Το παλαιό σχέδιο για εξαγωγές αιγυπτιακού LNG προς την Ελλάδα και από εκεί προς την Ευρώπη, κάνοντας χρήση των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου, «ξαναζεσταίνει» το Κάιρο, το οποίο προσπαθεί να επιστρέψει στο χάρτη των hubs φυσικού αερίου για τη Μεσόγειο.
Το θέμα επανέφερε στο τραπέζι ο υπουργός Πετρελαίου της χώρας Καρίμ Μπαντάουι, που μιλώντας στο East Med Gas Forum (EMGF) που διεξήχθη στην Ουάσιγκτον, παρουσία οκτώ συνολικά χωρών της περιοχής -αλλά με ηχηρή την απουσία της Τουρκίας- μίλησε για τη πρόθεση του Καΐρου για εξαγωγές LNG προς την Ελλάδα.
Καθώς οι πρόσφατες ανακαλύψεις της Eni στην Αίγυπτο αναζωπυρώνουν τις ελπίδες για ανάκαμψη της εγχώριας παραγωγής, ο Μπαντάουι μίλησε για τη πρόθεση της βορειοαφρικανικής χώρας να συνδεθούν τα συστήματα φυσικού αέριου της Αν. Μεσογείου με την Γηραιά Ηπειρο, με στόχο την εξαγωγή αιγυπτιακού LNG στη χώρα μας και τη μεταφορά του στην Κεντρική και Αν. Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Οι εξαγωγές αιγυπτιακού LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, μαζί με την πρόοδο στην ηλεκτρική διασύνδεση GREGY, ήταν και στην ατζέντα της συνάντησης που είχε με τον Ελληνα υπ. Ενέργειας Στ. Παπασταύρου χθες το απόγευμα στην Ουάσιγκτον.
Το θέμα των εξαγωγών αιγυπτιακού LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω Ελλάδας με τη χρήση των τερματικών της χώρας (Ρεβυθούσα, FSRU Αλεξανδρούπολης) είναι παλιό και έχει κατά καιρούς συζητηθεί στις συναντήσεις Μητσοτάκη – Αλ Σίσι, ουδέποτε ωστόσο έχει μέχρι σήμερα πάρει σάρκα και οστά.
Η χειρότερη οικονομική κρίση που βίωσε τα προηγούμενα χρόνια το Κάιρο με αποκορύφωμα τη προσφυγή στο ΔΝΤ (2022), είχε ως αποτέλεσμα τη πτώση της παραγωγής φυσικού αερίου, γεγονός που σε συνδυασμό με την αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση για ενέργεια, οδήγησε τη χώρα να γίνει καθαρός εισαγωγέας LNG.
Εδώ και μερικούς ωστόσο μήνες, η Αίγυπτος έχει βάλει μπροστά σχέδιο προσέλκυσης νέων επενδύσεων από ξένες εταιρείες, οι οποίες έχουν περιορίσει τη παρουσία τους στη χώρα μετά από χρόνια αναμονής για την εξόφληση των οφειλών που έχει η κυβέρνηση απέναντί τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το Κάιρο αποφάσισε να επιτρέψει στους ξένους παραγωγούς ενέργειας να εξάγουν υπό μορφή LNG το μερίδιό τους από την τοπική παραγωγή αερίου, ώστε να εισπράξουν τα χρέη που τους οφείλονται και να συνεχίσουν τις επενδύσεις στον τομέα υδρογονανθράκων της χώρας.
Τέτοιες ευκαιρίες μαζί με τις προοπτικές που δημιουργεί η στρατηγική συμφωνία Ελλάδας – ΗΠΑ στα ενεργειακά, είχε την ευκαιρία να συζητήσει ο προεδρεύων στο East Med Gas Forum, Στ. Παπασταύρου, το οποίο διεξήχθη στην Ουάσιγκτον, μετά από κοινή πρόσκληση με τον Αμερικανό ομόλογό του Κρις Ράιτ.
Το Φόρουμ μπορεί να μην έβγαλε τη «μεγάλη είδηση», ωστόσο έχει τη σημασία του ότι συνεδρίασε ξανά μετά από τρία χρόνια απραξίας και κυρίως ότι εν μέσω πολέμου καθίσαν στο ίδιο τραπέζι χώρες που δεν έχουν την ίδια προσέγγιση για τις επιχειρήσεις που διεξάγουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν.
Εκτός από την προεδρεύουσα Ελλάδα, συμμετείχαν η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Παλαιστίνη, η Ιορδανία, η Ιταλία και η Γαλλία, μαζί με τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Παγκόσμια Τράπεζα. Η ισραηλινή και η παλαιστινιακή αντιπροσωπεία βρέθηκαν για πρώτη φορά στο ίδιο τραπέζι από το 2023.
Απαρατήρητο δεν περνά και το γεγονός ότι έκτος του σχήματος του EMGF εξακολουθεί να παραμένει η Τουρκία. Η απαίτηση της Αγκυρας να εγκρίνει κάθε σημαντικό ενεργειακό έργο στη περιοχή και να έχει ρόλο “τροχονόμου” στα μεγάλα deals της Αν. Μεσογείου τη φέρνει σταθερά απέναντι με τις γειτονικές χώρες αλλά και με την ίδια τη φιλοσοφία του Φόρουμ, που αφορά τη δημιουργία μιας αρχιτεκτονικής ενεργειακής συνεργασίας.
«Η προεδρία της Ελλάδας αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο που μας αναγνωρίζεται στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οικοδομούμε ένα πλαίσιο συνεργασίας με πλήρη σεβασμό στο διεθνές Δίκαιο, με αμοιβαία αποδεκτές αρχές και εμπορικούς κανόνες που ενισχύει τη σταθερότητα και αποθαρρύνει μονομερείς και αναθεωρητικές συμπεριφορές», ήταν το σαφές μήνυμα του Έλληνα υπ. Ενέργειας, που το επανέλαβε και χθες, μιλώντας στο Fox Business.
Αύριο Πέμπτη ο κ. Παπασταύρου θα έχει συνάντηση στο Χιούστον με την ηγεσία της Chevron, για την οποία μιλώντας στο αμερικανικό κανάλι και στην εκπομπή «Mornings with Maria» με τη δημοσιογράφο, Maria Bartiromo, έστειλε το μήνυμα ότι οι διαδικασίες κινούνται με ταχύτητα.
Η προσδοκία της ελληνικής πλευράς που τρέχει να φέρει σε πέρας τα τυπικά, ώστε να ολοκληρωθεί το ταχύτερο η μεταβίβαση στη Chevron του ποσοστού 70% της Helleniq Energy στο «μπλοκ 2» (Κυπαρισσιακός), είναι ότι σε 1-2 χρόνια θα έχουμε γεώτρηση και εκεί.
