Νέα δεδομένα στον σχεδιασμό των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) δημιουργεί η σύσκεψη της 16ης Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μαξίμου. Η κυβέρνηση δεσμεύθηκε να μην προχωρήσει σε μεταφορά συντελεστή μεταξύ διαφορετικών δήμων και να σεβαστεί τις αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την εφαρμογή ή τη σημαντική αναθεώρηση των προτεινόμενων ζωνών. Οι δεσμεύσεις αφορούν τον υπό διαβούλευση σχεδιασμό και δεν αποτελούν ακόμη νέα κανονιστική ρύθμιση.
Σημαντική μεταβολή στον κυβερνητικό σχεδιασμό για τη Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ) προκύπτει από τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή δημάρχων των βορείων προαστίων της Αττικής και της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν μετά τη συνάντηση, η κυβέρνηση προχωρά σε δύο βασικές δεσμεύσεις: δεν θα επιτρέπεται μεταφορά συντελεστή δόμησης από έναν δήμο σε άλλον, ενώ οι οικείοι δήμοι θα έχουν καθοριστικό λόγο στο εάν θα προχωρήσει ο προτεινόμενος σχεδιασμός ή θα πραγματοποιηθούν εκτεταμένες τροποποιήσεις.
Η εξέλιξη έρχεται μετά τις αντιδράσεις δήμων του Βόρειου Τομέα Αθηνών για τις μελέτες καθορισμού ΖΥΣ και τις πιθανές επιπτώσεις της πρόσθετης δόμησης στις υφιστάμενες αστικές υποδομές.
Οι δύο βασικές δεσμεύσεις της σύσκεψης
Σύμφωνα με τα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ που μετέφεραν την κυβερνητική ενημέρωση μετά τη συνάντηση, ο νέος σχεδιασμός στηρίζεται σε δύο αρχές.
Πρώτον, αποκλείεται η μεταφορά συντελεστή δόμησης από έναν δήμο σε άλλον.
Η συγκεκριμένη θέση είχε διατυπωθεί και πριν από τη σύσκεψη από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, η οποία δημοσιεύθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του.
Δεύτερον, οι δήμοι θα μπορούν να επιλέγουν εάν επιθυμούν να προχωρήσει ο προτεινόμενος σχεδιασμός ή να υποστεί σημαντικές αλλαγές.
Κατά τη σχετική ενημέρωση, οι απόψεις των δημάρχων δεν ήταν ενιαίες. Ορισμένοι εμφανίστηκαν αντίθετοι στην εφαρμογή του εργαλείου στις περιοχές τους, άλλοι τάχθηκαν υπέρ της αξιοποίησής του, ενώ υπήρξαν και αιτήματα ουσιαστικής αναθεώρησης των μελετών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταφορά συντελεστή παραμένει χρήσιμο πολεοδομικό εργαλείο, ιδιαίτερα για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων και την προστασία των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών διατηρητέων κτιρίων.
Η ακριβής διαδικασία με την οποία οι θέσεις των δήμων θα αποκτήσουν δεσμευτικό χαρακτήρα δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί με νέα νομοθετική ή κανονιστική πράξη.
Γιατί αντέδρασαν οι δήμοι των βορείων προαστίων
Της σύσκεψης προηγήθηκε κοινή παρέμβαση έξι δήμων: Κηφισιάς, Φιλοθέης–Ψυχικού, Χαλανδρίου, Παπάγου–Χολαργού, Λυκόβρυσης–Πεύκης και Νέας Ιωνίας.
Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης, σύμφωνα με τη νεότερη δημοσιογραφική κάλυψη, ο δήμαρχος Μεταμόρφωσης.
Οι αντιρρήσεις επικεντρώνονται στον τρόπο καθορισμού των προτεινόμενων ΖΥΣ και στις επιπτώσεις που θα μπορούσε να επιφέρει η υποδοχή πρόσθετου συντελεστή στις περιοχές αυτές.
Οι δήμαρχοι είχαν ζητήσει την απόσυρση της σχετικής μελέτης από τη διαδικασία διαβούλευσης και την επανεξέτασή της με ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μεταξύ των ζητημάτων που έθεσαν περιλαμβάνονται:
- Η αντοχή του υφιστάμενου οδικού δικτύου στην πρόσθετη κυκλοφορία.
- Η επάρκεια των δικτύων αποχέτευσης και απορροής ομβρίων.
- Η διαθεσιμότητα κοινόχρηστων χώρων και χώρων στάθμευσης.
- Η σωρευτική επίδραση της πρόσθετης δόμησης στον αστικό ιστό.
- Η ανάγκη αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητας των επιμέρους περιοχών.
Στη δημοσιογραφική κάλυψη του σχεδιασμού αναφέρεται δυνατότητα πρόσθετης δόμησης περίπου 584.400 τ.μ. σε περιοχές του Βόρειου Τομέα.
Το μέγεθος αυτό αφορά εκτίμηση του υπό διαβούλευση σχεδιασμού και όχι ήδη εγκεκριμένα νέα δικαιώματα δόμησης.
Τι είναι οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης
Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης αποτελεί πολεοδομικό μηχανισμό που επιδιώκει να αντισταθμίσει περιορισμούς στη δυνατότητα δόμησης συγκεκριμένων ακινήτων.
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις αποτελούν τα διατηρητέα κτίρια και τα ακίνητα που δεσμεύονται για τη δημιουργία κοινόχρηστων ή κοινωφελών χώρων.
Ο συντελεστής που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί στο ακίνητο προέλευσης προβλέπεται να μεταφέρεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σε ακίνητο που βρίσκεται μέσα σε θεσμοθετημένη Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή.
Στόχος του μηχανισμού είναι να συνδυάζει την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με την αποζημιωτική αξιοποίηση δικαιωμάτων δόμησης και τη δημιουργία δημόσιων χώρων.
Το ΥΠΕΝ εκπονεί σχετικές μελέτες στο πλαίσιο του προγράμματος πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», ενώ η Ψηφιακή Τράπεζα Γης προβλέπεται να υποστηρίξει τη διαδικασία αξιοποίησης των δικαιωμάτων.
Τι προβλέπει σήμερα το θεσμικό πλαίσιο
Η σημερινή κυβερνητική δέσμευση για αποκλεισμό της διαδημοτικής μεταφοράς χρειάζεται να εξεταστεί σε συνδυασμό με το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του ΥΠΕΝ, η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης ρυθμίζεται από τον ν. 4495/2017, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
Στην επίσημη παρουσίαση του υπουργείου αναφέρεται ότι οι περιοχές υποδοχής πρέπει να αναζητούνται πρωτίστως εντός του ίδιου δήμου. Ωστόσο, το μέχρι σήμερα περιγραφόμενο πλαίσιο επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την αξιοποίηση τίτλου μεταφοράς και σε όμορο δήμο.
Επομένως, η νέα κυβερνητική θέση για αποκλειστικά ενδοδημοτική μεταφορά πρέπει να αποτυπωθεί και να αποσαφηνιστεί θεσμικά, προκειμένου να προσδιοριστεί το ακριβές πεδίο εφαρμογής της.
Αντίστοιχα, η πολιτική δέσμευση για καθοριστικό ρόλο των δήμων δεν συνιστά από μόνη της μεταβολή της προβλεπόμενης διαδικασίας θεσμοθέτησης ΖΥΣ.
Τι ισχύει για τις μελέτες που βρίσκονται σε διαβούλευση
Οι προτεινόμενες ΖΥΣ αποτελούν αντικείμενο πολεοδομικής μελέτης και περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Οι τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησης των μελετών έχουν καθοριστεί με την υπουργική απόφαση 72508/1890/29.07.2021, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 3544/2021.
Οι μελέτες πρέπει να εξετάζουν τη δυνατότητα υποδοχής πρόσθετου συντελεστή με βάση συγκεκριμένα πολεοδομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια, όπως η υφιστάμενη πυκνότητα δόμησης, η προσβασιμότητα, η εξυπηρέτηση από μέσα μεταφοράς και η επάρκεια κοινόχρηστων υποδομών.
Η σημερινή εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα ως προς την επεξεργασία των προτάσεων που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις.
Δεν έχει, ωστόσο, επαληθευτεί επίσημη διοικητική πράξη απόσυρσης ή ακύρωσης των συγκεκριμένων μελετών.
Η επόμενη φάση θα δείξει αν θα ακολουθήσει τροποποίηση, επανάληψη επιμέρους σταδίων διαβούλευσης ή επανασχεδιασμός συγκεκριμένων ζωνών.
Τι σημαίνει για τους μηχανικούς και τους ιδιοκτήτες
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τοπογράφους, πολεοδόμους, αρχιτέκτονες, μηχανικούς που ασχολούνται με τη διαχείριση ακινήτων και συμβούλους πολεοδομικών μελετών.
Για τους μελετητές των ΖΥΣ, η ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορεί να οδηγήσει σε επανεξέταση προτεινόμενων περιοχών και πρόσθετη τεκμηρίωση της δυνατότητας υποδοχής συντελεστή.
Για τους ιδιοκτήτες διατηρητέων ακινήτων, το βασικό ζητούμενο παραμένει η λειτουργική ενεργοποίηση ενός μηχανισμού αξιοποίησης των δικαιωμάτων τους, χωρίς νέες παρατεταμένες καθυστερήσεις.
Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων σε πιθανές περιοχές υποδοχής, οι προτεινόμενες ΖΥΣ δεν δημιουργούν αυτομάτως πρόσθετο οικοδομήσιμο εμβαδόν.
Η δυνατότητα αξιοποίησης μεταφερόμενου συντελεστή συνδέεται με την ολοκλήρωση της διαδικασίας καθορισμού των ζωνών και την εφαρμογή του αντίστοιχου θεσμικού και τεχνικού μηχανισμού.
Τα επόμενα βήματα
Μετά τη σύσκεψη της 16ης Νοεμβρίου, τα βασικά ζητήματα που μένει να αποσαφηνιστούν είναι:
- Ο τρόπος με τον οποίο θα ενσωματωθούν οι αποφάσεις και οι παρατηρήσεις των δήμων στις υφιστάμενες μελέτες.
- Η ενδεχόμενη αναθεώρηση ή απόσυρση συγκεκριμένων προτάσεων ΖΥΣ.
- Η νομοθετική ή κανονιστική αποτύπωση του αποκλεισμού μεταφοράς συντελεστή μεταξύ διαφορετικών δήμων.
- Το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των μελετών και θεσμοθέτησης των ζωνών.
- Η διασύνδεση του συστήματος με την Ψηφιακή Τράπεζα Γης.
Η σημερινή κυβερνητική παρέμβαση αποτελεί ουσιαστικό νέο στάδιο στον σχεδιασμό της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.
Το ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή των πολιτικών δεσμεύσεων σε σαφείς διαδικασίες, με επαρκή πολεοδομική τεκμηρίωση και προβλεψιμότητα τόσο για τις τοπικές κοινωνίες όσο και για τους μηχανικούς και τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Πηγές
- Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης – Κ. Χατζηδάκης: Συναινετική λύση για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, 16/11/2026
- Οικονομικός Ταχυδρόμος – Μεταφορά συντελεστή δόμησης: Στους δήμους η απόφαση, 16/11/2026
- ΕΡΤ – Το αποτέλεσμα της συνάντησης για τις ΖΥΣ, 16/11/2026
- ΥΠΕΝ – Επίσημη ενημέρωση και συχνές ερωτήσεις για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης
- ΥΠΕΝ – Οδηγίες χωρικού σχεδιασμού και θεσμικό πλαίσιο ΖΥΣ
- MICHANIKOS ONLINE – Στο Μαξίμου οι δήμαρχοι για τον συντελεστή δόμησης, 15/11/2026






