Σήμα κινδύνου εκπέμπουν να νησιά της χώρας, που ταλανίζονται από τη λειψυδρία, ως αποτέλεσμα της άναρχης ανάπτυξης, της ανεπάρκειας υποδομών και της απουσίας σύγχρονων έργων ύδρευσης σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση.
Τουλάχιστον 12 νησιωτικοί δήμοι έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ενόψει της αυξημένης τουριστικής σεζόν, με τους ειδικούς να απευθύνουν σοβαρές προειδοποιήσεις. Ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης και ο καθηγητής Διαχείρισης Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας, επισήμαναν ότι η λειψυδρία είναι ένα διαχρονικό και δομικό ζήτημα που απαιτεί άμεσες και μόνιμες λύσεις.
«Μόνιμη πραγματικότητα» η λειψυδρία σε πολλά νησιά
Ο κ. Βαρελίδης, μιλώντας στην ΕΡΤ, υπογράμμισε ότι η λειψυδρία δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μόνιμη πραγματικότητα σε πολλά νησιά. Το πρόβλημα, όπως είπε, εντείνεται λόγω κακής διαχείρισης και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, η δημιουργία νέων τουριστικών υποδομών, όπως ξενοδοχεία και πισίνες, δεν μπορεί να προχωρά χωρίς επαρκείς βασικές υποδομές, όπως δίκτυα ύδρευσης και διαχείρισης απορριμμάτων. Έκανε επίσης αναφορά στην έννοια της «φέρουσας ικανότητας» κάθε περιοχής, δηλαδή τα όρια που μπορεί να αντέξει σε επίπεδο υποδομών και πόρων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αφαλάτωση αποτελεί συχνά τη μοναδική άμεση λύση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ιδιαίτερα σε απομονωμένα νησιά. Ωστόσο, πρόκειται για μια ακριβή μέθοδο, με σημαντικό λειτουργικό και περιβαλλοντικό κόστος, ειδικά όταν αφορά θαλασσινό νερό.
Τόνισε, πάντως, ότι πριν την εγκατάσταση νέων μονάδων, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στον εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης, καθώς σε πολλές περιπτώσεις χάνονται έως και 60% των υδάτων λόγω διαρροών.
Έμφαση σε δίκτυα, υδροφορείς και ταμιευτήρες
Από την πλευρά του, ο Ευθύμιος Λέκκας συμφώνησε ότι οι μόνιμες λύσεις είναι κρίσιμες, δίνοντας έμφαση σε τρεις βασικούς άξονες:
- τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα,
- τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων μέσω επιφανειακών έργων και
- τη δημιουργία ταμιευτήρων όπου είναι εφικτό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κίνδυνο υφαλμύρωσης των υδροφορέων, δηλαδή τη διείσδυση θαλασσινού νερού, που μπορεί να καταστρέψει οριστικά τα αποθέματα γλυκού νερού, φαινόμενο που έχει ήδη καταγραφεί σε πολλές περιοχές.
Ο κ. Βαρελίδης επισήμανε ότι και οι γεωτρήσεις αποτελούν σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα, καθώς συχνά χρησιμοποιούνται ανεξέλεγκτα, χωρίς να γίνεται αντιληπτή η επιβάρυνση, λόγω του ότι το πρόβλημα αφορά υπόγειους πόρους.
Παράλληλα, τόνισε ότι η αφαλάτωση έχει υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα, αν και η σύνδεσή της με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί μια θετική προοπτική.
Κλείνοντας, επεσήμανε ότι, παρά το γεγονός πως η φετινή χρονιά ήταν ευνοϊκή από υδρολογικής άποψης, όμως αυτό δεν αρκεί για τον σχεδιασμό πολιτικών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οφείλουμε να σχεδιάζουμε για τις κακές χρονιές», προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια νερού και να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.
