Στο προσκήνιο επανέρχεται το ζήτημα της διατήρησης των διατηρητέων κτηρίων, καθώς ένα σημαντικό τμήμα του κτηριακού αποθέματος της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες προκλήσεις. Με αφορμή την ημερίδα της 29ης Απριλίου που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», αναδεικνύεται ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα όρια της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και αγγίζει τον πυρήνα της ιστορικής ταυτότητας των πόλεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όπως επισημαίνει η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ανάγκη για ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο στήριξης είναι πλέον επιτακτική. Όπως αναφέρει, υπάρχει ανάγκη για ένα μόνιμο και λειτουργικό πλαίσιο που να περιλαμβάνει οικονομική ενίσχυση, φορολογικές ελαφρύνσεις και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, σε άμεση σύνδεση με τη διατήρηση και αποκατάσταση των διατηρητέων. Η ευθύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στους ιδιοκτήτες, αλλά αφορά συνολικά την πολιτεία. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη ενεργοποίησης θεσμικών εργαλείων που παραμένουν ανενεργά εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με όσα εξηγεί η κ. Βρεττάκου, η συντήρηση μπορεί να είναι δύο έως και τέσσερις φορές ακριβότερη από ένα σύγχρονο ακίνητο. Ανάλογα με την κατάσταση του κτηρίου, το κόστος ξεκινά από 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να ξεπεράσει τα 4.000 ευρώ. Όπως τονίζει, η δυσκολία ανταπόκρισης τόσο στο οικονομικό βάρος όσο και στις χρονοβόρες εγκρίσεις σε συνδυασμό με την έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων, οδηγεί συχνά σε στασιμότητα ή εγκατάλειψη των ακινήτων, έως ότου υπάρξει ουσιαστική στήριξη από την πολιτεία ή από ευρωπαϊκούς πόρους.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο φορολογικό ζήτημα. Όπως επισημαίνεται, τα διατηρητέα ακίνητα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όπως τα υπόλοιπα, καθώς φέρουν περιορισμούς χρήσης και αυξημένες υποχρεώσεις συντήρησης. Για τον λόγο αυτό, τίθεται ως βασική προτεραιότητα η διαμόρφωση ενός δικαιότερου φορολογικού πλαισίου, που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για ένα σταθερό πρόγραμμα χρηματοδότησης αποκαταστάσεων, με σαφείς κανόνες και διαρκείς πόρους.
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί οριστικά ένα μεγάλο μέρος του ιστορικού κτηριακού αποθέματος και μαζί του η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της χώρας, αναφέρει η κ. Βρεττάκου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συμβολή του τεχνικού κόσμου. Οι ιδιοκτήτες επισημαίνουν την ανάγκη ενεργότερης συμμετοχής μηχανικών, μελετητών και επιστημονικών φορέων, τόσο στη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτύπων αποκατάστασης, όσο και στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένων επαγγελματιών. Όπως σημειώνεται, χωρίς αυτή τη συνεργασία, οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία είναι δύσκολο να αποδώσει στην πράξη.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων διοργανώνει Ημερίδα με θέμα: «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 και ώρα 16:00, στο ΤΕΕ.
