Ευέλικτες συνδέσεις στα δίκτυα, κοινή χρήση ενέργειας, τμηματική αδειοδότηση σταθμών αποθήκευσης και ειδικές ενεργειακές απαιτήσεις για τα κέντρα δεδομένων.
Νέα δεδομένα στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενεργειακών επενδύσεων εισάγει ο ν. 5356/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026, ενσωματώνοντας στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 για τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Πέρα από την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού, ο νόμος αντιμετωπίζει ζητήματα που συνδέονται με την περιορισμένη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου, την ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης, καθώς και την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ισχύος από μεγάλα κέντρα δεδομένων.
Σύμφωνα με το επίσημο ψηφισμένο κείμενο της Βουλής, οι σημαντικότερες παρεμβάσεις για τον τεχνικό και ενεργειακό κλάδο αναπτύσσονται στους ακόλουθους άξονες.
Σταθερά και δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας
Με το άρθρο 7 τροποποιείται το άρθρο 48Α του ν. 4001/2011, ενισχύοντας το δικαίωμα των καταναλωτών να επιλέγουν συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας με διαφορετικά χαρακτηριστικά τιμολόγησης.
Προβλέπεται δυνατότητα επιλογής σύμβασης σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, ενώ οι καταναλωτές που διαθέτουν κατάλληλο ευφυή μετρητή ή για τους οποίους είναι τεχνικά εφικτή η εγκατάστασή του μπορούν να ζητούν σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης.
Οι προμηθευτές με περισσότερους από 200.000 τελικούς πελάτες υπάγονται σε ειδικές υποχρεώσεις παροχής των αντίστοιχων συμβατικών επιλογών.
Παράλληλα, ενισχύεται η προσυμβατική ενημέρωση και προβλέπεται προστασία έναντι μονομερούς τροποποίησης των όρων των συμβάσεων ορισμένου χρόνου και σταθερής τιμής.
Η ανάπτυξη της δυναμικής τιμολόγησης αυξάνει τη σημασία των συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης κτιρίων, των έξυπνων μετρητών, της αυτοματοποίησης ηλεκτρικών φορτίων και της αποθήκευσης ενέργειας.
Η λειτουργία αντλιών θερμότητας, φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων και άλλων ευέλικτων φορτίων μπορεί να προγραμματίζεται με βάση τις διακυμάνσεις του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, βελτιώνοντας υπό κατάλληλες συνθήκες την οικονομική αποδοτικότητα μιας εγκατάστασης.
Κοινή χρήση ανανεώσιμης ενέργειας
Το άρθρο 12 εισάγει το άρθρο 137Γ στον ν. 4001/2011, θεσμοθετώντας το δικαίωμα κοινής χρήσης ενέργειας για νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.
Η κοινή χρήση μπορεί να οργανώνεται μέσω ιδιωτικών συμφωνιών ή νομικών οντοτήτων, με δυνατότητα συμμετοχής τρίτου φορέα που αναλαμβάνει την οργάνωση και τη διαχείριση του σχήματος.
Η διάταξη δημιουργεί νέες προοπτικές για συνεργατικά ενεργειακά έργα, στα οποία η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ συνδέεται με τις ανάγκες περισσότερων καταναλωτών.
Από τεχνική άποψη, η ανάπτυξη τέτοιων σχημάτων απαιτεί συνδυασμένη αξιολόγηση των προφίλ παραγωγής και κατανάλωσης, των διαθέσιμων συστημάτων μέτρησης, της δυνατότητας αποθήκευσης και των όρων οικονομικής εκκαθάρισης.
Οι ειδικότερες διαδικασίες εφαρμογής και οι όροι συμμετοχής θα εξειδικευθούν με υπουργική απόφαση, μετά από γνώμη της ΡΑΑΕΥ.
Ευέλικτες συνδέσεις για την αντιμετώπιση της συμφόρησης των δικτύων
Κεντρική παρέμβαση του νέου πλαισίου αποτελεί η εισαγωγή Συμβάσεων Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος, μέσω των άρθρων 13 έως 18.
Στόχος είναι η καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών μεταφοράς και διανομής, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η δυνατότητα υποδοχής νέων εγκαταστάσεων είναι περιορισμένη.
Οι συμβάσεις αυτές αφορούν τόσο εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης όσο και εγκαταστάσεις κατανάλωσης. Επιτρέπουν τη διαφοροποίηση μεταξύ εγγυημένης και ευέλικτης ισχύος, με συγκεκριμένους όρους περιορισμού της έγχυσης ή της απορρόφησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το άρθρο 15 προβλέπει επίσης περιπτώσεις αποζημίωσης των χρηστών, όταν οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί παραβιάζουν τις προβλεπόμενες εγγυήσεις της σύμβασης. Δεν θεσπίζεται, συνεπώς, γενικό δικαίωμα αποζημίωσης για κάθε περικοπή παραγωγής.
Για τους μελετητές ενεργειακών έργων, η εξέλιξη αυτή μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο εκπόνησης των τεχνικοοικονομικών μελετών.
Η εγκατεστημένη ισχύς ενός φωτοβολταϊκού ή αιολικού σταθμού δεν αρκεί από μόνη της για την εκτίμηση της αξιοποιήσιμης παραγωγής. Απαιτείται συνεκτίμηση της διαθέσιμης ισχύος σύνδεσης, των πιθανών περιορισμών, της χρονικής κατανομής της παραγωγής και της δυνατότητας ενσωμάτωσης συστημάτων αποθήκευσης.
Το ειδικό πλαίσιο των συμβάσεων θα καθοριστεί με απόφαση της ΡΑΑΕΥ, κατόπιν εισηγήσεων των αρμόδιων διαχειριστών.
Data centers: Ειδικό πλαίσιο σύνδεσης και αδειοδότησης
Τα άρθρα 19 έως 28 διαμορφώνουν ειδικό θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και την ηλεκτρική σύνδεση κέντρων δεδομένων.
Η αυξανόμενη εγκατάσταση υποδομών υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ανάγκες ηλεκτρικής τροφοδότησης που, ειδικά για μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις, απαιτούν συντονισμένο σχεδιασμό των δικτύων, των υποσταθμών, των μονάδων παραγωγής και των συστημάτων αποθήκευσης.
Με το άρθρο 21 καθορίζεται ο αρμόδιος διαχειριστής για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, με βασικό κριτήριο τη μέγιστη ισχύ κατανάλωσης της εγκατάστασης:
| Μέγιστη ισχύς κατανάλωσης | Αρμόδιος διαχειριστής κατά τον γενικό κανόνα |
|---|---|
| Έως 10 MW | Διαχειριστής δικτύου διανομής |
| Άνω των 10 MW | ΑΔΜΗΕ |
Προβλέπονται ειδικές παρεκκλίσεις ανάλογα με τις τεχνικές δυνατότητες των δικτύων και τις ανάγκες ενίσχυσης των ηλεκτρικών υποδομών.
Τα άρθρα 22 έως 26 ρυθμίζουν τα δικαιολογητικά των αιτήσεων, τις εγγυητικές επιστολές, τη χρονική διάρκεια δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου, τη δημιουργία μητρώου κέντρων δεδομένων και τα απαιτούμενα έργα σύνδεσης.
Ο επενδυτικός σχεδιασμός ενός data center συνδέεται πλέον στενότερα με την ωριμότητα της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής αδειοδότησης, την τεκμηρίωση της ηλεκτρικής ζήτησης, την εξασφάλιση ενεργειακών πόρων και το χρονοδιάγραμμα κατασκευής των συνοδών υποδομών.
Κάλυψη τουλάχιστον 60% της ετήσιας κατανάλωσης από νέες ΑΠΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 27, με το οποίο προστίθεται το άρθρο 50Ζ στον ν. 4951/2022.
Η διάταξη προβλέπει ως βασικό κανόνα την κάλυψη τουλάχιστον του 60% της συνολικής ετήσιας ηλεκτρικής κατανάλωσης των κέντρων δεδομένων από νέους σταθμούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η υποχρέωση μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εκπληρώνεται μέσω απευθείας συνδέσεων, διμερών ενεργειακών συμβάσεων και συνδυασμού έργων ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης.
Το άρθρο 28 παρέχει εξουσιοδότηση για την εξειδίκευση της μεθοδολογίας συμμόρφωσης, της χρονικής αντιστοίχισης παραγωγής και κατανάλωσης και των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να περιοριστεί το προβλεπόμενο ποσοστό.
Η διάκριση μεταξύ ετήσιας ενεργειακής κάλυψης και στιγμιαίας ηλεκτρικής ισχύος είναι κρίσιμη.
Ένα data center χαρακτηρίζεται συνήθως από συνεχή ηλεκτρική ζήτηση, ενώ η παραγωγή ενός φωτοβολταϊκού σταθμού παρουσιάζει σημαντικές ημερήσιες διακυμάνσεις. Η επίτευξη του προβλεπόμενου ποσοστού απαιτεί κατάλληλη διαστασιολόγηση των έργων ΑΠΕ, επιλογή ενεργειακών συμβάσεων και αξιολόγηση της αποθήκευσης.
Ειδικό ετήσιο τέλος για τα κέντρα δεδομένων
Στην παράγραφο 7 του νέου άρθρου 50Ζ προβλέπεται ετήσιο ειδικό τέλος ύψους 20.000 ευρώ ανά MW μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, με δικαιούχους τους οικιακούς καταναλωτές και τους δήμους των περιοχών εγκατάστασης.
Το τέλος συνδέεται με τη μέγιστη ισχύ κατανάλωσης της εγκατάστασης και όχι με την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται σε ετήσια βάση.
Η πρόβλεψη εισάγει έναν μηχανισμό οικονομικής ανταποδοτικότητας προς τις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούν τις συγκεκριμένες υποδομές, ενώ αποτελεί πρόσθετη παράμετρο στην οικονομική αξιολόγηση των επενδύσεων.
Σταθμοί αποθήκευσης: Τμηματικές άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας
Με τα άρθρα 36 και 38 επεκτείνεται στους σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας η δυνατότητα τμηματικής αδειοδότησης.
Ως ελάχιστο όριο για τη σχετική δυνατότητα προσδιορίζεται το 30% της συνολικής ωφέλιμης χωρητικότητας του σταθμού, με τις ειδικότερες προϋποθέσεις τεχνικής και λειτουργικής αυτοτέλειας.
Η τμηματική άδεια λειτουργίας προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, αιτιολόγηση της μη ολοκλήρωσης του συνολικού έργου για λόγους που δεν οφείλονται στον κάτοχο της άδειας εγκατάστασης ή λόγω εκκρεμοδικίας, καθώς και βεβαίωση της αυτοτέλειας του αποπερατωμένου τμήματος από τον αρμόδιο διαχειριστή.
Η παρέμβαση έχει πρακτική σημασία για την οργάνωση μεγάλων έργων αποθήκευσης, καθώς επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την αξιοποίηση αυτοτελών τμημάτων μιας εγκατάστασης πριν από την ολοκλήρωση του συνολικού επενδυτικού σχεδίου.
Προστασία οικιακών φωτοβολταϊκών από αρνητικές τιμές
Το άρθρο 29 περιλαμβάνει ειδική ρύθμιση για φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης οικιακών καταναλωτών που αποζημιώνονται βάσει της συμμετοχής τους στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
Στις προβλεπόμενες περιπτώσεις, όταν η τιμή της αγοράς είναι αρνητική, η τιμή αποζημίωσης υπολογίζεται ως μηδενική.
Η πρόβλεψη καλύπτει επίσης συγκεκριμένες εφαρμογές συλλογικής αυτοκατανάλωσης με εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος έως 10,8 kW.
Για τους ενεργειακούς συμβούλους, η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί παράμετρο περιορισμού του κινδύνου αρνητικής αποζημίωσης στις εφαρμογές που εμπίπτουν στο πεδίο της, χωρίς να εξαλείφει τον οικονομικό κίνδυνο από περιόδους πολύ χαμηλών ή μηδενικών τιμών.
Το νέο ενεργειακό περιβάλλον για τους μηχανικούς
Οι παρεμβάσεις του ν. 5356/2026 αναδεικνύουν τη σταδιακή μετάβαση προς ένα ενεργειακό σύστημα στο οποίο η παραγωγή, η κατανάλωση, η αποθήκευση και η διαχείριση των δικτύων αντιμετωπίζονται ολοένα περισσότερο ως αλληλένδετες τεχνικές και οικονομικές παράμετροι.
Η ανάπτυξη ενός ενεργειακού έργου απαιτεί πλέον ολοκληρωμένη προσέγγιση, από τη χωροθέτηση και την αδειοδότηση έως τη διασφάλιση ηλεκτρικού χώρου, τη διαχείριση των περιορισμών λειτουργίας και την επιλογή του κατάλληλου επιχειρηματικού μοντέλου.
Οι εφαρμοστικές αποφάσεις του ΥΠΕΝ και της ΡΑΑΕΥ, καθώς και οι αντίστοιχες διαδικασίες του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, θα αποτελέσουν το επόμενο σημαντικό στάδιο για την πρακτική εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Πηγές
- Βουλή των Ελλήνων — Επίσημο ψηφισμένο κείμενο της 11ης Νοεμβρίου 2026.
- Βουλή των Ελλήνων — Νομοθετική διαδικασία και επιβεβαίωση δημοσίευσης του ν. 5356/2026 στο ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026.
- EUR-Lex — Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 της 13ης Ιουνίου 2024.
- Taxheaven — Ν. 5356/2026 – Νομοθετική καταχώριση.
- MICHANIKOS ONLINE — Προηγούμενη κάλυψη: Ψηφίστηκε το ενεργειακό νομοσχέδιο: Τι προβλέπει για οικοδομικές άδειες, αυθαίρετα, εκτός σχεδίου δόμηση και έργα ΑΠΕ.






