Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ επαναφέρει τα ζητήματα των όρων σύνδεσης φωτοβολταϊκών σταθμών και της οικονομικής επιβάρυνσης από τους περιορισμούς έγχυσης ενέργειας. Στο επίκεντρο οι τροποποιήσεις συμβάσεων, ο μηχανισμός αναδιανομής και οι διατάξεις του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Νέα παρέμβαση για τις περικοπές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς και το καθεστώς οικονομικής επιβάρυνσης των παραγωγών πραγματοποιεί ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ, με αφορμή τις προτεινόμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της αγοράς ηλεκτρισμού.
Η παρέμβαση συνδέεται με δύο ζητήματα που απασχολούν τους επενδυτές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: αφενός τους όρους των συμβάσεων σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο και αφετέρου το εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις οι παραγωγοί αποζημιώνονται όταν περιορίζεται η δυνατότητα έγχυσης της παραγόμενης ενέργειας.
Σύμφωνα με τις θέσεις του Συλλόγου, οι αυξανόμενες περικοπές δημιουργούν οικονομική αβεβαιότητα, ιδιαίτερα για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας.
Η ΕΠΑΦΗ ζητά σαφές καθεστώς αποζημίωσης, διαφάνεια στην εφαρμογή των περιορισμών και επανεξέταση διατάξεων που, κατά την εκτίμησή της, μεταφέρουν το οικονομικό βάρος μεταξύ των ίδιων των παραγωγών.
Οι τροποποιήσεις των συμβάσεων σύνδεσης
Ένα από τα ζητήματα που έχει αναδείξει ο Σύλλογος αφορά τις τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων σύνδεσης φωτοβολταϊκών σταθμών.
Σε ανακοίνωσή της στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, η ΕΠΑΦΗ υποστήριξε ότι σε συγκεκριμένη περίπτωση παραγωγού, τροποποίηση σύμβασης με τον ΑΔΜΗΕ περιλάμβανε όρους που μπορούσαν να μεταβάλουν ουσιωδώς το καθεστώς περιορισμών έγχυσης.
Κατά τον Σύλλογο, η μεταβολή παρουσιάστηκε ως τεχνική προσαρμογή, ενώ ενδέχεται να έχει οικονομικές και συμβατικές συνέπειες για τον παραγωγό.
Η ΕΠΑΦΗ κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να εξετάζουν προσεκτικά τις συμβάσεις τους, ιδίως όταν πρόκειται για παλαιότερες συμφωνίες που τροποποιούνται για τεχνικούς ή λειτουργικούς λόγους.
Η καταγγελία αφορά τη θέση του επαγγελματικού φορέα και δεν συνιστά από μόνη της δικαστική ή κανονιστική διαπίστωση ότι ο Διαχειριστής παραβίασε τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Ωστόσο, αναδεικνύει τη σημασία που έχουν οι επιμέρους όροι σύνδεσης για τη δυνατότητα επιβολής περιορισμών και την ενδεχόμενη αποζημίωσή τους.
Περικοπές παραγωγής και οικονομικές συνέπειες
Οι περικοπές παραγωγής εφαρμόζονται όταν απαιτείται περιορισμός της ηλεκτρικής ενέργειας που εγχέεται στο σύστημα ή στο δίκτυο.
Τέτοιοι περιορισμοί μπορεί να συνδέονται με την ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος, τις διαθέσιμες υποδομές, τις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης ή τους εφαρμοστέους μηχανισμούς της αγοράς.
Για έναν φωτοβολταϊκό παραγωγό, η περικοπή μπορεί να σημαίνει ότι μέρος της δυνητικά παραγόμενης ενέργειας δεν διατίθεται προς πώληση.
Η οικονομική επίπτωση εξαρτάται από τη διάρκεια και το μέγεθος του περιορισμού, το καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης, τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις ισχύουσες διατάξεις.
Επομένως, δεν έχουν όλες οι περικοπές την ίδια αιτία ή την ίδια αντιμετώπιση ως προς την αποζημίωση.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη και για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου σχετικά με την ανακατανομή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι αντιρρήσεις για τον μηχανισμό αναδιανομής
Στη νεότερη παρέμβασή του, ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο προτείνεται να αντιμετωπιστεί το οικονομικό κόστος των περικοπών.
Ο Σύλλογος διαφωνεί με τη λογική της αναδιανομής ποσών μεταξύ παραγωγών, υποστηρίζοντας ότι η αποζημίωση ενός σταθμού δεν πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω επιβάρυνσης άλλων σταθμών.
Η παρέμβαση συνδέεται με τον μηχανισμό που προβλέφθηκε στον Ν. 5215/2025 και με τις νέες προτεινόμενες ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την ΕΠΑΦΗ, η οικονομική αντιμετώπιση των περιορισμών πρέπει να συνδέεται με την ευθύνη επιβολής τους και να μην οδηγεί σε μεταφορά του κόστους στους παραγωγούς χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Πρόκειται για θέση του Συλλόγου, η οποία αποτελεί μέρος της δημόσιας συζήτησης για τον σχεδιασμό του μηχανισμού.
Η τελική κατανομή του κόστους θα εξαρτηθεί από τις ισχύουσες και τις ενδεχόμενες νέες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις.
Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Σημείο αναφοράς για τη συζήτηση αποτελεί ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943, ο οποίος ρυθμίζει ζητήματα λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Το άρθρο 13 του Κανονισμού περιλαμβάνει κανόνες για την ανακατανομή παραγωγής και τις σχετικές οικονομικές αποζημιώσεις, υπό τις προϋποθέσεις και τις εξαιρέσεις που προβλέπει.
Η ύπαρξη ευρωπαϊκού πλαισίου δεν συνεπάγεται ότι κάθε περικοπή παραγωγής δημιουργεί αυτομάτως αξίωση αποζημίωσης.
Απαιτείται εξέταση του είδους της περικοπής, της αιτίας επιβολής της, του νομικού καθεστώτος του σταθμού και των εφαρμοστέων εξαιρέσεων.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η ακριβής καταγραφή των εντολών περιορισμού, της μη εγχυθείσας ενέργειας και των σχετικών δεδομένων αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Αιτήματα για αποζημιώσεις από το 2020
Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ ζητά επίσης να διατηρηθεί η δυνατότητα διεκδίκησης αποζημιώσεων για περικοπές παραγωγής που έχουν πραγματοποιηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2020.
Η αναφορά αυτή αποτελεί αίτημα του φορέα και όχι ανακοίνωση ότι έχει ήδη εγκριθεί αναδρομική αποζημίωση για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές δεν πρέπει να περιορίζουν τυχόν υφιστάμενες αξιώσεις παραγωγών.
Παράλληλα, ζητά συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και συμμετοχή των αρμόδιων φορέων της αγοράς, προκειμένου να εξεταστούν τα πραγματικά δεδομένα των περικοπών ανά σταθμό.
Στη σχετική συζήτηση εμπλέκονται θεσμικά, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους, η ΡΑΑΕΥ, ο ΑΔΜΗΕ, ο ΔΕΔΔΗΕ, ο ΔΑΠΕΕΠ και οι φορείς εκπροσώπησης των παραγωγών.
Τι πρέπει να ελέγχουν οι μηχανικοί και οι παραγωγοί
Η εξέλιξη έχει πρακτικό ενδιαφέρον για τους ηλεκτρολόγους μηχανικούς, τους ενεργειακούς συμβούλους και τους παραγωγούς που διαχειρίζονται φωτοβολταϊκούς σταθμούς.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα ακόλουθα:
- Σύμβαση σύνδεσης: Έλεγχος των αρχικών όρων και όλων των μεταγενέστερων τροποποιήσεων.
- Καθεστώς περιορισμών: Εξέταση των συμβατικών και κανονιστικών όρων που επιτρέπουν την επιβολή περικοπών.
- Τηλεμετρικά δεδομένα: Διατήρηση αξιόπιστων στοιχείων παραγωγής, εντολών περιορισμού και διαθέσιμης ισχύος.
- Οικονομικές εκκαθαρίσεις: Αντιπαραβολή των πραγματικών δεδομένων με τις εκκαθαρίσεις και τις προβλέψεις των σχετικών συμβάσεων.
- Νομοθετικές εξελίξεις: Παρακολούθηση του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου και των τελικών διατάξεων που θα ισχύσουν.
- Νομική αξιολόγηση: Εξέταση από εξειδικευμένο νομικό σύμβουλο όταν τίθεται ζήτημα συμβατικών δικαιωμάτων ή διεκδίκησης αποζημιώσεων.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μη θεωρείται κάθε τεχνική τροποποίηση μιας σύμβασης ως διαδικαστική ενέργεια χωρίς πιθανές οικονομικές συνέπειες.
Αντίστοιχα, η ύπαρξη περικοπών παραγωγής δεν αρκεί από μόνη της για να θεμελιώσει συγκεκριμένο ύψος αποζημίωσης.
Η δημόσια διαβούλευση και τα επόμενα βήματα
Η νεότερη παρέμβαση πραγματοποιείται με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση του ΥΠΕΝ για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συλλόγου, η διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 24 Οκτωβρίου 2026, στις 10:00.
Τα αιτήματα της ΕΠΑΦΗ επικεντρώνονται στην αναθεώρηση του προτεινόμενου μηχανισμού, στη διαφάνεια των περιορισμών και στη διατήρηση της δυνατότητας αποζημίωσης των παραγωγών.
Η τελική μορφή των ρυθμίσεων θα προκύψει από τη νομοθετική διαδικασία και δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη στο παρόν στάδιο.
Το ζήτημα των περικοπών παραγωγής αναδεικνύεται πλέον σε σημαντική παράμετρο για την οικονομική λειτουργία των φωτοβολταϊκών επενδύσεων, ιδιαίτερα για σταθμούς με δανειακές υποχρεώσεις και μακροχρόνιες συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης.
Η εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται οι οικονομικές επιπτώσεις των περιορισμών στο μέλλον.
Πρωτογενείς πηγές και θεσμικές αναφορές
Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ
Επίσημος ιστότοπος και ανακοινώσεις του Συλλόγου:
Ανακοίνωση 04/09/2026: «Ελέγξτε τη σύμβαση σύνδεσής σας. Ο Διαχειριστής μετατρέπει εγγυημένες συνδέσεις σε μη εγγυημένες μέσα από “τεχνικές” τροποποιήσεις».
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Δημόσια διαβούλευση: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας».
Ευρωπαϊκή Ένωση
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943, άρθρο 13 — Ανακατανομή παραγωγής.
https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/943/oj
