Το «κενό» που πρόκειται να αφήσει ο λιγνίτης σε μονάδες βάσης στο ηλεκτρικό σύστημα, σε συνδυασμό με τις ανάγκες για ευέλικτη ηλεκτροπαραγωγή που δημιουργεί η «επέλαση» των ΑΠΕ, πρόκειται να αξιοποιήσουν σχεδόν όλοι οι εγχώριοι ενεργειακοί Όμιλοι, κατασκευάζοντας καινούριες μονάδες φυσικού αερίου.
Έτσι, στον υπό κατασκευή νέο σταθμό της Mytilineos, ισχύος 825 MW, ήρθε το καλοκαίρι να προστεθεί το «πράσινο φως» που έδωσε η κοινοπραξία των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Motor Oil για την κατασκευή μίας αντίστοιχης μονάδας 877 MW στη ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής.
Χθες επίσης ο Όμιλος Κοπελούζου γνωστοποίησε την έναρξη κατασκευής του πρώτου θερμοηλεκτρικού του σταθμού (ισχύος 840 MW) στην Αλεξανδρούπολη, ενώ και η Elpedison σχεδιάζει να αναπτύξει στη Θεσσαλονίκη το τρίτο θερμοηλεκτρικό της εργοστάσιο, ισχύος 826 MW.
Πέρα από το ότι όλες οι παραπάνω υποδομές λειτουργούν με φυσικό αέριο, κοινό τους χαρακτηριστικό είναι επίσης η τεχνολογία στην οποία βασίζονται (συνδυασμένος κύκλος), η οποία τους δίνει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στο νέο «τοπίο» που διαμορφώνεται στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Πρώτα και καλύτερα, το γεγονός ότι θα έχουν μειωμένες εκπομπές ρύπων, κάτι που αποτελεί σχεδόν προϋπόθεση οικονομικής επιβίωσης για τους καινούριους σταθμούς που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, με δεδομένα τα επίπεδα στα οποία διαμορφώνονται οι τιμές των δικαιωμάτων ρύπων.
Αμοιβή της ευελιξίας μέσω του Target Model
Εξίσου σημαντικό είναι πως πρόκειται για μονάδες υψηλής απόδοσης, αξιοποιώντας έτσι στο έπακρο τις ποσότητες ορυκτού καυσίμου που καταναλώνουν. Την ίδια στιγμή που θα έχουν την απαραίτητη ευελιξία, ώστε να μπορούν να προσαρμόζουν τη λειτουργία τους, στις διακυμάνσεις της ηλεκτροπαραγωγής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η λειτουργία των νέων χονδρεμπορικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω της εφαρμογής του Target Model, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την αποζημίωση αυτών των υπηρεσιών ευελιξίας, καθιστώντας ακόμη πιο ώριμες τις συνθήκες για την υλοποίηση ανάλογων επενδύσεων.
Μάλιστα, τα επίπεδα στα οποία διαμορφώνονται πλέον τα κόστη στην αγορά Εξισορρόπησης, μέσω της οποίας αμείβονται αυτές οι υπηρεσίες, προκάλεσαν οικονομικά «σήματα» τα οποία κατέδειξαν την ανάγκη για νέες μονάδες φυσικού αερίου. Κι αυτό ανεξάρτητα από το αν, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, κατά τα πρώτα στάδια εφαρμογής του Target Model τα κόστη εξισορρόπησης εκτινάχθηκαν σε δυσανάλογα επίπεδα, πριν η ΡΑΕ προχωρήσει σε διορθωτικές κινήσεις.
Συμβολή στην ενεργειακή επάρκεια
Σημαντικό είναι επίσης ότι, παρά την επιτάχυνση της διείσδυσης των ΑΠΕ, οι οποίες έως το 2030 θα ξεπεράσουν σε μερίδιο το 70% του μίγματος ηλεκτροπαραγωγής, αυτές οι επιπλέον «πράσινες» κιλοβατώρες δεν θα επαρκούν να καλύψουν την ακόμη πιο αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση. Μία αύξηση που θα προκληθεί από τον σχεδιαζόμενο εξηλεκτρισμό χρήσεων (όπως των μεταφορών ή της θέρμανσης) που σήμερα καλύπτονται εν πολλοί από τα υγρά καύσιμα, με τις νέες μονάδες αερίου να έχουν ρόλο επομένως και στη διασφάλιση της επάρκειας τροφοδοσίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, οι επενδύσεις αυτές εξελίσσονται σε μία χρονική συγκυρία όπου και όλες οι υπόλοιπες χώρες στα Βαλκάνια προωθούν την απόσυρση των παλαιών θερμοηλεκτρικών τους μονάδων με στερεά καύσιμα. Επομένως, χάρις στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις που προωθούνται, μέρος από την ηλεκτροπαραγωγή αυτών των μονάδων θα μπορεί να αξιοποιηθεί και σε εξαγωγές.
Σε αυτό το «ράλι» κατασκευής νέων σταθμών συμβάλλει όμως και η διακηρυγμένη πρόθεση της ελληνικής πολιτείας να θεσπίσει ένα Μηχανισμό Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (CRM). Ένα «σήμα» από την πολιτεία που ενισχύει την επενδυτική ορατότητα, λειτουργώντας ως «δικλείδα ασφαλείας» για την οικονομική βιωσιμότητα των σταθμών.
«Θωράκιση» της ασφάλειας τροφοδοσίας
Οι παραπάνω επενδύσεις «μεταφράζονται» σε ένα χαρτοφυλάκιο συνολικής 2,5 GW (που αυξάνεται στα 3,3 GW περίπου αν προστεθεί και το πρότζεκτ της Elpedison), το οποίο θα έχει ολοκληρωθεί στο σύνολό του έως το 2024. Επομένως, όπως έχει γράψει το Insider.gr, με δεδομένο ότι όλες οι υφιστάμενες λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ προγραμματίζεται να τεθούν εκτός λειτουργίας έως το 2023, διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις ώστε να υπάρξει μία ακόμη «δικλείδα ασφαλείας» για την επάρκεια τροφοδοσίας με ηλεκτρική ενέργεια.
Είναι ενδεικτικό ότι το σχέδιο απολιγνιτοποίησης «μεταφράζεται» στην αποχώρηση μονάδων συνολικής ισχύος 1,36 GW μέσα στον επόμενο χρόνο. Έως τότε, αναμένεται να μπει στο σύστημα η υπό κατασκευή καινούρια μονάδα 825 MW της Mytilineos (τον Σεπτέμβριο του 2022), καθώς και η «Πτολεμαΐδα 5» της ΔΕΗ (ισχύος 615 MW) το αργότερο προς τα τέλη της ίδιας χρονιάς, αρχικά με καύσιμο λιγνίτη.
Το 2023 προβλέπεται να «σβήσει» ένα λιγνιτικό χαρτοφυλάκιο συνολικής ισχύος 0,89 GW, όταν την επόμενη χρονιά μόνο από τις δύο μονάδες των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ & Motor Oil, και του Ομίλου Κοπελούζου θα ενισχυθεί η ηλεκτροπαραγωγική βάση κατά 1,7 GW.
