Ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά διαφωνεί με τον προτεινόμενο μηδενισμό των αρνητικών τιμών για την πλεονάζουσα παραγωγή συστημάτων net-billing έως 10,8 kW. Στο επίκεντρο το κόστος για τον ΕΛΑΠΕ, η διαστασιολόγηση των εγκαταστάσεων και τα κίνητρα για μπαταρίες και αυτοκατανάλωση.
Την απόσυρση της προτεινόμενης ρύθμισης για τον μηδενισμό των αρνητικών τιμών κατά την αποζημίωση της πλεονάζουσας παραγωγής οικιακών φωτοβολταϊκών ζητά ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η παρέμβαση αφορά το άρθρο 29 του νομοσχεδίου «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 και λοιπές διατάξεις», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τις 10 έως τις 24 Οκτωβρίου 2026.
Το επίμαχο μέτρο αφορά οικιακούς αυτοκαταναλωτές με φωτοβολταϊκά συστήματα εγκατεστημένης ισχύος έως 10,8 kW, που λειτουργούν με ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό (net-billing).
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η διάταξη αποσκοπεί στην προστασία των νοικοκυριών από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Ο ΣΠΕΦ, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη αντιμετώπιση των αρνητικών τιμών ενδέχεται να δημιουργήσει στρεβλά επενδυτικά κίνητρα και πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ).
Τι ακριβώς προτείνεται για τα φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW
Η προτεινόμενη διάταξη προβλέπει ότι, όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι αρνητική, για την αποτίμηση της πλεονάζουσας ενέργειας που εγχέουν στο δίκτυο οι συγκεκριμένοι οικιακοί αυτοκαταναλωτές θα λαμβάνεται υπόψη μηδενική τιμή.
Η πρόβλεψη αφορά το οικονομικό αποτέλεσμα της περίσσειας παραγόμενης ενέργειας που διοχετεύεται στο δίκτυο και όχι την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται απευθείας στην κατοικία κατά τη στιγμή της παραγωγής της.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία στον σχεδιασμό συστημάτων net-billing.
Στο net-billing, η ενέργεια που παράγεται και καταναλώνεται ταυτόχρονα στην εγκατάσταση μειώνει την ανάγκη αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο. Η περίσσεια παραγωγή που εγχέεται στο δίκτυο αποτιμάται οικονομικά, σύμφωνα με το εφαρμοστέο πλαίσιο.
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν καθιερώνει εγγυημένη θετική τιμή πώλησης της πλεονάζουσας παραγωγής. Εισάγει ειδική προστασία από την αρνητική αποτίμησή της στις συγκεκριμένες ώρες.
Πρόκειται για νομοθετική πρόταση που τελεί υπό διαβούλευση και όχι για ήδη ισχύουσα οριστική ρύθμιση.
ΣΠΕΦ: Κίνδυνος υπερδιαστασιολόγησης των οικιακών εγκαταστάσεων
Το πρώτο επιχείρημα του Συνδέσμου αφορά τις οικονομικές ενδείξεις που παρέχει η αγορά σχετικά με την πραγματική αξία της παραγόμενης ενέργειας.
Κατά τον ΣΠΕΦ, οι αρνητικές τιμές αποτυπώνουν περιόδους κατά τις οποίες η διαθέσιμη παραγωγή είναι ιδιαίτερα υψηλή σε σχέση με τη ζήτηση και τις δυνατότητες απορρόφησης.
Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι η εξουδετέρωση του αρνητικού οικονομικού αποτελέσματος για τα οικιακά φωτοβολταϊκά αφαιρεί ένα από τα κίνητρα περιορισμού της πλεονάζουσας έγχυσης.
Επισημαίνει ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, ενδέχεται να ενθαρρυνθεί η εγκατάσταση συστημάτων μεγαλύτερης ισχύος από εκείνη που δικαιολογούν οι πραγματικές ανάγκες αυτοκατανάλωσης μιας κατοικίας.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτελεί θέση του Συνδέσμου. Η πραγματική επίδραση της διάταξης στη διαστασιολόγηση θα εξαρτηθεί από το συνολικό σύστημα τιμολόγησης, το κόστος εξοπλισμού, τα χαρακτηριστικά κατανάλωσης και την τελική μορφή της νομοθεσίας.
Ο ΕΛΑΠΕ στο επίκεντρο της διαφωνίας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ).
Ο ΣΠΕΦ εκφράζει την αντίθεσή του στην προβλεπόμενη, όπως την περιγράφει στην επιστολή του, μεταφορά στον ΕΛΑΠΕ του οικονομικού αποτελέσματος από τον μηδενισμό των αρνητικών τιμών.
Κατά την εκτίμησή του, η ρύθμιση θα μπορούσε να μεταφέρει από τους αυτοκαταναλωτές σε έναν συλλογικό λογαριασμό μέρος του οικονομικού κινδύνου που συνδέεται με την έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες χαμηλής ή αρνητικής αγοραίας αξίας.
Ο Σύνδεσμος συνδέει το ζήτημα με τη χρηματοοικονομική ισορροπία του ΕΛΑΠΕ, από τον οποίο εξαρτώνται αποζημιώσεις υφιστάμενων έργων ΑΠΕ.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν συνοδεύεται από επαρκώς προσδιορισμένα ποσοτικά όρια ως προς τις ώρες εφαρμογής ή τη συνολική οικονομική επιβάρυνση.
Στην επιστολή δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένη ποσοτική εκτίμηση του ετήσιου κόστους της ρύθμισης για τον ΕΛΑΠΕ.
Επομένως, το ύψος της ενδεχόμενης επιβάρυνσης και η ακριβής λογιστική λειτουργία του προτεινόμενου μηχανισμού αποτελούν ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω τεκμηρίωση από το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο εφαρμογής.
Τι σημαίνει η παρέμβαση για μπαταρίες και διαχείριση φορτίων
Ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά σημεία της επιστολής αφορά την αποθήκευση ενέργειας.
Ο ΣΠΕΦ υποστηρίζει ότι η έκθεση της πλεονάζουσας παραγωγής στις πραγματικές τιμές αγοράς ενισχύει τα κίνητρα για:
- Εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.
- Μεταφορά ηλεκτρικών καταναλώσεων σε ώρες υψηλής φωτοβολταϊκής παραγωγής.
- Καλύτερο χρονικό συγχρονισμό παραγωγής και κατανάλωσης.
- Περιορισμό της έγχυσης ενέργειας όταν οι συνθήκες του συστήματος δεν ευνοούν την απορρόφησή της.
- Διαστασιολόγηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σύμφωνα με τα πραγματικά φορτία του κτιρίου.
Κατά την άποψη του Συνδέσμου, ο μηδενισμός των αρνητικών τιμών αποδυναμώνει μέρος αυτών των οικονομικών κινήτρων.
Πάντως, η επίδραση μιας τέτοιας προστασίας στην οικονομική βιωσιμότητα της αποθήκευσης δεν είναι ανεξάρτητη από τις υπόλοιπες παραμέτρους λειτουργίας της εγκατάστασης.
Μία οικιακή μπαταρία μπορεί να προσφέρει όφελος από την αύξηση της ιδιοκατανάλωσης και τη μετατόπιση ενέργειας σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, ανεξάρτητα από την προτεινόμενη αντιμετώπιση των αρνητικών τιμών.
Η τελική οικονομική αξιολόγηση απαιτεί συνεπώς εξέταση του πραγματικού προφίλ φορτίου, της φωτοβολταϊκής παραγωγής, του κόστους αποθήκευσης και των εφαρμοζόμενων όρων εκκαθάρισης.
Ζήτημα συμβατότητας με το ευρωπαϊκό πλαίσιο θέτει ο Σύνδεσμος
Στην παρέμβασή του, ο ΣΠΕΦ επικαλείται τις αρχές λειτουργίας της ενωσιακής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικότερα, αναφέρεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943, που περιλαμβάνει κανόνες για τη διαμόρφωση των τιμών και τη λειτουργία της αγοράς, καθώς και στην Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001, που ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, δικαιώματα και όρους για τους αυτοκαταναλωτές ανανεώσιμης ενέργειας.
Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη διαφοροποίηση στην οικονομική αντιμετώπιση των αρνητικών τιμών εγείρει ερωτήματα αναλογικότητας και συμβατότητας με τις αρχές της ενωσιακής αγοράς.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, από την επιστολή ότι έχει διαπιστωθεί από αρμόδιο δικαστήριο ή ευρωπαϊκό όργανο παράβαση του ενωσιακού δικαίου.
Πρόκειται για νομικό προβληματισμό που διατυπώνει ο ΣΠΕΦ στο πλαίσιο της διαβούλευσης και ο οποίος απαιτεί αυτοτελή αξιολόγηση.
Η θέση του ΥΠΕΝ για την προστασία των οικιακών αυτοκαταναλωτών
Η αιτιολόγηση του Υπουργείου κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση.
Στην επίσημη παρουσίαση του νομοσχεδίου, το ΥΠΕΝ αναφέρει ότι στόχος της ειδικής πρόβλεψης είναι η προστασία των νοικοκυριών που επενδύουν σε συστήματα αυτοκατανάλωσης από τις αρνητικές τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η κυβερνητική προσέγγιση συνδέει τη ρύθμιση με την ενίσχυση της συμμετοχής των οικιακών καταναλωτών στην ενεργειακή μετάβαση και τη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα των οικονομικών αποτελεσμάτων της αυτοκατανάλωσης.
Αντιθέτως, ο ΣΠΕΦ θεωρεί ότι η κοινωνική προστασία πρέπει να σχεδιάζεται με στοχευμένο τρόπο, χωρίς να εξουδετερώνονται τα οικονομικά σήματα που συνδέονται με τις συνθήκες παραγωγής και ζήτησης.
Η διαφωνία επομένως δεν αφορά την ανάγκη ανάπτυξης της αυτοκατανάλωσης ως τέτοιας, αλλά τον τρόπο κατανομής των κινδύνων και του κόστους όταν η πλεονάζουσα παραγωγή συμπίπτει με αρνητικές τιμές αγοράς.
Η πρακτική σημασία για τον σχεδιασμό οικιακών φωτοβολταϊκών
Για τους μηχανικούς και τους μελετητές φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, η συζήτηση αναδεικνύει τη σημασία του τεχνικοοικονομικού σχεδιασμού με έμφαση στην αυτοκατανάλωση.
Η επιλογή ισχύος εγκατάστασης δεν πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά στη συνολική ετήσια κατανάλωση μιας κατοικίας. Χρειάζεται να εξετάζεται και το πότε πραγματοποιείται η κατανάλωση σε σχέση με το χρονικό προφίλ της παραγωγής.
Παράλληλα, η σκοπιμότητα ενσωμάτωσης μπαταρίας πρέπει να αξιολογείται βάσει της πραγματικής δυνατότητας αύξησης της ιδιοκατανάλωσης και όχι μόνο της αντιμετώπισης των αρνητικών τιμών.
Σε κάθε περίπτωση, οι όροι αποζημίωσης της πλεονάζουσας παραγωγής αποτελούν κρίσιμη παράμετρο της οικονομικής μελέτης και πρέπει να επικαιροποιούνται όταν αλλάζει το νομοθετικό πλαίσιο.
Τι ζητά τελικά ο ΣΠΕΦ
Με την παρέμβασή του ο Σύνδεσμος ζητά να απαλειφθεί η επίμαχη πρόβλεψη του άρθρου 29 και η πλεονάζουσα ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο να εξακολουθήσει να αποτιμάται σύμφωνα με τις πραγματικές τιμές της αγοράς, ακόμη και όταν αυτές είναι αρνητικές.
Η δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου ολοκληρώνεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, στις 24 Οκτωβρίου 2026.
Η τελική μορφή της διάταξης θα αποσαφηνίσει το καθεστώς που θα εφαρμοστεί στους οικιακούς αυτοκαταναλωτές και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται οι αρνητικές τιμές στη χρηματική αποτίμηση της πλεονάζουσας παραγωγής.
Πηγές:
- ΥΠΕΝ – Επίσημη παρουσίαση του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, 10/10/2026
- ΣΠΕΦ – Πλήρες κείμενο επιστολής προς το ΥΠΕΝ, όπως δημοσιεύθηκε στο Energypress στις 23/10/2026
- ΣΠΕΦ – Επίσημος ιστότοπος
