Στην προετοιμασία διεθνών διαγωνισμών για υποβρύχια καλωδιακά συστήματα και σταθμούς μετατροπής προχωρούν ΑΔΜΗΕ και Terna. Η νέα σύνδεση HVDC, εκτιμώμενου προϋπολογισμού 1,9 δισ. ευρώ, θα ενισχύσει τη μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών.
Στην επόμενη φάση ωρίμανσης εισέρχεται η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας (GRITA 2), με τους δύο διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, τον ελληνικό ΑΔΜΗΕ και την ιταλική Terna, να προετοιμάζουν τις θαλάσσιες έρευνες, τις αδειοδοτήσεις και τους διεθνείς διαγωνισμούς για την υλοποίηση του έργου.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του ΑΔΜΗΕ στις 22 Οκτωβρίου 2026, οι έρευνες βυθού προγραμματίζεται να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027, ενώ η προκήρυξη των διεθνών διαγωνισμών για τα καλωδιακά συστήματα και τους σταθμούς μετατροπής τοποθετείται το καλοκαίρι του ίδιου έτους.
Το χρονοδιάγραμμα παρουσίασε ο Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Ανάπτυξης Συστήματος και Στρατηγικής του ΑΔΜΗΕ, Ιωάννης Μάργαρης, κατά την τοποθέτησή του στο 8ο Renewable & Storage Forum.
Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών τοποθετείται εντός του 2028. Το επίσημο χρονοδιάγραμμα του έργου προβλέπει ολοκλήρωση και θέση σε λειτουργία με ορίζοντα το 2033.
Τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά της δεύτερης διασύνδεσης
Το GRITA 2 αφορά την κατασκευή νέας ηλεκτρικής σύνδεσης υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (High Voltage Direct Current – HVDC), σε διπολική διαμόρφωση, μεταξύ των συστημάτων μεταφοράς Ελλάδας και Ιταλίας.
Σύμφωνα με την επίσημη καρτέλα έργου του ΑΔΜΗΕ, τα βασικά μεγέθη είναι:
| Τεχνικό χαρακτηριστικό | Προβλεπόμενο μέγεθος |
|---|---|
| Μεταφορική ικανότητα | 1.000 MW |
| Τεχνολογία | HVDC, διπολική διαμόρφωση |
| Τάση | 500 kV |
| Συνολικό μήκος σύνδεσης | Περίπου 293 χλμ. |
| Υποβρύχιο τμήμα | Περίπου 240 χλμ. |
| Εκτιμώμενος προϋπολογισμός | 1,9 δισ. ευρώ |
| Διαχειριστές ανάπτυξης | ΑΔΜΗΕ και Terna |
Η νέα σύνδεση θα αναπτυχθεί παράλληλα με την υφιστάμενη ηλεκτρική διασύνδεση ισχύος 500 MW, η οποία λειτουργεί από το 2002.
Με την προσθήκη της νέας υποδομής των 1.000 MW, η συνολική ονομαστική μεταφορική ικανότητα των δύο συνδέσεων θα μπορεί να φθάνει τα 1.500 MW, χωρίς αυτό να ταυτίζεται υποχρεωτικά με την εκάστοτε εμπορικά διαθέσιμη ισχύ μεταφοράς.
Από τη Θεσπρωτία έως τη νότια Ιταλία
Στην ελληνική πλευρά, η νέα διασύνδεση προβλέπεται να συνδεθεί με τον νέο υποσταθμό Θεσπρωτίας.
Στην Ιταλία, το υποβρύχιο καλωδιακό σύστημα θα καταλήγει στην περιοχή του Melendugno, στην επαρχία Λέτσε, ενώ η σύνδεση με το ιταλικό σύστημα μεταφοράς θα πραγματοποιείται μέσω εγκαταστάσεων στην περιοχή της Galatina.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Terna, το ιταλικό χερσαίο τμήμα θα περιλαμβάνει υπόγεια καλώδια συνεχούς ρεύματος μήκους περίπου 50 χιλιομέτρων, καθώς και νέο σταθμό μετατροπής.
Η διαμόρφωση αυτή καθιστά αναγκαία τη συντονισμένη ανάπτυξη διαφορετικών τεχνικών αντικειμένων: υποβρύχια και υπόγεια καλώδια υψηλής τάσης, σταθμούς μετατροπής AC/DC, υποσταθμούς, συστήματα προστασίας και ελέγχου, καθώς και τις αναγκαίες συνδέσεις στα εθνικά δίκτυα.
Έρευνες βυθού: Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο του 2027
Η εκκίνηση των θαλάσσιων ερευνών στις αρχές του 2027 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επόμενα στάδια του έργου.
Η διερεύνηση του βυθού είναι κρίσιμη για τον τελικό σχεδιασμό ενός μεγάλου υποβρύχιου καλωδιακού συστήματος. Ανάλογα με το πρόγραμμα ερευνών, μπορεί να περιλαμβάνει βαθυμετρική αποτύπωση, γεωφυσικές και γεωτεχνικές έρευνες, προσδιορισμό της μορφολογίας του πυθμένα και εντοπισμό περιοχών όπου η πόντιση ή η προστασία των καλωδίων παρουσιάζει αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις.
Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση εναλλακτικών οδεύσεων, την επιλογή μεθόδων εγκατάστασης και τον προσδιορισμό μέτρων προστασίας από φυσικούς ή ανθρωπογενείς κινδύνους.
Η επιλογή της τελικής όδευσης επηρεάζει τις τεχνικές προδιαγραφές, το κόστος και τον προγραμματισμό κατασκευής.
Η ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ επιβεβαιώνει τον προγραμματισμό έναρξης των ερευνών, όχι την ολοκλήρωση της αποτύπωσης ή την οριστική έγκριση της υποβρύχιας χάραξης.
Το καλοκαίρι του 2027 οι διαγωνισμοί για καλώδια και σταθμούς μετατροπής
Το δεύτερο βασικό ορόσημο αφορά την προκήρυξη των διεθνών διαγωνισμών.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, στόχος είναι οι διαδικασίες προμήθειας των καλωδιακών συστημάτων και των σταθμών μετατροπής να ξεκινήσουν το καλοκαίρι του 2027.
Οι δύο κατηγορίες εξοπλισμού αποτελούν βασικά στοιχεία της επένδυσης.
Τα υποβρύχια καλώδια HVDC πρέπει να σχεδιαστούν και να κατασκευαστούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις μεταφοράς ισχύος, τα χαρακτηριστικά της επιλεγμένης όδευσης και τις προβλεπόμενες συνθήκες εγκατάστασης.
Οι σταθμοί μετατροπής αποτελούν τις εγκαταστάσεις μέσω των οποίων η ηλεκτρική ενέργεια μετατρέπεται από εναλλασσόμενο σε συνεχές ρεύμα και αντίστροφα, επιτρέποντας τη σύνδεση των δύο εθνικών συστημάτων μέσω της υποβρύχιας γραμμής.
Το χρονοδιάγραμμα διαγωνισμών προϋποθέτει την κατάλληλη ωρίμανση των τεχνικών προδιαγραφών και τον συντονισμό των δύο διαχειριστών.
Επί του παρόντος, η ανακοίνωση αφορά στόχο προκήρυξης. Δεν αποτελεί δημοσίευση διακήρυξης, ανάθεση σύμβασης ή οριστικοποίηση αναδόχων.
ΑΔΜΗΕ και Terna: Η συνεργασία για την ανάπτυξη του έργου
Οι δύο διαχειριστές έχουν ήδη διαμορφώσει το πλαίσιο συνεργασίας για τη δεύτερη διασύνδεση.
Τον Μάιο του 2025 υπογράφηκε τριετές Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU), το οποίο προβλέπει κοινή δομή συντονισμού για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη της υποδομής.
Το πλαίσιο προβλέπει περαιτέρω συμφωνίες για την από κοινού διαχείριση των διαδικασιών προμήθειας καλωδίων και σταθμών μετατροπής, καθώς και της κατασκευής των εγκαταστάσεων.
Η συνεργασία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι το έργο περιλαμβάνει υποδομές σε δύο χώρες, διασυνοριακή λειτουργία και διαφορετικές εθνικές αδειοδοτικές διαδικασίες.
Παράλληλα, το GRITA 2 έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2025 περιλαμβάνεται στον δεύτερο ενωσιακό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), με κωδικό PCI 2.17.
Η συγκεκριμένη αναγνώριση ενισχύει τη θεσμική σημασία του έργου, αλλά δεν υποκαθιστά τις επιμέρους απαιτούμενες αδειοδοτήσεις και εγκρίσεις.
Η σημασία του GRITA 2 για τα δίκτυα και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Η δεύτερη διασύνδεση σχεδιάζεται για την ενίσχυση της μεταφορικής ικανότητας και της αξιοπιστίας των ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.
Σε ένα ηλεκτρικό σύστημα με αυξανόμενη συμμετοχή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι διασυνοριακές συνδέσεις μπορούν να συμβάλλουν στη διαχείριση διαφορών παραγωγής και ζήτησης μεταξύ γειτονικών αγορών.
Η μεγαλύτερη ικανότητα ανταλλαγής ενέργειας δημιουργεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, δυνατότητες καλύτερης αξιοποίησης της παραγωγής ΑΠΕ, διασυνοριακής εξισορρόπησης και μεγαλύτερης ευελιξίας κατά τη λειτουργία του συστήματος.
Ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει επίσης ως αναμενόμενα οφέλη τη σύγκλιση των τιμών χονδρεμπορικής αγοράς και τη μεγαλύτερη ασφάλεια των ενεργειακών ανταλλαγών.
Τα οφέλη αυτά αποτελούν αποτελέσματα των μελετών και του σχεδιασμού του έργου. Η πραγματική επίδρασή τους μετά τη λειτουργία θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες των αγορών, την παραγωγή, τη ζήτηση και την πραγματικά διαθέσιμη διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα.
Τα επόμενα βήματα έως την κατασκευαστική φάση
Το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2026 αποτυπώνει τη σταδιακή μετάβαση από τις μελέτες και τον προγραμματισμό στην προμήθεια εξοπλισμού και την κατασκευή.
Η εκκίνηση των ερευνών βυθού και η προετοιμασία των τεχνικών προδιαγραφών θα αποτελέσουν τα επόμενα σημεία παρακολούθησης.
Θα ακολουθήσουν η προκήρυξη των διεθνών διαγωνισμών, η εξέλιξη των αδειοδοτήσεων, η ανάθεση των σχετικών συμβάσεων και η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών, με βάση τον προγραμματισμό που έχει ανακοινωθεί.
Η εξέλιξη του έργου παρουσιάζει ενδιαφέρον για μηχανικούς και τεχνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα ηλεκτρικά δίκτυα, στις καλωδιακές εγκαταστάσεις υψηλής τάσης, στις θαλάσσιες έρευνες, στα συστήματα μετατροπής ισχύος και στην κατασκευή μεγάλων ενεργειακών υποδομών.
Μετά την επίσημη επιβεβαίωση του χρονοδιαγράμματος από τον ΑΔΜΗΕ, τα επόμενα ουσιαστικά γεγονότα θα είναι η πραγματική έναρξη των θαλάσσιων ερευνών και η δημοσίευση των διακηρύξεων, που θα αποσαφηνίσουν περαιτέρω το τεχνικό αντικείμενο και τις απαιτήσεις υλοποίησης.
Πρωτογενείς πηγές:
- ΑΔΜΗΕ – Ι. Μάργαρης: Το 2027 οι διαγωνισμοί για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας (22/10/2026)
- ΑΔΜΗΕ – Επίσημη καρτέλα έργου GRITA 2, τεχνικά χαρακτηριστικά και χρονοδιάγραμμα
- Terna – Νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ιταλίας–Ελλάδας GR.ITA 2
- ΑΔΜΗΕ – Μνημόνιο Συνεργασίας ΑΔΜΗΕ και Terna για το GRITA 2 (12/5/2025)
