξιοποίητο λόγω του υψηλού κόστους της αρχικής επένδυσης. Αρκετοί δήμοι στο παρελθόν επιχείρησαν να προχωρήσουν μόνοι τους σε γεωθερμικά έργα, χρηματοδοτώντας τα αποκλειστικά με ίδιους πόρους -μια εξαιρετικά απαιτητική και δαπανηρή διαδικασία.
Συνολικά, 412 γεωθερμικές μονάδες τηλεθέρμανσης και ψύξης λειτουργούσαν το 2024 σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων 308 στα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ αρκετές ακόμη έχουν αρχίσει να λειτουργούν το 2025. Δέκα νέες γεωθερμικές μονάδες τηλεθέρμανσης και ψύξης (DHC) τέθηκαν σε λειτουργία στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων τριών στην Πολωνία, δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο και από μίας στη Γαλλία, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, την Ισπανία και την Ολλανδία. Επιπλέον, περίπου 500 έργα βρίσκονται υπό ανάπτυξη σε διαφορετικά στάδια.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωθερμικής Ενέργειας, στο τέλος του 2024 η συνολική εγκατεστημένη ισχύς σε όλη την Ευρώπη ξεπερνούσε τα 6 GWth σε 29 χώρες (συμπεριλαμβανομένων 21 κρατών-μελών της ΕΕ).
Ποιοι παράγοντες θα διαμορφώσουν τη νέα γενιά γεωθερμικών έργων έως το 2030
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι παράγοντες που θα κρίνουν την ανάπτυξη των έργων γεωθερμίας μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα είναι, μεταξύ άλλων, η αύξηση της χωρητικότητας των γεωθερμικών εγκαταστάσεων με πιο διαφοροποιημένες και πολλαπλών χρήσεων εφαρμογές, όπως συστήματα γεωθερμικών αντλιών θερμότητας και μίνι δίκτυα θέρμανσης, καθώς και γεωθερμικά δίκτυα τηλεθέρμανσης.
Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η επέκταση σε ανεξερεύνητες περιοχές και η διεύρυνση των γεωθερμικών πόρων μέσω της χρήσης νέων τεχνικών εξερεύνησης, καθώς και η παροχή ενέργειας σε νέους τομείς, όπως βιομηχανικές διεργασίες χαμηλής και μέσης θερμοκρασίας, κέντρα δεδομένων κ.λπ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όσον αφορά τις γεωθερμικές αντλίες θερμότητας, η αγορά έχει υποστεί μείωση των πωλήσεων, στο πλαίσιο μιας γενικότερης υποχώρησης των πωλήσεων αντλιών θερμότητας όλων των τύπων. Εντός της ΕΕ, περίπου 11.000 μονάδες γεωθερμικών αντλιών θερμότητας πουλήθηκαν το 2024, γεγονός που αντιπροσωπεύει μείωση 29% σε σχέση με το 2023. Στο τέλος του 2024, περίπου 2,43 εκατομμύρια γεωθερμικές αντλίες θερμότητας λειτουργούσαν στην Ευρώπη, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 37,6 GW θερμότητας.
