Νέα δεδομένα για τον ενεργειακό σχεδιασμό, την ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων και τη διαχείριση των φυσικών πόρων δημιουργεί η ταχεία εξάπλωση των κέντρων δεδομένων (data centers), με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αύξησης της ζήτησης υπολογιστικής ισχύος.
Σύμφωνα με την έκθεση World Energy Outlook 2026 του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (International Energy Agency – IEA), που δημοσιεύθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2026, η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030, προσεγγίζοντας τις 1.000 TWh ετησίως στο σενάριο των δηλωμένων πολιτικών (STEPS).
Την ίδια περίοδο, οι εκπομπές άνθρακα που συνδέονται με την ηλεκτροπαραγωγή για την τροφοδοσία των εγκαταστάσεων αυτών εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 70%.
Τα ευρήματα της έκθεσης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, όπου η ανάπτυξη μεγάλων ψηφιακών υποδομών συνδέεται πλέον άμεσα με τον σχεδιασμό του ηλεκτρικού συστήματος, την επάρκεια των ενεργειακών υποδομών και τη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα data centers μπορεί να προσελκύσει μια χώρα, αλλά υπό ποιες τεχνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές προϋποθέσεις μπορούν να λειτουργήσουν προς όφελος της ευρύτερης κοινωνίας.
Η ενεργειακή διάσταση της ανάπτυξης των data centers
Η αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων διαφοροποιείται από άλλες μορφές αύξησης της κατανάλωσης, κυρίως λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης φορτίου σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Μια εγκατάσταση μεγάλης κλίμακας μπορεί να απαιτεί ηλεκτρική ισχύ αντίστοιχη με εκείνη που απαιτείται για την τροφοδοσία μιας μεγάλης αστικής περιοχής.
Σε αντίθεση με πολλές συμβατικές καταναλώσεις, οι υποδομές υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης έχουν συχνά υψηλό βαθμό αξιοποίησης της εγκατεστημένης ισχύος τους καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου.
Τα βασικά μεγέθη της ενεργειακής πρόκλησης συνοψίζονται ως εξής:
| Δείκτης | Εκτίμηση |
|---|---|
| Παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρισμού από data centers το 2025 | Περίπου 500 TWh |
| Παγκόσμια κατανάλωση το 2030 – STEPS | Περίπου 1.000 TWh |
| Αύξηση σχετικών εκπομπών έως το 2030 | 70% |
| Συμμετοχή φυσικού αερίου και άνθρακα στη σημερινή ηλεκτροπαραγωγή που τα τροφοδοτεί | Περίπου 60% |
| Υφιστάμενη και σχεδιαζόμενη δυναμικότητα σε περιοχές υψηλής υδατικής πίεσης | Περίπου 30% |
Πηγή: IEA, World Energy Outlook 2026, κεφάλαιο 1.
Οι προβλέψεις αυτές αποτελούν αποτελέσματα μοντελοποίησης και εξαρτώνται από την εξέλιξη των επενδύσεων, την ενεργειακή πολιτική, την αποδοτικότητα του εξοπλισμού και τη μελλοντική ζήτηση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης.
Πόση ηλεκτρική ενέργεια χρειάζεται ένα μεγάλο data center
Για την αξιολόγηση του πραγματικού μεγέθους μιας εγκατάστασης είναι απαραίτητος ο διαχωρισμός μεταξύ της ισχύος του υπολογιστικού εξοπλισμού και της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης του κέντρου δεδομένων.
Πέρα από τους διακομιστές και τα συστήματα αποθήκευσης δεδομένων, ηλεκτρική ενέργεια απαιτούν:
- Τα συστήματα ψύξης και κλιματισμού.
- Οι μετασχηματιστές και τα συστήματα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
- Τα συστήματα αδιάλειπτης παροχής ισχύος (UPS).
- Οι αντλίες, οι ανεμιστήρες και οι βοηθητικές εγκαταστάσεις.
- Τα συστήματα ασφαλείας, αυτοματισμού και παρακολούθησης.
Βασικός δείκτης αξιολόγησης της ενεργειακής αποδοτικότητας αποτελεί ο PUE (Power Usage Effectiveness), ο οποίος εκφράζει τον λόγο της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της εγκατάστασης προς την κατανάλωση του εξοπλισμού πληροφορικής.
Ένα data center με μέση ισχύ υπολογιστικού εξοπλισμού 100 MW και ετήσιο PUE ίσο με 1,20 απαιτεί συνολική μέση ηλεκτρική ισχύ 120 MW.
Εφόσον λειτουργεί με το συγκεκριμένο μέσο φορτίο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η συνολική ετήσια κατανάλωση ανέρχεται σε περίπου 1,05 TWh.
| Μέση ισχύς εξοπλισμού IT | PUE | Συνολική ετήσια κατανάλωση |
|---|---|---|
| 100 MW | 1,20 | 1,05 TWh |
| 100 MW | 1,40 | 1,23 TWh |
| 300 MW | 1,20 | 3,15 TWh |
| 1.000 MW | 1,20 | 10,51 TWh |
Τα παραπάνω αποτελούν υποθετικά σενάρια συνεχούς μέσου φορτίου και όχι προβλέψεις κατανάλωσης συγκεκριμένων επενδύσεων.
Η διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν ανακοινώνονται νέα έργα ισχύος εκατοντάδων MW, καθώς η αναφερόμενη ισχύς μπορεί να αφορά τον υπολογιστικό εξοπλισμό, τη συνολική εγκατάσταση ή τη μέγιστη συμφωνημένη ισχύ σύνδεσης.
Γιατί τα ηλεκτρικά δίκτυα βρίσκονται στο επίκεντρο
Η εξασφάλιση επαρκούς ηλεκτροπαραγωγής σε εθνικό επίπεδο δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι υπάρχει διαθέσιμη δυνατότητα σύνδεσης μιας εγκατάστασης σε συγκεκριμένη περιοχή.
Η ανάπτυξη ενός μεγάλου data center μπορεί να απαιτήσει νέα έργα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, υποσταθμούς υψηλής τάσης, μετασχηματιστές μεγάλης ισχύος και αναβαθμίσεις υφιστάμενων υποδομών.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν:
- Η επάρκεια των δικτύων σε συνθήκες αιχμής.
- Η αξιοπιστία της τροφοδοσίας σε περίπτωση βλάβης.
- Η συμπεριφορά των εγκαταστάσεων κατά τις διαταραχές του ηλεκτρικού συστήματος.
- Η ποιότητα ισχύος και οι αρμονικές παραμορφώσεις.
- Οι απότομες μεταβολές της κατανάλωσης.
- Η δυνατότητα συντονισμού με συστήματα αποθήκευσης και ευέλικτης παραγωγής.
Η συγκέντρωση μεγάλων ψηφιακών εγκαταστάσεων σε περιοχές με περιορισμένη ηλεκτρική υποδομή μπορεί να δημιουργήσει ανταγωνισμό για τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο με άλλες παραγωγικές δραστηριότητες.
Η χωροθέτηση νέων data centers αποτελεί, επομένως, ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπίζεται σε συνδυασμό με τη βιομηχανική ανάπτυξη, την ηλεκτροκίνηση, την εξάπλωση των αντλιών θερμότητας και τον γενικότερο εξηλεκτρισμό της οικονομίας.
Θα αυξηθούν οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας;
Η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων έχει προκαλέσει διεθνώς προβληματισμό σχετικά με την ενδεχόμενη μετακύλιση του κόστους αναβάθμισης των ηλεκτρικών δικτύων στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Στην εξειδικευμένη έκθεσή του «Powering Artificial Intelligence», ο IEA επισημαίνει ότι η επίδραση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι μονοσήμαντη.
Όταν απαιτούνται εκτεταμένες επενδύσεις για την εξυπηρέτηση ενός νέου μεγάλου καταναλωτή και το κόστος τους επιμερίζεται στο σύνολο των χρηστών του δικτύου, μπορεί να προκύψει πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.
Αντίθετα, όταν μια εγκατάσταση αξιοποιεί διαθέσιμες υποδομές, συμβάλλοντας επαρκώς στο κόστος λειτουργίας και ανάπτυξής τους, η αυξημένη κατανάλωση μπορεί να διευρύνει τη βάση επιμερισμού των σταθερών δαπανών.
Κρίσιμη παράμετρος αποτελεί, συνεπώς, η διαμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου και των συμβάσεων σύνδεσης.
Η οικονομική αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τα νέα έργα που απαιτούνται όσο και τον κίνδυνο κατασκευής υποδομών για επενδύσεις οι οποίες τελικά καθυστερούν, περιορίζονται ή δεν υλοποιούνται.
Οι εκπομπές άνθρακα και τα όρια της προμήθειας από ΑΠΕ
Η αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers δεν συνεπάγεται αναγκαστικά αντίστοιχη ποσοστιαία αύξηση των εκπομπών άνθρακα.
Το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το ενεργειακό μείγμα της περιοχής όπου βρίσκεται κάθε εγκατάσταση.
Πολλές μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις συνάπτουν μακροχρόνιες συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ (PPAs), επιδιώκοντας να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες από καθαρότερες πηγές.
Ωστόσο, η ετήσια συμβατική κάλυψη της κατανάλωσης από ανανεώσιμες πηγές δεν ταυτίζεται με τη φυσική τροφοδοσία της εγκατάστασης από ΑΠΕ σε κάθε ώρα λειτουργίας.
Ένα φωτοβολταϊκό έργο μπορεί να παράγει σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ ένα data center εξακολουθεί να καταναλώνει ενέργεια και κατά τις νυχτερινές ώρες.
Η μεγαλύτερη χρονική αντιστοίχιση παραγωγής και κατανάλωσης, η αξιοποίηση συστημάτων αποθήκευσης και ο συνδυασμός διαφορετικών πηγών ηλεκτροπαραγωγής μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του πραγματικού ανθρακικού αποτυπώματος.
Για μια ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αποτίμηση πρέπει επίσης να συνυπολογίζονται οι εκπομπές που συνδέονται με την κατασκευή των εγκαταστάσεων, την παραγωγή του ηλεκτρονικού εξοπλισμού και την περιοδική αντικατάστασή του.
Η κατανάλωση νερού – Ένα κρίσιμο ζήτημα για την Ελλάδα
Η διαχείριση της παραγόμενης θερμότητας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τεχνικές προκλήσεις στον σχεδιασμό των κέντρων δεδομένων.
Σχεδόν το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τον υπολογιστικό εξοπλισμό καταλήγει σε θερμότητα, η οποία πρέπει να απομακρυνθεί ώστε να διατηρούνται ασφαλείς συνθήκες λειτουργίας.
Η επιλογή συστήματος ψύξης επηρεάζει τόσο την ηλεκτρική κατανάλωση όσο και τις ανάγκες σε νερό.
Η νέα έκθεση του IEA αναδεικνύει τον αυξανόμενο προβληματισμό για τη χωροθέτηση εγκαταστάσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ήδη περιορισμένη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων.
Για την Ελλάδα, όπου αρκετές περιοχές αντιμετωπίζουν εποχική λειψυδρία και αυξημένες ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης, η παράμετρος αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ωστόσο, δεν είναι όλα τα συστήματα ψύξης ίδια.
| Τεχνολογία ψύξης | Άμεση κατανάλωση νερού | Βασική παράμετρος σχεδιασμού |
|---|---|---|
| Ξηρή ψύξη με αέρα | Χαμηλή | Ενεργειακή απόδοση σε υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες |
| Εξατμιστική ψύξη | Αυξημένη | Κατανάλωση νερού και επεξεργασία του |
| Υβριδικά συστήματα | Μεταβλητή | Βελτιστοποίηση μεταξύ νερού και ηλεκτρικής ενέργειας |
| Άμεση υγρόψυξη επεξεργαστών | Εξαρτάται από το σύστημα απόρριψης θερμότητας | Υψηλές θερμικές πυκνότητες |
| Ψύξη με εμβάπτιση (immersion cooling) | Εξαρτάται από το εξωτερικό κύκλωμα | Διαχείριση θερμότητας υψηλής πυκνότητας |
Η χρήση υγρού ψύξης σε κλειστό κύκλωμα δεν συνεπάγεται από μόνη της συνεχή κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο απορρίπτεται η θερμότητα στο περιβάλλον: μέσω ξηρών εναλλακτών, εξατμιστικών πύργων ψύξης ή άλλων διατάξεων.
Η άμεση και έμμεση κατανάλωση νερού
Το υδατικό αποτύπωμα ενός data center δεν περιορίζεται στο νερό που χρησιμοποιείται εντός της εγκατάστασης.
Απαιτείται να διακρίνονται:
Η άμεση χρήση νερού, η οποία αφορά κυρίως τις ανάγκες ψύξης και τις λοιπές λειτουργίες της εγκατάστασης.
Η έμμεση χρήση νερού, η οποία συνδέεται με την ηλεκτροπαραγωγή, την εξόρυξη πρώτων υλών και την κατασκευή του τεχνολογικού εξοπλισμού.
Παράλληλα, πρέπει να διαχωρίζεται η απόληψη νερού από την καθαρή κατανάλωσή του, δηλαδή την ποσότητα που δεν επιστρέφει στο αντίστοιχο υδατικό σύστημα.
Βασικό εργαλείο αξιολόγησης αποτελεί ο δείκτης WUE (Water Usage Effectiveness), ο οποίος συσχετίζει τη χρήση νερού της εγκατάστασης με την κατανάλωση του υπολογιστικού εξοπλισμού.
Για ένα υποθετικό data center με μέση ισχύ IT 100 MW και ετήσια κατανάλωση υπολογιστικού εξοπλισμού 876 GWh, διαφορετικές τιμές WUE οδηγούν σε ιδιαίτερα διαφορετικές απαιτήσεις νερού:
| Ενδεικτικό WUE | Ετήσια ποσότητα νερού | Μέση ημερήσια ποσότητα |
|---|---|---|
| 0,1 L/kWh | 87.600 m³ | 240 m³ |
| 0,5 L/kWh | 438.000 m³ | 1.200 m³ |
| 1,0 L/kWh | 876.000 m³ | 2.400 m³ |
| 2,0 L/kWh | 1.752.000 m³ | 4.800 m³ |
Το παράδειγμα δεν αποδίδει τα χαρακτηριστικά συγκεκριμένης τεχνολογίας ή ελληνικής επένδυσης. Αναδεικνύει τη μεγάλη επίδραση που μπορεί να έχει η επιλογή του συστήματος ψύξης στη ζήτηση νερού.
Οι περιβαλλοντικές μελέτες πρέπει, επομένως, να περιλαμβάνουν τεκμηριωμένα ισοζύγια νερού, με ιδιαίτερη έμφαση στις θερινές αιχμές, στην προέλευση του νερού και στη δυνατότητα χρήσης επεξεργασμένων λυμάτων ή άλλων εναλλακτικών πηγών.
Η αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας
Μια σημαντική δυνατότητα βελτίωσης του συνολικού ενεργειακού ισοζυγίου των εγκαταστάσεων αφορά την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας.
Ανάλογα με τη θερμοκρασία του ψυκτικού μέσου, την απόσταση από τους δυνητικούς καταναλωτές και την ύπαρξη κατάλληλων δικτύων, η θερμότητα μπορεί να αξιοποιηθεί για:
- Τηλεθέρμανση.
- Θέρμανση δημόσιων ή εμπορικών κτιρίων.
- Θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις.
- Παραγωγή ζεστού νερού χρήσης.
- Βιομηχανικές διεργασίες χαμηλών θερμοκρασιών.
Σε αρκετές εφαρμογές απαιτείται χρήση αντλιών θερμότητας για την ανύψωση της θερμοκρασίας στο επίπεδο που χρειάζεται ο τελικός καταναλωτής.
Η οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από την ύπαρξη σταθερής ζήτησης θερμότητας, το κόστος των δικτύων μεταφοράς και την εποχικότητα της κατανάλωσης.
Το άρθρο 26 της ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 για την ενεργειακή απόδοση προβλέπει ότι τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας από data centers συνολικής ονομαστικής εισροής ενέργειας άνω του 1 MW, εκτός εάν τεκμηριώνεται ότι αυτό δεν είναι τεχνικά ή οικονομικά εφικτό.
Η δυνατότητα ανάκτησης θερμότητας πρέπει, συνεπώς, να εξετάζεται ήδη κατά τη φάση της χωροθέτησης και του αρχικού σχεδιασμού της επένδυσης.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο παρακολούθησης της βιωσιμότητας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει κοινό πλαίσιο καταγραφής των ενεργειακών και περιβαλλοντικών επιδόσεων των κέντρων δεδομένων.
Ο κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1364 καθορίζει τους δείκτες και τις μεθόδους υπολογισμού των στοιχείων που υποβάλλουν οι φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων με εγκατεστημένη ζήτηση ισχύος εξοπλισμού IT τουλάχιστον 500 kW.
Μεταξύ των βασικών δεικτών περιλαμβάνονται:
| Δείκτης | Αντικείμενο αξιολόγησης |
|---|---|
| PUE – Power Usage Effectiveness | Ενεργειακή αποδοτικότητα εγκατάστασης |
| WUE – Water Usage Effectiveness | Χρήση νερού σε σχέση με την κατανάλωση IT |
| ERF – Energy Reuse Factor | Ποσοστό επαναχρησιμοποίησης ενέργειας |
| REF – Renewable Energy Factor | Συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας |
Οι μέθοδοι μέτρησης συνδέονται με τη σειρά ευρωπαϊκών προτύπων EN 50600 και άλλες ισοδύναμες μεθοδολογίες που προβλέπονται στον Κανονισμό.
Η καθιέρωση κοινών δεικτών μπορεί να διευκολύνει τη συγκριτική αξιολόγηση εγκαταστάσεων, τη διαφάνεια και την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.
Ο χαμηλός PUE, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνος του επαρκή ένδειξη συνολικής περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, εάν δεν εξετάζονται παράλληλα η κατανάλωση νερού, η προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας και η πραγματική αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας.
Οι επενδύσεις data centers δημιουργούν ουσιαστική απασχόληση;
Οι επενδύσεις σε μεγάλα κέντρα δεδομένων μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικό κατασκευαστικό και τεχνικό αντικείμενο, ιδιαίτερα κατά τη φάση ανάπτυξης των εγκαταστάσεων.
Οι ανάγκες εκτείνονται σε έργα πολιτικού μηχανικού, ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, αυτοματισμούς και συστήματα ασφαλείας.
Ωστόσο, η απασχόληση κατά την κατασκευή πρέπει να διαχωρίζεται από τις μόνιμες θέσεις εργασίας κατά τη λειτουργία.
| Φάση επένδυσης | Χαρακτηριστικά απασχόλησης |
|---|---|
| Μελέτη και αδειοδότηση | Μηχανικοί, σύμβουλοι, περιβαλλοντικοί μελετητές |
| Κατασκευή | Αυξημένες ανάγκες τεχνικού και εργατοτεχνικού προσωπικού |
| Εγκατάσταση εξοπλισμού | Εξειδικευμένοι μηχανικοί και τεχνικοί |
| Λειτουργία | Μικρότερος αριθμός εξειδικευμένων μόνιμων θέσεων |
| Συντήρηση και αναβαθμίσεις | Επαναλαμβανόμενο τεχνικό αντικείμενο |
| Ανάπτυξη ψηφιακού οικοσυστήματος | Δυνητικές πρόσθετες θέσεις υψηλής εξειδίκευσης |
Τα μεγάλα data centers είναι επενδύσεις υψηλής έντασης κεφαλαίου και αυτοματισμού. Συνεπώς, το ύψος της επένδυσης δεν μεταφράζεται αναλογικά σε μόνιμες θέσεις εργασίας.
Μεγαλύτερα οφέλη μπορούν να προκύψουν όταν οι υποδομές συνδέονται με εγχώριες δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις ανάπτυξης λογισμικού και υπηρεσίες προηγμένης τεχνολογίας.
Η εγκατάσταση υπολογιστικών υποδομών που εξυπηρετούν αποκλειστικά απομακρυσμένες αγορές δεν έχει κατ’ ανάγκη την ίδια προστιθέμενη αξία με μια επένδυση που εντάσσεται σε ευρύτερο τοπικό παραγωγικό οικοσύστημα.
Τι πρέπει να αξιολογείται πριν από την έγκριση μιας επένδυσης
Η αποτίμηση του συνολικού οφέλους απαιτεί ευρύτερη τεχνικοοικονομική και κοινωνική αξιολόγηση, πέρα από τον ανακοινωθέντα προϋπολογισμό της επένδυσης.
Ιδιαίτερα σημαντικοί δείκτες είναι:
- Οι μόνιμες θέσεις εργασίας και το επίπεδο εξειδίκευσής τους.
- Η συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων στην κατασκευή και τη λειτουργία.
- Η πραγματική φορολογική και οικονομική συνεισφορά.
- Το δημόσιο κόστος των συνοδών υποδομών.
- Η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου για άλλες δραστηριότητες.
- Η εποχική κατανάλωση ενέργειας και νερού.
- Η επίδραση στις τοπικές υδρολογικές συνθήκες.
- Η δυνατότητα αξιοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας.
- Η διαχείριση ηλεκτρονικών αποβλήτων και η αντικατάσταση εξοπλισμού.
- Η συμβολή στην ανάπτυξη της εγχώριας ψηφιακής και ερευνητικής δραστηριότητας.
Η δημοσιοποίηση μετρήσιμων στοιχείων για τις παραπάνω παραμέτρους μπορεί να συμβάλει σε περισσότερο τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο σχετικά με τις μεγάλες επενδύσεις ψηφιακών υποδομών.
Η ελληνική διάσταση μετά τον ν. 5356/2026
Η δημοσίευση του ν. 5356/2026 στο ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026 συμπίπτει χρονικά με τις νέες διεθνείς διαπιστώσεις για τις ενεργειακές επιπτώσεις των data centers.
Ο νέος νόμος εισάγει ειδικό πλαίσιο για τη σύνδεση και την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, ενισχύοντας τη σύνδεση του επενδυτικού σχεδιασμού με τις πραγματικές δυνατότητες του ηλεκτρικού συστήματος.
Όπως έχει ήδη αναλυθεί σε προηγούμενη δημοσίευση του Michanikos Online, οι νέες απαιτήσεις αναδεικνύουν τη σημασία της τεχνικής και αδειοδοτικής ωριμότητας των έργων.
Η επόμενη πρόκληση αφορά την εφαρμογή του πλαισίου, την εξειδίκευση των επιμέρους διαδικασιών και την ολοκληρωμένη αξιολόγηση των ενεργειακών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων των επενδύσεων.
Η Ελλάδα διαθέτει δυνατότητες να εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις τηλεπικοινωνιακές διασυνδέσεις και τις προοπτικές ανάπτυξης των ΑΠΕ.
Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής, όμως, δεν θα πρέπει να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση την εγκατεστημένη υπολογιστική ισχύ ή το ύψος των επενδύσεων.
Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη αποδοτικών εγκαταστάσεων που ενισχύουν την εγχώρια οικονομία και την τεχνολογική της βάση, χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση των φυσικών πόρων, των ηλεκτρικών υποδομών και των καταναλωτών.
Πηγές
- International Energy Agency – World Energy Outlook 2026, 19.11.2026, κεφάλαιο 1, σχήματα 1.36–1.39.
- IEA – Επίσημη ανακοίνωση δημοσίευσης του World Energy Outlook 2026
- IEA – Powering Artificial Intelligence, 2026
- IEA – Key Questions on Energy and AI, 2026
- IEA – Energy and AI: Energy demand from AI, 2025
- EUR-Lex – Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1364 για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας των κέντρων δεδομένων
- EUR-Lex – Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791 για την ενεργειακή απόδοση, άρθρα 12 και 26
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Energy performance of data centres
- Βουλή των Ελλήνων – Ν. 5356/2026, ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026
Προηγούμενη κάλυψη του Michanikos Online
- Ν. 5356/2026: Νέο πλαίσιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τις ΑΠΕ, την αποθήκευση και τα data centers
- Data centers: Έντεκα φορές περισσότερο νερό έως το 2028 – Τι σημαίνει για την Αττική
- Data centers: Η έκρηξη της AI αυξάνει την κατανάλωση νερού για την παραγωγή ρεύματος






