«Βροχή» έργων υποθαλάσσιων ηλεκτρικών διασυνδέσεων με επίκεντρο την Κρήτη περιλαμβάνει το νέο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού των Διαχειριστών Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E), και το εντυπωσιακό είναι ότι τη μερίδα του λέοντος την έχουν προωθούμενες καλωδιακές διασυνδέσεις της Κρήτης με την Αφρική!
Ούτε λίγο-ούτε πολύ, σε ένα γεγονός που προκαλεί αν μη τι άλλο αίσθηση, στο «κάδρο» δεσπόζουν τρία μεγαλεπήβολα αλλά ίσως και αμφιλεγόμενα ως προς τις πραγματικές προοπτικές υλοποίησής τους έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων Ελλάδος-Αφρικής μέσω Κρήτης!
Tα δύο επιχειρηματικά πρότζεκτ αφορούν στην υποθαλάσσια καλωδιακή διασύνδεση της Κρήτης με την Αίγυπτο, ενώ το τρίτο ιδιωτικό πρότζεκτ (που είναι και το παλιότερο πρότζεκτ στα σκαριά) προβλέπει καλωδιακή διασύνδεση του νησιού μας με τη Λιβύη!
Φυσικά από το δεκαετές αναπτυξιακό πρόγραμμα δε λείπουν οι εγχώριες δύο ηλεκτρικές διασυνδέσεις Κρήτης-ηπειρωτικής Ελλάδας (ή το λεγόμενο μικρό καλώδιο Χανίων-Πελοποννήσου και το μεγάλο καλώδιο Κορακιάς-Αττικής) που έχει θέσει σε υλοποίηση ο ΑΔΜΗΕ. Παράλληλα υπάρχει και ένα προωθούμενο επιχειρηματικό πρότζεκτ ηλεκτρικής διασύνδεσης βραχονησίδων του Αιγαίου, όπου προβλέπεται να εγκατασταθούν αιολικά ή άλλες ΑΠΕ με Κρήτη-Αττική και με κομβικό κομμάτι τα Λέβιθα, ένα μικρό νησί μεταξύ Δωδεκανήσων και Κυκλάδων, κοντά στην Αμοργό.
Αναλυτικότερα, μια δέσμη 7 έργων ηλεκτρικών διασυνδέσεων ελληνικού ενδιαφέροντος, τα περισσότερα εκ των οποίων με επίκεντρο την Κρήτη, περιλαμβάνονται στη λίστα που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός των Διαχειριστών Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E), ενόψει της κατάρτισης του νέου δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης για την περίοδο ως το 2030.
Πρόκειται για έργα που προτείνονται από τις επιχειρήσεις που τα προωθούν και τα οποία έχουν περάσει από την πρώτη φάση αξιολόγησης του ENTSO-E. Θα ακολουθήσει η εκπόνηση μελέτης για τις ανάγκες ανάπτυξης των δικτύων ως το 2040, όπως διαμορφώνονται με βάση την ευρωπαϊκή πολιτική προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προκειμένου να οριστικοποιηθεί η λίστα των έργων που θα περιληφθούν στο δεκαετές 2020-2030. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα του ENTSO-E αναθεωρείται ανά διετία και στο προηγούμενο (του 2018) περιλαμβάνονταν ήδη ορισμένα από τα έργα ελληνικού ενδιαφέροντος που προτείνονται και για την επόμενη περίοδο.
Τα έργα ελληνικού ενδιαφέροντος
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, στον νέο κατάλογο των έργων ηλεκτρικών διασυνδέσεων περιλαμβάνονται συνολικά 174 έργα, από τα οποία τα ελληνικού ενδιαφέροντος είναι:
* Δύο προτάσεις για διασύνδεση της Ελλάδας με την Αίγυπτο. Η πρώτη (Greece-Africa PowerInterconnector) προβλέπει την πόντιση καλωδίου που θα συνδέει την περιοχή Mersa Mathuh με τον Αθερινόλακκο (Λασίθι) και προωθείται από την εταιρεία «Κυκλαδικά Μελτέμια» του ομίλου Eunice. Η δεύτερη ακολουθεί τη διαδρομή Ras Ghareb-Nile West- Wadi El Natroon- Acharnes και προτείνεται από την Elica του Ομίλου Κοπελούζου.
* Η πρόταση για τη διασύνδεση Ελλάδας-Λυβύης (Ληνοπεράματα-Τομπρούκ), που είχε περιληφθεί και στο δεκαετές του 2018 από την Green Power 2020.
Το επενδυτικό σχέδιο προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης υψηλής τάσης αμφίδρομης ροής, με ισχύ 2.000 MW, από το λιμάνι Τομπρούκ της Λιβύης μέχρι την Κρήτη. Η ενέργεια που θα μεταφέρεται μέσω του υποβρύχιου καλωδίου θα παράγεται από ηλιοθερμικά συστήματα στη Βόρεια Αφρική, για τα οποία η εταιρεία έχει εξασφαλίσει άδεια εδώ και μερικά χρόνια.
* Η «Κυκλαδικά Μελτέμια» προωθεί και το Southern Aegean Interconnector, που περιλαμβάνει την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε 23 βραχονησίδες του Αιγαίου και τη διασύνδεσή τους με Κρήτη και Αττική με επίκεντρο τη νήσο Λέβιθα.
* Ο κατάλογος περιλαμβάνει επίσης τις διασυνδέσεις της Κρήτης μέσω Πελοποννήσου και Αττικής, και τη διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας (έργα του ΑΔΜΗΕ που είναι υπό κατασκευή), καθώς και τον EuroasiaInterconnector που έχει εντωμεταξύ απενταχθεί από τη λίστα των έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI).
Οι επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας περιλαμβάνουν την αντλησιοταμίευση στην Αμφιλοχία που προωθεί η «ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή» και ένα νέο έργο της Eunice για εγκατάσταση μπαταριών ιόντων λιθίου στην Πτολεμαΐδα, ισχύος 250 μεγαβάτ. Και στις δύο περιπτώσεις ένας από τους βασικούς στόχους είναι η αύξηση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών, καθώς η «πράσινη» ενέργεια θα μπορεί να αποθηκεύεται σε περιόδους χαμηλής ζήτησης ή/και υψηλής παραγωγής για να καταναλωθεί σε ώρες αιχμής.
Σημειώνεται ότι η ΡΑΕ έχει ζητήσει από τον ΑΔΜΗΕ το ελληνικό δεκαετές πρόγραμμα να περιλαμβάνει αναφορά στα έργα που εντάσσονται στο αντίστοιχο πρόγραμμα του ENTSO, ώστε να καταγράφονται τυχόν αντικρουόμενες απόψεις.
