Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια καθοριστική περίοδο για την επιτυχία του ψηφιακού της μετασχηματισμού, όπως τόνισε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο Digital Economy Forum 2025: «From Vision to Impact», που διοργάνωσε ο ΣΕΠΕ.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το επόμενο διάστημα θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα των μεγάλων έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η χώρα έχει ήδη εκταμιεύσει περίπου το 50% των σχετικών κονδυλίων.
«Αυτό είναι και καλό και κακό», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Καλό γιατί έχουμε φτάσει στη μέση, αλλά κακό γιατί πρέπει να εκταμιεύσουμε όλα τα υπόλοιπα. Κοινώς, πρέπει να κάνουμε τα έργα».
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου κάλεσε τις εταιρείες του τεχνολογικού κλάδου να συνεργαστούν στενά με το Δημόσιο, ώστε να ολοκληρωθούν έργα που ανταποκρίνονται τόσο στις προδιαγραφές του Ταμείου όσο και στις προσδοκίες της κοινωνίας.
Υγεία και Δικαιοσύνη στην πρώτη γραμμή
Στον τομέα της Υγείας, ο υπουργός ανέδειξε τον ρόλο του ψηφιακού φακέλου ασθενούς, στον οποίο έχει ενσωματωθεί λειτουργία ψηφιακού βοηθού που επιτρέπει στους πολίτες να βλέπουν ηλεκτρονικά τις συνταγογραφήσεις και τους εμβολιασμούς τους.
Παράλληλα, έκανε λόγο για το νέο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, που αντικατέστησε –όπως είπε– ένα παρωχημένο πληροφοριακό μοντέλο, φέρνοντας ουσιαστική αναβάθμιση στην εξυπηρέτηση των πολιτών και των γιατρών.
Εξίσου κρίσιμες παρεμβάσεις συντελούνται στη Δικαιοσύνη, όπου ολοκληρώνεται ο ψηφιακός δικαστικός χάρτης και έως το τέλος του 2025 τίθεται σε λειτουργία ο ενιαίος ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας. Μέσω του νέου αυτού συστήματος, οι δικαστές θα μπορούν να έχουν πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα κάθε υπόθεσης χωρίς φυσικά αρχεία, αρχικά σε υποθέσεις του Κτηματολογίου.
Η εξ αποστάσεως εξέταση μαρτύρων και οι ηλεκτρονικές επιδόσεις δικογράφων αναμένεται επίσης να περιορίσουν σημαντικά τον χρόνο απονομής δικαιοσύνης.
«Η ταχύτητα απονομής δικαίου είναι κρίσιμος παράγοντας για το επενδυτικό περιβάλλον», σημείωσε ο υπουργός, τονίζοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης αξιοπιστίας και ασφάλειας για τη χώρα.
Προς εθνική ψηφιακή αυτονομία μέσω του διαστήματος
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εθνική ψηφιακή αυτονομία και στην αξιοποίηση των δορυφορικών δεδομένων. Με αφορμή τα προβλήματα που καταγράφτηκαν και με τις πρόσφατες κινητοποιήσεις των αγροτών, υπογράμμισε ότι «η έλλειψη διασταυρωμένων δεδομένων» –από το Κτηματολόγιο, τα συστήματα επιδοτήσεων και τις δορυφορικές παρατηρήσεις– οδήγησε παλαιότερα σε δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις.
Για την αντιμετώπιση αυτών των κενών, ανακοίνωσε την κατασκευή έξι ελληνικών δορυφόρων –τεσσάρων νανοδορυφόρων και δύο μικροδορυφόρων– οι οποίοι θα παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για το περιβάλλον, την πρόβλεψη φυσικών καταστροφών, αλλά και για πολεοδομικές και υδατικές εφαρμογές.
Τα δεδομένα θα συγκεντρώνονται σε έναν κεντρικό κόμβο, προσβάσιμο σε φορείς του Δημοσίου και ερευνητικά ιδρύματα. Όπως τόνισε, «περνάμε σε μια νέα εποχή, όπου οι διασταυρώσεις θα γίνονται γρήγορα και αξιόπιστα, ώστε οι πραγματικά δικαιούχοι να λαμβάνουν όσα τους αναλογούν».
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι αγκυλώσεις των επιχειρήσεων
Αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της ομιλίας του στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), ο υπουργός εξέφρασε ανησυχία για τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία η υιοθέτηση της τεχνολογίας από τις ελληνικές επιχειρήσεις μειώθηκε το 2025, μετά το 9,8% του 2024 – επίπεδο ήδη χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 13,5%. «Αν αυτά τα στοιχεία είναι σωστά, πρέπει να δούμε τι δεν λειτουργεί», παραδέχθηκε.
Αντιθέτως, σημείωσε ότι ο δημόσιος τομέας κινείται με ταχύτητα, αναφέροντας ενδεικτικά τον ψηφιακό βοηθό myGov, που έχει ήδη απαντήσει σε 3,4 εκατομμύρια ερωτήματα πολιτών, την εισαγωγή λειτουργιών AI στο Κτηματολόγιο και στο υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς και την εκπαίδευση 35.000 δημοσίων υπαλλήλων σε νέες ψηφιακές δεξιότητες.
Για την ενίσχυση της καινοτομίας, προανήγγειλε τη δημιουργία «AI Sandboxes», πιλοτικών περιβαλλόντων όπου επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα θα δοκιμάζουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης με λιγότερους γραφειοκρατικούς περιορισμούς. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι σύντομα θα τεθεί σε λειτουργία ο εθνικός υπερυπολογιστής στο Λαύριο, με δεύτερο κέντρο να ακολουθεί στην Κοζάνη.
Δεδομένα, ανοικτή πρόσβαση και προστασία
Ο υπουργός στάθηκε επίσης στη σημασία των δεδομένων και της ισορροπίας μεταξύ προστασίας και αξιοποίησής τους. Όπως είπε, «υπάρχει παρεξήγηση για το GDPR – είναι κανονισμός για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ελεύθερη διακίνησή τους».
Κάλεσε τους υπεύθυνους προστασίας δεδομένων στο Δημόσιο να κατανοήσουν ότι τα ανωνυμοποιημένα σύνολα δεδομένων πρέπει να είναι προσβάσιμα σε πολίτες, ερευνητές και επιχειρήσεις, ώστε να παράγεται αξία και καινοτομία.
Οπτική ίνα και συνδεσιμότητα: ο αθέατος πρωταθλητής
Στο πεδίο των υποδομών, ο Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε εντυπωσιακούς δείκτες προόδου. Το 2019, η διείσδυση οπτικών ινών σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις δεν ξεπερνούσε το 0,2%. Σήμερα, η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε ρυθμό ανάπτυξης, με το 60% του πληθυσμού να έχει διαθέσιμη πρόσβαση.
Παρότι η χρήση παραμένει χαμηλότερη του αναμενομένου, προγράμματα όπως τα Gigabit Voucher και Smart Readiness έχουν ήδη προσελκύσει 400.000 και 70.000 αιτήσεις αντίστοιχα, διευκολύνοντας τη μετάβαση στις υπερυψηλές ταχύτητες.
Τα επόμενα βήματα
Κλείνοντας την τοποθετησή του, ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: «Περνάμε από τον σχεδιασμό στη φάση της μαζικής και ουσιαστικής υλοποίησης». Η πρόκληση, είπε, δεν είναι μόνο να ολοκληρωθούν τα έργα, αλλά να δημιουργηθεί μια νέα κουλτούρα συνεργασίας, ευελιξίας και εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα.
«Αν δουλέψουμε μεθοδικά, με δεδομένα, και με κοινό σκοπό, η Ελλάδα μπορεί πραγματικά να γίνει υπόδειγμα ψηφιακής μετάβασης στην Ευρώπη», υπογράμμισε.
