Μόλις τέσσερις ημέρες απομένουν έως την 15η Ιουνίου, οπότε λήγει η προθεσμία τόσο για τον καθαρισμό των οικοπέδων όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, ωστόσο σε πολλές περιοχές της χώρας οι εργασίες εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη. Στην αγορά, επαγγελματίες που αναλαμβάνουν καθαρισμούς κάνουν λόγο για αυξημένη ζήτηση, περιορισμένη διαθεσιμότητα συνεργείων και αδυναμία των πολιτών να αναλάβουν το κόστος εργασιών, ενώ σύμφωνα με τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελο Τουρνά, ρόλο στις καθυστερήσεις έπαιξαν και οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν το προηγούμενο διάστημα.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στον αριθμό των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Μέχρι σήμερα έχουν δηλωθεί περίπου 350.000 καθαρισμοί οικοπέδων, όταν πέρυσι ο συνολικός αριθμός ξεπέρασε τις 700.000 δηλώσεις. Παρότι στο υπουργείο εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος των πολιτών θα κινηθεί τις τελευταίες ημέρες, η υστέρηση παραμένει σημαντική.
Φορείς της αγοράς ζητούν παράταση στους καθαρισμούς και την υποβολή των δηλώσεων. Η ΠΟΜΙΔΑ με επιστολή της στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υπέβαλε ήδη αίτημα για παράταση της προθεσμίας έως τις 30 Ιουνίου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι δηλώσεις που έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα υπολείπονται σημαντικά των προηγούμενων ετών. Μέχρι στιγμής πάντως, το υπουργείο φαίνεται να τηρεί την αρχική προθεσμία παρά τις πιέσεις των φορέων.
Η αγορά «στερεύει» από διαθέσιμα συνεργεία
Σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, η εξεύρεση διαθέσιμου συνεργείου αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πονοκεφάλους για τους ιδιοκτήτες. Επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον καθαρισμό οικοπέδων αναφέρουν ότι όσο πλησιάζει η λήξη της προθεσμίας αυξάνονται τα αιτήματα, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα διαθέσιμα ραντεβού. Παράλληλα, το ίδιο εργατικό δυναμικό συχνά καλείται να καλύψει και άλλες εποχικές ή τεχνικές εργασίες (ακόμα και σε προγράμματα «Εξοικονομώ»), γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στη διαθεσιμότητα συνεργείων.
Η μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης αυξάνει την πίεση
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη φετινή αντιπυρική περίοδο είναι η μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης που έχει συσσωρευθεί μετά τις βροχοπτώσεις και την έντονη βλάστηση των τελευταίων μηνών. Ξερά χόρτα, κλαδιά και υπολείμματα βλάστησης δημιουργούν συνθήκες ταχείας εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς, γι’ αυτό και οι καθαρισμοί οικοπέδων θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις πρόληψης πριν από την κορύφωση της αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με το υπουργείο, η μείωση της καύσιμης ύλης γύρω από κατοικίες, οικισμούς και υποδομές μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο καταστροφικών πυρκαγιών.
Έρχονται εντατικοί έλεγχοι μετά τις 15 Ιουνίου
Παρά τη χαμηλή μέχρι στιγμής συμμετοχή, το μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι οι έλεγχοι θα ενταθούν αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας. Οι δήμοι έχουν ήδη λάβει χρηματοδότηση ύψους 50 εκατ. ευρώ για δράσεις καθαρισμού, ενώ θα αξιοποιηθούν τόσο αυτοψίες όσο και καταγγελίες πολιτών για τον εντοπισμό ακαθάριστων οικοπέδων. Πηγές του υπουργείου εκτιμούν πάντως ότι σημαντικός αριθμός πολιτών θα προχωρήσει σε δηλώσεις τις τελευταίες ημέρες, όπως συνέβη και πέρυσι, γεγονός που ενδέχεται να αλλάξει αισθητά την εικόνα μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας.
Τα πρόστιμα αυξάνονται
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις για όσους δεν συμμορφωθούν, την ώρα που το υπουργείο προετοιμάζεται για εντατικοποίηση των ελέγχων μετά τη λήξη της προθεσμίας.
Για ακαθάριστο οικόπεδο επιβάλλεται πλέον πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ. Πρόκειται ουσιαστικά για διπλασιασμό της επιβάρυνσης σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου το πρόστιμο ανερχόταν σε 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για παράδειγμα, σε οικόπεδο 500 τετραγωνικών μέτρων το πρόστιμο αυξάνεται από 250 σε 500 ευρώ.
Παράλληλα, αλλάζει και το καθεστώς για τις δηλώσεις καθαρισμού. Το ενιαίο πρόστιμο των 1.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα αντικαθίσταται από κλιμακωτό σύστημα. Συγκεκριμένα, το πρόστιμο διαμορφώνεται στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης, ενώ περιορίζεται στα 100 ευρώ όταν ο χώρος έχει καθαριστεί αλλά δεν έχει δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Επιπλέον, σε περιπτώσεις σοβαρής αμέλειας που συνδέονται με πρόκληση ή εξάπλωση πυρκαγιάς, προβλέπονται και ποινικές ευθύνες βάσει της νομοθεσίας πολιτικής προστασίας και πυροπροστασίας.
