Παρά την αρνητική συγκυρία που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, το ελληνικό οικοσύστημα των startup το 2022 επέδειξε αντοχή απέναντι στις προκλήσεις, αντανακλώντας την πρόοδο που έχει καταγράψει, κάνοντας πραγματικότητα τον πρώτο ελληνικό «μονόκερο» με τη Viva Wallet, ενώ οι ελληνικές startup έκαναν και το βήμα να μετατραπούν σε επενδυτές.
Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Found.ation, το ελληνικό οικοσύστημα είδε μια σοβαρή επιβράδυνση της χρηματοδότησης των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων κατά περίπου 35-40%, με το συνολικό ποσό να φτάνει τα 634,65 εκατ. ευρώ, ενώ οι 10 πιο χρηματοδοτούμενες ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις συγκέντρωσαν συνολικά 575,4 εκατ. ευρώ, που ήταν λίγο υψηλότερο ποσό από το ποσό που συγκεντρώθηκε το προηγούμενο έτος.
Εντούτοις τα ποσά των γύρων χρηματοδότησης φαίνονται υψηλότερα έναντι της περυσινής χρονιάς καθώς η πλειονότητα των φετινών επενδύσεων αφορούσε χρηματοδότηση με ίδια κεφάλαια και όχι χρέος, ενώ αντίθετα, οι επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις αρχικών σταδίων είχαν μικρότερα ποσά γύρων. Είναι χαρακτηριστικό πως όπως και την προηγούμενη χρονιά, οι τρεις εταιρείες με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, η FlexCar, η Viva Wallet και η Spotawheel αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 80% του αθροίσματος των συνολικών επενδύσεων.
Η έκθεση αναφορικά με τα ποσά που επενδύθηκαν στις ελληνικές startup σημειώνει πως στους γύρους χρηματοδότησης που ανακοίνωσαν οι FlexCar και Spotawheel περιλαμβάνονταν και δανειακά κεφάλαια, εκτιμώντας πως οι καθαροί πόροι που έχουν αντλήσει οι ελληνικές εταιρείες από VC ανέρχεται σε περίπου 325 εκατ. ευρώ που είναι σχεδόν 40% λιγότερο σε σχέση με πέρυσι.
Ποιοι συγκέντρωσαν τα περισσότερα χρήματα το 2022
Ο φετινός πίνακας περιλαμβάνει τρεις μεγάλους επενδυτικούς γύρους (>100 εκατ. ευρώ) με τις FlexCar, Viva Wallet, Spotawheel να εξασφαλίζουν τις πρώτες θέσεις με συνολικά ποσά που φτάνουν τα 470 εκατ. ευρώ, και το συνολικό ποσό που επενδύθηκε στις 10 πρώτες εταιρείες του 2022 να έχει αυξηθεί στα 575 εκατ. ευρώ (περίπου 265 εκατ. ευρώ χωρίς τη χρηματοδότηση χρέους), σε σύγκριση με τα 397 εκατ. ευρώ που είχαν εξασφαλιστεί το 2021.
Οι 10 εταιρείες που συγκέντρωσαν την μεγαλύτερη χρηματοδότηση το 2022
Ακολουθεί η TileDB, πάροχος μιας καθολικής μηχανής δεδομένων που επιτρέπει στους χρήστες να έχουν πρόσβαση, να αναλύουν και να μοιράζονται σύνθετα δεδομένων με οποιοδήποτε εργαλείο, που συγκέντρωσε 28,8 εκατ. ευρώ.
Στη συνέχεια, η Better Origin και η Vivante Health κατάφεραν να συγκεντρώσουν 14,7 εκατ. ευρώ η κάθε μια. Η Better Origin, εταιρεία βιοτεχνολογίας θέλει να αντικαταστήσει τη σόγια και τα δημητριακά που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών με ζωοτροφές από έντομα, σε μια προσπάθεια να μειωθεί η σπάταλη φαγητού και να αυξηθεί η κτηνοτροφική παραγωγικότητα.
Η Vivante Health αναπτύσσει μια πλατφόρμα διαχείρισης χρόνιων ασθενειών και προγράμματα για τη διαχείριση της υγείας του εντέρου και την καταπολέμηση των συναφών ασθενειών. Το πρόγραμμα για την πεπτική υγεία GIThrive, μέσω της έξυπνης τεχνολογίας που διαθέτει, της προηγμένης επιστήμης και της προσαρμοσμένης ανθρώπινης υποστήριξης που παρέχει, βοηθά τους χρήστες να βελτιώσουν την πεπτική τους υγεία, μειώνοντας, ταυτόχρονα, το κόστος της θεραπείας.
Στην έβδομη θέση βρίσκεται η OQ Technology, συγκεντρώνοντας 13 εκατ. ευρώ, που αναπτύσσει ένα παγκόσμιο υβριδικό σύστημα όπου συνδυάζονται δορυφορικά και επίγεια ασύρματα δίκτυα. Η εταιρεία χρησιμοποιεί δορυφόρους χαμηλής τροχιάς για την παροχή απρόσκοπτης συνδεσιμότητας σε εγκαταστάσεις Internet of Things, (IoT) σε περιοχές όπου τα επίγεια δίκτυα δεν παρέχουν κάλυψη.
Στην εταιρεία επένδυσε το Ταμείο Φαιστός και στα τέλη του Ιουλίου, η OQ Technology, που έχει έδρα στο Λουξεμβούργο προχώρησε στην ίδρυση θυγατρικής εταιρείας στην Ελλάδα, με την επωνυμία “OQ Technology Hellas”, έχοντας ως έδρα τη μονάδα Corallia του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», η οποία φιλοξενεί το si-Cluster (Space Technologies and Applications Cluster).
Η OrthoSon που αναπτύσσει την επόμενης γενιάς θεραπεία με στόχο την αποκατάσταση της κίνησης, του ύψους και της μηχανικής ενός εκφυλισμένου δίσκου, συγκέντρωσε 10,44 εκατ. ευρώ, ενώ η Flyaway η νέα εφαρμογή του ιδρυτή της BEAT Ν. Δρανδάκη, συνιδιοκτησίας και διαμοιρασμού δεύτερης κατοικίας, η οποία έχει έδρα σε Αθήνα και Λονδίνο ήταν στην 9η θέση καθώς συγκέντρωσε 10 εκατ. ευρώ. Την κορυφαία δεκάδα συμπληρώνει η Trucksters. Μια τεχνολογική νεοφυής επιχείρηση, με στόχο τη σύνδεση οδηγούς και μεταφορείς για τη βελτιστοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών μεγάλων αποστάσεων που συγκέντρωσε 8 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα οι ελληνικές startup δείχνουν πως έχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης, καθώς όπως διαπιστώνει η έρευνα η FlexCar και η Spotawheel που βρέθηκαν στις κορυφαίες θέσεις των κεφαλαίων που συγκέντρωσαν το 2022, έχουν γραφεία σε όχι περισσότερες από 4 χώρες, χωρίς παρουσία στις ΗΠΑ, ενώ επτά από τις 10 κορυφαίες εταιρείες έχουν γραφεία σε μία μόνο χώρα και 2 από τις 10 έχουν ιδρύσει υποκατάστημα στις ΗΠΑ. Κατά μέσο όρο, οι συγκεκριμένες εταιρείες διατηρούν ένα γραφείο σε 3,6 χώρες, γεγονός που σηματοδοτεί τις διεθνείς φιλοδοξίες τους, ωριμότητα και περαιτέρω επέκταση των δραστηριοτήτων τους.
Σημαντική επιτυχία καταγράφουν επίσης και οι ελληνικές startup που βρίσκονται στο εξωτερικό, επιτυγχάνοντας ακόμη μεγαλύτερους γύρους χρηματοδότησης. Η Lendis, που συνιδρύθηκε από τον Σταύρο Παπαδόπουλο και έχει έδρα το Βερολίνο, εξασφάλισε ένα γύρο χρηματοδότησης σειράς C, ύψους 80 εκατ. ευρώ. Επίσης, η Aisera, με έδρα τις ΗΠΑ, που συνιδρύθηκε από τον Χρήστο Τρύφωνα, εξασφάλισε 90 εκατ. δολάρια σε γύρο σειράς D, με επικεφαλής την Goldman Sachs, ενώ υπάρχει και η Mysten Labs, με έδρα την Καλιφόρνια, που συνιδρύθηκε από τον Γιώργο Δανέζη και τον Κωνσταντίνο Χαλκιά, η οποία αναπτύσσει εργαλεία που καθιστούν το Web3 ασφαλές, αξιόπιστο και έτοιμο για μαζική υιοθέτηση.
Οι ελληνικές startup γίνονται και επενδυτές
Αξιοπρόσεκτο αποτελεί επίσης το γεγονός ότι οι ελληνικές startup μπαίνουν πλέον δυναμικά και στο κομμάτι των εξαγορών, και εισέρχονται σε εταιρείες συμμετέχοντας σε γύρους χρηματοδότησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Blueground που εξαγόρασε το Νοέμβριο τη βραζιλιάνικη Tabas, αποδεικνύοντας ότι οι επιτυχημένες ελληνικές startups δεν μπορούν μόνο να συγκεντρώνουν κεφάλαια, αλλά και να επενδύουν σε παρόμοιες εταιρείες σε όλο τον κόσμο, επιταχύνοντας έτσι την ανάπτυξή τους και την έκθεσή τους σε νέες αγορές.
Η Skroutz, ο ελληνικός όμιλος λιανικού εμπορίου, ανακοίνωσε επίσης την πλήρη εξαγορά της EveryPay, αποκτώντας το τελικό 75% των μετοχών της εταιρείας. Η εξαγορά ξεκίνησε το 2020 και χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί.
Τέλος, η Orfium, μία από τις πιο επιτυχημένες νεοφυείς επιχειρήσεις ψυχαγωγίας/μουσικής στην Ελλάδα, εξαγόρασε την ιαπωνική Breaker INC, ένα μεγάλο και παγκόσμιο ψηφιακό στούντιο. Αν και το ποσό του γύρου δεν έχει γίνει γνωστό, η στρατηγική αυτή κίνηση υπογραμμίζει την εμπλοκή της εταιρείας στη διεθνή αγορά και, ακόμη πιο σημαντικό, σε αγορές εκτός Ευρώπης.
Μεγάλα exits και το 2022
Το 2022, είδαμε επίσης έναν αριθμό ρεκόρ εξόδων, καθώς 19 ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις εξαγοράστηκαν από αντίστοιχες εταιρείες τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως, με την EveryPay να εξαγοράζεται από την Skroutz, ενώ η Ferto από την PopMarket.
Από τις εξαγορές που ξεχώρισαν, η Pollfish που έχει διαπρέψει στην έρευνα αγοράς από την ίδρυσή της το 2013, και φέτος, εισήλθε στο δυναμικό της αμερικανικής εταιρείας Prodege, σε μια εξαγορά με άγνωστο ποσό. Η εταιρεία έχει δημιουργήσει μια πλατφόρμα έρευνας αγοράς που επιτρέπει σε εταιρείες και οργανισμούς να δημιουργήσουν ερωτηματολόγια και να αποσπάσουν απάντηση μέσω χιλιάδων εφαρμογών smartphone. Περίπου 200 εκατ. άνθρωποι ετησίως συμμετέχουν σε έρευνες μέσω των εφαρμογών και ιστοσελίδες των πελατών της.
Η Accusonus είναι ένας από τους πρωτοπόρους παγκοσμίως στον τομέα της ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στην ψηφιακή μουσική παραγωγή και επεξεργασίας. Η εταιρεία αναπτύσσει τη δική της πατενταρισμένη τεχνολογία μηχανικής μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης δίνοντας τη δυνατότητα σε επαγγελματίες και μη του χώρου του βίντεο να μπορούν να επιδιορθώνουν τον ήχο στα βίντεό τους. Η εταιρεία προσέλκυσε τη Meta, και εξαγοράστηκε σε μια συμφωνία μη γνωστοποιημένου ποσού που εκτιμάται μεταξύ 70 και 100 εκατ. ευρώ.
Η Transifex, η κορυφαία πλατφόρμα μετάφρασης και εντοπισμού στα ελληνικά, εξαγοράστηκε από το αμερικανικό ταμείο αναζήτησης PARC Partners σε μια μη γνωστοποιημένη συμφωνία. Σύμφωνα με την εταιρεία, η επένδυση θα τροφοδοτήσει τη συνεχή ανάπτυξη με πρόσθετο κεφάλαιο, καθώς και πόρους διαχείρισης που εστιάζουν στη δημιουργία αξίας για τους πελάτες.
Η Garge που ειδικεύεται στην ανάπτυξη πρωτοποριακού λογισμικού για εφαρμογές οι οποίες μεταξύ άλλων δίνουν τη δυνατότητα στον χρήστη να πλοηγηθεί μέσα από ένα ψηφιακό χάρτη φτάνοντας στον σταθμό φόρτισης από την καλύτερη και ταχύτερη διαδρομή. Η σχετική τεχνολογία μπορεί να δώσει επίσης μια σειρά από άλλες πληροφορίες όπως την υγεία της μπαταρίας του οχήματος κ.λπ., αγοράστηκε από τη ΔΕΗ τον Ιούνιο του 2022 ενισχύοντας τις υπηρεσίες ΔΕΗ Blue.
Η Loceye και το προϊόν της VisualEyes εξαγοράστηκαν από την ανταγωνιστική πλατφόρμα πρόβλεψης της συμπεριφοράς των καταναλωτών Neurons. Η Loceye και η VisualEyes με τους συνιδρυτές Δημήτρη Ράπτη και Κωνσταντίνο Ξανθόπουλο, ξεκίνησαν το 2017 για να παρέχουν στους σχεδιαστές UX/UI, στους ερευνητές αγοράς, διαχειριστές προϊόντων και εμπόρους έναν ταχύτερο και πιο πρακτικό τρόπο για την αξιολόγηση του ψηφιακού περιεχομένου και βελτιστοποίηση της διάδρασης, προσφέροντας παράλληλα ακριβείς προβλέψεις παρακολούθησης των ματιών (eyetracking) μέσω του διαδικτύου.
