Παρά τη σταδιακή αύξηση των επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να κινείται με αργούς ρυθμούς στην Ελλάδα, αφήνοντας τη χώρα πίσω τόσο από τους εθνικούς ενεργειακούς στόχους όσο και από πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Σήμερα λειτουργούν περίπου 37.500 συστήματα αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες και επιχειρήσεις, αριθμός που θεωρείται περιορισμένος σε σχέση με τις δυνατότητες της αγοράς και το ενδιαφέρον για μείωση του ενεργειακού κόστους.
Με στόχο να επιταχυνθεί η διάδοση της αυτοπαραγωγής, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε στη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου, το οποίο εισάγει για πρώτη φορά στην ελληνική αγορά τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, απλοποιεί τις διαδικασίες εγκατάστασης και δημιουργεί ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για την αξιοποίηση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Νέα εποχή για την αυτοκατανάλωση
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα εγκατάστασης μικρών plug-in φωτοβολταϊκών έως 800 Watt, τα οποία προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων ενεργειακών αναγκών, χωρίς η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια να διοχετεύεται στο δημόσιο δίκτυο.
Παράλληλα, προβλέπεται η εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ καθορίζονται με σαφήνεια όλες οι διαδικασίες που αφορούν την ανάπτυξη, σύνδεση και λειτουργία των συστημάτων αυτοκατανάλωσης.
Η νέα ρύθμιση φιλοδοξεί να άρει σημαντικά γραφειοκρατικά εμπόδια, προσφέροντας ένα πιο ξεκάθαρο και λειτουργικό πλαίσιο τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος.
Τι είναι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Τα νέα συστήματα αποτελούν μικρές φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις με μέγιστη ισχύ έγχυσης 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύ έως 900 Watt. Μπορούν να συνδυαστούν με μπαταρία αποθήκευσης, λειτουργούν αποκλειστικά για αυτοκατανάλωση και εφαρμόζουν την αρχή του zero feed-in, δηλαδή της μηδενικής έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο.
Στην πράξη, η παραγόμενη ενέργεια χρησιμοποιείται άμεσα από την κατοικία για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, όπως η λειτουργία του ψυγείου, μικροσυσκευών ή άλλων ηλεκτρικών φορτίων που λειτουργούν κατά τις ώρες ηλιοφάνειας.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να μειώσει έναν ετήσιο λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος κατά 20% έως 30%, ανάλογα με τις καταναλώσεις του νοικοκυριού.
Πώς λειτουργεί ο συμψηφισμός
Το νέο πλαίσιο βασίζεται στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, μέσω του οποίου η ηλεκτρική ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό αφαιρείται από την ενέργεια που καταναλώνεται την ίδια χρονική στιγμή.
Ο συμψηφισμός πραγματοποιείται βάσει των πιστοποιημένων μετρήσεων του αρμόδιου Διαχειριστή, ενώ το σύστημα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εμπορική εκμετάλλευση της παραγόμενης ενέργειας.
Η διαδικασία εγκατάστασης
Ο ενδιαφερόμενος καταναλωτής θα πρέπει κατά την αγορά του εξοπλισμού να δηλώσει τα στοιχεία της παροχής στην οποία θα συνδεθεί το φωτοβολταϊκό. Στη συνέχεια, ο προμηθευτής ή ο εγκαταστάτης ενημερώνει τον Διαχειριστή του Δικτύου μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν από την εγκατάσταση.
Ο ίδιος ο καταναλωτής θα εισέρχεται στην ηλεκτρονική εφαρμογή με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet, συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα στοιχεία της εγκατάστασης.
Για τη σύνδεση απαιτείται νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, η οποία θα ανανεώνεται ανά διετία, καθώς και η τοποθέτηση ειδικού αισθητήρα που διασφαλίζει ότι δεν διοχετεύεται ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο. Επιπλέον, προβλέπεται εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης για την καταγραφή της παραγωγής και της κατανάλωσης.
Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί το γεγονός ότι δεν απαιτείται σύμβαση σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ, ούτε πρόσθετες άδειες ή τέλος σύνδεσης.
Πόσο κοστίζει
Το κόστος αγοράς ενός συστήματος εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 700 και 1.000 ευρώ. Ωστόσο, το τελικό ποσό ενδέχεται να είναι υψηλότερο, καθώς η εγκατάσταση δεν περιορίζεται στην απλή σύνδεση σε μία πρίζα.
Απαιτείται παρέμβαση στον ηλεκτρολογικό πίνακα της κατοικίας και εγκατάσταση του ειδικού εξοπλισμού που εξασφαλίζει τη λειτουργία χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο.
Πλεονέκτημα για όσους δεν διαθέτουν στέγη
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού απευθύνονται κυρίως σε ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές που δεν έχουν πρόσβαση σε ταράτσα ή δεν μπορούν να εγκαταστήσουν ένα συμβατικό φωτοβολταϊκό σύστημα στη στέγη.
Παρότι δεν μπορούν να προσφέρουν πλήρη ενεργειακή αυτονομία, αποτελούν μια οικονομική λύση για τη μείωση της καθημερινής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και δίνουν τη δυνατότητα σε πολύ περισσότερα νοικοκυριά να αξιοποιήσουν την ηλιακή ενέργεια χωρίς μεγάλες επενδύσεις.
Αντίθετα, ένα κλασικό φωτοβολταϊκό στέγης, σε συνδυασμό με σύστημα αποθήκευσης, μπορεί να καλύψει πολύ μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών ενός σπιτιού, ακόμη και να προσεγγίσει την ενεργειακή αυτονομία, ανάλογα με την εγκατεστημένη ισχύ και τις καταναλώσεις.
Συλλογική αυτοκατανάλωση και συμμετοχή τρίτων
Το νέο θεσμικό πλαίσιο εισάγει ακόμη δύο σημαντικές δυνατότητες. Η πρώτη αφορά τη συλλογική αυτοκατανάλωση, επιτρέποντας σε δύο ή περισσότερους καταναλωτές που βρίσκονται στο ίδιο κτίριο ή συγκρότημα κατοικιών να αξιοποιούν από κοινού ένα φωτοβολταϊκό σύστημα και να μοιράζονται την παραγόμενη ενέργεια.
Η δεύτερη αφορά τη δυνατότητα συμμετοχής τρίτου προσώπου στην ανάπτυξη του σταθμού αυτοκατανάλωσης. Ένας επενδυτής ή εταιρεία μπορεί να αναλάβει τη χρηματοδότηση, την εγκατάσταση ή τη διαχείριση του συστήματος, χωρίς όμως να αποκτά δικαιώματα επί της παραγόμενης ενέργειας. Το οικονομικό όφελος εξακολουθεί να ανήκει αποκλειστικά στον αυτοκαταναλωτή, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο μοντέλο ανάπτυξης που αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη διάδοση της αυτοπαραγωγής τα επόμενα χρόνια.
