Toυ Δημήτρη Κατσαγάνη
Eντελώς διαφορετικό θα είναι το “καθεστώς” του νέου Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), το οποίο θα λειτουργήσει από την 1η Ιανουαρίου του 2022, όχι μόνο για τη διαχείριση των εισφορών (καθώς θα αποταμιεύονται σε ατομικούς “κουμπαράδες” και θα επενδύονται και δεν θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των τρεχουσών συντάξεων), αλλά και για την είσπραξή τους.
Η διαφοροποίηση θα αφορά την πληρωμή τόσο των τρεχουσών όσο και των ληξιπροθέσμων εισφορών όσων εργαζομένων χωρίς προηγούμενη (έως και την 31η Δεκεμβρίου 2021) προϋπηρεσία ασφαλιστούν στο ΤΕΚΑ από το νέο έτος.
Συγκεκριμένα, αν και ο e-ΕΦΚΑ θα συνεισπράττει μαζικά τις τρέχουσες εισφορές εργοδοτών και νέων ασφαλισμένων (6,5% όπως είναι υπέρ του ΤΕΚΑ), αυτές θα συγκεντρώνονται σε άλλο λογαριασμό (πριν κατανεμηθούν στους ατομικούς “κουμπαράδες” των ασφαλισμένων) και όχι σε εκείνον του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦKΑ.
Όσον αφορά τις ληξιπρόθεσμες εισφορές, αν ένας εργοδότης δεν καταβάλλει ληξιπρόθεσμες εισφορές υπέρ του νέου επικουρικού (ΤΕΚΑ) για όποιον εργαζόμενο προσλάβει από την 1η Ιανουαρίου 2022, θα αντιμετωπίζει ποινικές κυρώσεις.
Μάλιστα, οι κυρώσεις αυτές δεν θα αναστέλλονται ακόμα και αν ρυθμίσει ή καταβάλει εν μέρει τις οφειλές του (π.χ. με πληρωμές “έναντι”), γεγονός που οδηγεί de facto μόνο στην υποχρεωτική εφάπαξ πληρωμή τους (δηλαδή χωρίς καμία ρύθμιση), έτσι ώστε να “ξεπαγώσουν” τέτοιες κυρώσεις.
Επίσης, όποιος εργοδότης δεν εξοφλήσει όλες τις οφειλές προς το ΤΕΚΑ, δεν θα μπορεί να απολύσει −εφόσον το επιθυμεί– τον εργαζόμενο για τον οποίο οφείλει εισφορές. Με άλλα λόγια, για να τον απολύσει, θα πρέπει πρώτα να εξοφλήσει στο ακέραιο τις εισφορές υπέρ της επικουρικής ασφάλισής του.
Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, δεδομένου πως δεν ισχύει το ίδιο νομικό αυστηρό −με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές− “καθεστώς” στον e-ΕΦΚΑ (όπως στο ΤΕΚΑ) και τους άλλους ασφαλιστικούς φορείς, δηλαδή τον ΟΑΕΔ και τον ΕΟΠΥΥ (των οποίων ο e-ΕΦΚΑ συνεισπράττει τις κρατήσεις), θα υπάρχει δυνατότητα αυτόνομης πληρωμής των χρεών προς το ΤΕΚΑ και όχι αναγκαστικά μαζί και των χρεών προς τους ΕΦΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΟΠΥΥ. Έτσι, αν κάποιος χρωστά και στις δύο κατευθύνσεις, δηλαδή τόσο στους ΕΦΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΟΠΥΥ όσο και στο ΤΕΚΑ, θα μπορεί να εξοφλήσει (άμεσα και εφάπαξ) το ΤΕΚΑ προκειμένου να αποφύγει τις συνέπειες, δηλαδή τις ποινικές κυρώσεις αλλά και την αδυναμία απόλυσης.
Κατά τ’ άλλα, όπως έχουν επισημάνει κύκλοι του υπ. Εργασίας, οι προθεσμίες και ο χρόνος υποβολής των ΑΠΔ δεν τροποποιούνται και συνεχίζουν να ισχύουν όπως και σήμερα, δηλαδή η ΑΠΔ υποβάλλεται έως το τέλος του επόμενου μήνα από αυτόν που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος.
Αναλυτικότερα, ο νόμος για τις τρέχουσες και ληξιπρόθεσμες εισφορές προβλέπει τα ακόλουθα:
– Τρέχουσες εισφορές
Οι εισφορές των ασφαλισμένων (3,25% επί των μικτών αποδοχών) και των εργοδοτών (3,25% επί των μικτών αποδοχών) οφείλονται μηνιαία και καταβάλλονται ανά τακτά περιοδικά διαστήματα.
Το σύνολο των καταβλητέων ασφαλιστικών εισφορών στο Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) αποτυπώνεται μηχανογραφικά με διακριτό τρόπο από τις εισφορές που αφορούν τον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.
Οι εισφορές που αφορούν την επικουρική ασφάλιση εισπράττονται για λογαριασμό του ΤΕΚΑ από τον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις διαδικασίες που εφαρμόζονται για την είσπραξη των εισφορών του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του φορέα αυτού και στη συνέχεια αποδίδονται εντός δύο μηνών από την είσπραξη και κατά προτεραιότητα στο Ταμείο.
– Ληξιπρόθεσμες οφειλές
Εάν οι ασφαλιστικές εισφορές που αφορούν την επικουρική ασφάλιση καταβληθούν εκπρόθεσμα από τον υπόχρεο, βαρύνονται με τους τόκους και τις προσαυξήσεις που προβλέπονται για τις ασφαλιστικές εισφορές υποχρεωτικής ασφάλισης.
Οι απαιτήσεις του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) για ληξιπρόθεσμες εισφορές εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) από το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) και εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις που ισχύουν για τον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Οι απαιτήσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως άμεσα εισπράξιμες και εισπράττονται κατά προτεραιότητα.
Αν δεν καταβληθούν οι ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί ποινικών κυρώσεων.
Ειδικά για τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές στο ΤΕΚΑ, η ποινική δίωξη των οφειλετών δεν αναστέλλεται με τη ρύθμιση ή μερική καταβολή τους και η πλήρης εξόφληση συνιστά υποχρεωτικό λόγο εξάλειψης του αξιοποίνου.
Η καταβολή από τον εργοδότη προς το Ταμείο του συνόλου των ληξιπρόθεσμων εισφορών εργαζομένου και εργοδότη συνιστά προϋπόθεση για την έγκυρη καταγγελία σχέσης ή σύμβασης εργασίας του εργαζομένου.
Ατομικός Λογαριασμός Ασφαλισμένου
Για κάθε ασφαλισμένο του ΤΕΚΑ δημιουργείται ατομικός λογαριασμός (ο οποίος θα είναι προσβάσιμος από κάθε ασφαλισμένο), στον οποίο απεικονίζονται λογιστικά τουλάχιστον:
– Οι καταβλητέες εισφορές
– Οι καταβληθείσες εισφορές
– Οι οφειλόμενες εισφορές
– Οι αποδόσεις από την επένδυση των καταβληθεισών εισφορών
– Οι κρατήσεις επί των εισφορών (1%) οι οποίες σχηματίζουν το αποθεματικό λειτουργίας του ΤΕΚΑ και χρησιμοποιούνται ιδίως για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών του Ταμείου.
Ο Ατομικός Λογαριασμός κάθε ασφαλισμένου τηρείται μηχανογραφικά. Ο ατομικός λογαριασμός κάθε ασφαλισμένου καταργείται με την έκδοση της απόφασης απονομής σύνταξης από το Ταμείο και σε κάθε περίπτωση με τη συμπλήρωση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, με την έκδοση απόφασης απονομής σύνταξης αναπηρίας από το Ταμείο και, σε περίπτωση θανάτου ενεργού ασφαλισμένου και εάν υπάρχουν δικαιοδόχα πρόσωπα, με την έκδοση της απόφασης απονομής σύνταξης λόγω θανάτου.
