Για τις ΑΠΕ και τα κοινά έργα με τη ΔΕΗ μιλάει στην «Κ» ο επικεφαλής των επενδύσεων της RWE, Κώστας Δ. Παπαμαντέλλος
Η ενεργειακή κρίση αναδεικνύει την ανάγκη να αναπτυχθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το ταχύτερο δυνατόν, υπογραμμίζει μιλώντας στην «Κ» ο Κώστας Παπαμαντέλλος, επικεφαλής των επενδύσεων για την ενεργειακή μετάβαση στον γερμανικό κολοσσό RWE και διευθύνων σύμβουλος της RWE Hellas. O κ. Παπαμαντέλλος υπογραμμίζει πως το «κλειδί» για την απεξάρτηση της βιομηχανίας από τον άνθρακα είναι το υδρογόνο, πεδίο στο οποίο η RWE υλοποιεί μεγάλες επενδύσεις, όπως και στην ανάπτυξη μπαταριών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία της RWE με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες, ο κ. Παπαμαντέλλος αναφέρει πως το αργότερο έως τις αρχές του επόμενου έτους θα έχει δημιουργηθεί κοινοπραξία μέσω της οποίας θα υλοποιηθούν έργα ΑΠΕ στην Ελλάδα.
– Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η ενεργειακή κρίση που ταλανίζει την Ευρώπη; Πότε να αναμένουμε αποκλιμάκωση;
– Αυτή την περίοδο υπάρχει μια απότομη αύξηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία οφείλεται κυρίως στην αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων. H ενέργεια έχει ακριβύνει. Σ’ αυτή την κατάσταση έχει συμβάλει σε έναν βαθμό και η ανάκαμψη της οικονομίας μετά τον κορωνοϊό, που έχει αποτέλεσμα την αύξηση της ζήτησης για σχεδόν όλα τα είδη καυσίμων. Οι τιμές του φυσικού αερίου, του άνθρακα και του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί. Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι στην αρχή της πανδημίας οι τιμές αυτές είχαν παρουσιάσει μεγάλη πτώση.
Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου. Η αυξημένη ζήτησή του από την Ασία, ο βαρύς χειμώνας που προηγήθηκε, ο οποίος προκάλεσε περαιτέρω μείωση των αποθεμάτων των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου, οι προσωρινές απώλειες παραγωγής φυσικού αερίου από Ευρωπαίους παραγωγούς – όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν από κοινού συντελέσει στη δραματική αύξηση της τιμής. Επιπλέον, η παραγόμενη ενέργεια από ΑΠΕ ήταν πιο περιορισμένη τη φετινή χρονιά σε σχέση με την προηγούμενη.
– Στη μεγάλη συζήτηση που άνοιξε πανευρωπαϊκά με αφορμή την ενεργειακή κρίση, από κάποιους ενοχοποιήθηκε και ο σχεδιασμός του περίφημου Green Deal. Μήπως επειδή η πράσινη μετάβαση καθυστέρησε, κινούμαστε με ρυθμούς που καθιστούν αναπόφευκτη την εκδήλωση κρίσεων όπως αυτή που ζούμε σήμερα;
– Η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι ότι βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο, όπου οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται και στον αντίποδα δεν υπάρχουν αρκετές εγκαταστάσεις ΑΠΕ για να καλύψουν τη ζήτηση. Το καθήκον όσων χαράσσουν πολιτική τώρα είναι να επιταχύνουν την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Οσο μεγαλύτερο μέρος της παραγόμενης ενέργειας προέρχεται από αιολικά και ηλιακά πάρκα, τόσο λιγότερο ρόλο θα παίξουν τα ορυκτά καύσιμα.
To Green Deal θέτει το σωστό πλαίσιο. Βλέπουμε επίσης έναν αυξανόμενο εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας και του τομέα των μεταφορών, ο οποίος με τη σειρά του οδηγεί σε αυξανόμενη ζήτηση για πράσινη ενέργεια. Ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται μια σημαντική ανάπτυξη των ΑΠΕ, το συντομότερο δυνατόν.
– Συμμετέχετε ως βασικός ομιλητής την προσεχή Τετάρτη στο συνέδριο που διοργανώνει ο ΣΕΒ με τίτλο «Επανεφεύρεση της Ελλάδας μέσω επενδύσεων στην καινοτομία». Η ενεργειακή μετάβαση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις νέες τεχνολογίες. Πότε θα ωριμάσουν οι τεχνολογίες αποθήκευσης και πόσο μακριά είμαστε ακόμη από το να βάλουμε στην καθημερινότητά μας τεχνολογίες υδρογόνου;
– Το υδρογόνο είναι το «κλειδί» για την απεξάρτηση της βιομηχανίας από τον άνθρακα (decarbonisation). Μόνο με το υδρογόνο μπορούν κλάδοι όπως αυτός του χάλυβα να μετατραπούν πραγματικά σε κλιματικά ουδέτερους, αλλά κάτι τέτοιο απαιτεί τεράστιους όγκους. Στον σχεδιασμό της Ε.Ε. είναι η δημιουργία εγκατεστημένης δυναμικότητας παραγωγής 40 GW για carbon-neutral υδρογόνο μέχρι το 2030. Η ζήτηση θα είναι τόσο μεγάλη που κάθε διαθέσιμη περιοχή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή υδρογόνου. Επιπλέον, απαιτείται η δημιουργία των απαραίτητων υποδομών έως το 2030, συμπεριλαμβανομένου ενός δικτύου εισαγωγής.
Βλέπουμε την Ελλάδα ως μια πολλά υποσχόμενη αγορά για την περαι-τέρω ανάπτυξή μας.
Το υδρογόνο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αναπτυξιακής στρατηγικής της RWE και αναμφίβολα η εταιρεία σε παγκόσμιο επίπεδο κατέχει ηγετική θέση στη δημιουργία μιας οικονομίας γύρω από το υδρογόνο. Χάρη στην εμπειρία που μας προσέφερε ο δικός μας μετασχηματισμός, η RWE είναι ο partner of choice όσον αφορά την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας. Συνεργάζεται με εταίρους σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα σε περισσότερα από 30 έργα. Διαθέτουμε όλη την τεχνογνωσία υδρογόνου κάτω από μια στέγη: από την παραγωγή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας και την εξειδίκευση στην παραγωγή και αποθήκευση πράσινου υδρογόνου έως την εμπορία ενέργειας που μπορεί να προσαρμόσει το καύσιμο στις ανάγκες των βιομηχανικών πελατών. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα δημιουργήσουμε 2 GW δικής μας δυναμικότητας ηλεκτρόλυσης για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου.
Επίσης, τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε μπαταρίες είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης. Βοηθούν στην εξομάλυνση των διακυμάνσεων στο δίκτυο, οι οποίες γίνονται όλο και πιο συχνές με την αύξηση των ΑΠΕ. Ως RWE συμμετέχουμε ήδη σε πάνω από 10 έργα εγκατάστασης μπαταριών με ισχύ 600 MW. Μέχρι το 2030 θα αυξήσουμε την ισχύ μας στα 3 GW.
Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι η RWE επενδύει επίσης σε άλλες εταιρείες που οδηγούν την ενεργειακή μετάβαση. Αυτόν τον τομέα τον χειρίζεται η RWE Energy Transition Investments, η οποία στοχεύει στην απόκτηση και διαχείριση ενός ποικίλου χαρτοφυλακίου επενδύσεων. Από τη σύσταση του επενδυτικού οχήματος το 2011 έχουμε επενδύσει περισσότερα από 450 εκατομμύρια ευρώ σε περισσότερες από 15 εταιρείες. Μια από τις πιο επιτυχημένες μας επενδύσεις είναι αναμφίβολα η εταιρεία Stem Inc. Ιδρύθηκε το 2009 στη γνωστή Silicon Valley της βόρειας Καλιφόρνιας και αυτή τη στιγμή έχει γίνει πρωτοπόρος στην αγορά έξυπνης αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες. Ενας τομέας που όχι μόνο είναι ελκυστικός ως επένδυση αλλά εναρμονίζεται πλήρως και με την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της ίδιας της RWE.
– Η Ελλάδα έχει δρομολογήσει το δικό της Green Deal, το οποίο έχει προσελκύσει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, όπως και του γερμανικού κολοσσού που εκπροσωπείτε. Ποιες είναι οι ευκαιρίες που είδε η RWE στη χώρα μας;
– Βλέπουμε την Ελλάδα ως μια πολλά υποσχόμενη αγορά για την περαιτέρω ανάπτυξή μας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η Ελλάδα προσφέρει καλές συνθήκες –ειδικά για την ηλιακή ενέργεια– και έχει δεσμευτεί ξεκάθαρα για την ενίσχυση των ΑΠΕ, προκειμένου να διευκολύνει τον μετασχηματισμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.
Στην RWE, αποτελεί μέρος της στρατηγικής μας το να ενώνουμε τις δυνάμεις μας με τοπικούς εταίρους κατά την είσοδό μας σε μια νέα αγορά και με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες βρήκαμε τον κατάλληλο εταίρο για την ανάπτυξη και υλοποίηση έργων ΑΠΕ, με αρχική εστίαση στην ηλιακή ενέργεια και με στόχο να υποστηρίξουμε την ελληνική ενεργειακή μετάβαση. Κάτι τέτοιο εναρμονίζεται πλήρως με τις δικές μας φιλοδοξίες, ως μια από τις κορυφαίες εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να προωθήσουμε την επέκταση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας.
Μέχρι το 2030 η RWE θα επενδύσει 50 δισεκατομμύρια ευρώ (μεικτά) σε υπεράκτια και χερσαία αιολικά, ηλιακά, μπαταρίες, flexible παραγωγή και υδρογόνο. Αυξάνουμε το χαρτοφυλάκιό μας κατά 25 GW σε 50 GW στις ελκυστικές αγορές της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής, της Ασίας και της περιοχής του Ειρηνικού (APAC).
– Πώς προχωράει η συμφωνία με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες; Πότε θα συσταθεί η κοινή εταιρεία και πότε θα εισφέρει η RWE σε αυτήν τα έργα που προβλέπει η συμφωνία;
– Από την αρχή μοιραστήκαμε με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες το όραμα ότι μπορούμε να οικοδομήσουμε μια ισχυρή συνεργασία και να συμβάλουμε από κοινού στην ελληνική ενεργειακή μετάβαση. Χάρη στη σχέση εμπιστοσύνης που έχουμε χτίσει με τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες και την αδιάκοπη προσπάθεια και των δύο ομάδων κατορθώσαμε να ξεκινήσουμε τη συνεργασία μας υπογράφοντας την κοινοπρατική συμφωνία τον Οκτώβριο του τρέχοντος έτους.
Το αργότερο έως τις αρχές του επόμενου έτους θα έχουμε δημιουργήσει την κοινοπραξία μέσω της οποίας θα υλοποιήσουμε από κοινού έργα ΑΠΕ στην Ελλάδα. Η ΔΕΗ Ανανεώσιμες θα συνεισφέρει εννέα ηλιακά έργα συνολικής ισχύος 940 MW, τα οποία βρίσκονται στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, εντός των ορίων του πρώην λιγνιτωρυχείου Αμυνταίου. Η RWE εξασφάλισε μια σειρά φωτοβολταϊκών έργων παρόμοιου μεγέθους με σκοπό την ένταξή τους στην κοινοπραξία μέσα στο 2022. Τα εν λόγω έργα βρίσκονται σε διάφορα στάδια ανάπτυξης: τα πιο ώριμα έργα αναμένεται να ξεκινήσουν να λειτουργούν το 2023, ακολουθούμενα με έργα σε πιο πρώιμο στάδιο έως το 2025.
Με την RWE Renewables Hellas έχουμε ήδη ιδρύσει την κατά 100% θυγατρική μας στην Ελλάδα και έχουμε προχωρήσει στη στελέχωση της ελληνικής ομάδας.
Βελτιώσεις στο θεσμικό πλαίσιο
– Από την εμπειρία σας και σε άλλες χώρες όπου δραστηριοποιείστε, πώς αξιολογείτε το θεσμικό πλαίσιο αδειοδοτήσεων για έργα ΑΠΕ στην Ελλάδα; Τι θα μπορούσε να βελτιωθεί;
– Η μετατροπή του συστήματος ενεργειακού εφοδιασμού είναι το «κλειδί» για ένα βιώσιμο μέλλον. Η ελληνική κυβέρνηση στοχεύει στην κατάργηση σταδιακά της παραγωγής ενέργειας από λιγνίτη το αργότερο έως το 2025. Αυτό αποτελεί τη βάση μιας θεμελιώδους αλλαγής προς μια περιβαλλοντικά βιώσιμη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά συνέπεια, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ πρέπει να επεκταθεί γρήγορα και αποφασιστικά. Για να διευκολυνθεί αυτή η εξέλιξη, είναι βασικό να υπάρχει το σωστό ρυθμιστικό πλαίσιο και πρόσφατα η Ελλάδα έκανε ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, ένας τομέας που ίσως θα μπορούσε να βελτιωθεί είναι ο συντονισμός της διαδικασίας αδειοδότησης σε περιφερειακό-τοπικό επίπεδο.
