Με βάση τις διατάξεις που ισχύουν κατά τον χρόνο του περιβαλλοντικού ελέγχου προσδιορίζεται η κατηγορία ή υποκατηγορία του ελεγχόμενου έργου, σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Διευκρινίσεις σχετικά με τον προσδιορισμό της περιβαλλοντικής κατηγορίας έργων και δραστηριοτήτων κατά τη διενέργεια περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων παρέχει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με εγκύκλιο που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του στις 18 Νοεμβρίου 2026.
Πρόκειται για την εγκύκλιο ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/126211/5065/2026, με ΑΔΑ ΡΩΜ94653Π8-Ρ99, την οποία υπογράφει ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης.
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει το χρονικό σημείο αναφοράς για την περιβαλλοντική κατάταξη των έργων και δραστηριοτήτων που ελέγχονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, στο πλαίσιο του άρθρου 20 του ν. 4014/2011.
Ποια περιβαλλοντική κατάταξη λαμβάνεται υπόψη
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του ΥΠΕΝ, κατά τη διενέργεια της αυτοψίας εφαρμόζονται οι τότε ισχύουσες διατάξεις περιβαλλοντικής κατάταξης.
Για τον προσδιορισμό της κατηγορίας λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά του έργου ή της δραστηριότητας που αποτυπώνονται:
- Στην ισχύουσα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ).
- Στις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ), όπου εφαρμόζονται.
- Στην άδεια λειτουργίας.
Επομένως, όταν το θεσμικό πλαίσιο περιβαλλοντικής κατάταξης έχει τροποποιηθεί μετά την αρχική αδειοδότηση μιας εγκατάστασης, για τις ανάγκες της επιθεώρησης εξετάζεται η κατάταξη που αντιστοιχεί στο ισχύον πλαίσιο κατά την ημερομηνία της αυτοψίας.
Η εγκύκλιος αποτυπώνει την πάγια διοικητική διαδικασία, με στόχο την ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ελεγχόμενων έργων από τις αρμόδιες περιβαλλοντικές υπηρεσίες.
Το θεσμικό πλαίσιο των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων
Ο ν. 4014/2011 (ΦΕΚ Α΄ 209/21.09.2011) αποτελεί βασικό νομοθέτημα για την περιβαλλοντική αδειοδότηση δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων.
Τα έργα κατατάσσονται, ανάλογα με τις δυνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους, στις ακόλουθες κατηγορίες:
| Κατηγορία | Χαρακτηριστικά περιβαλλοντικών επιπτώσεων |
|---|---|
| Α1 | Πολύ σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις |
| Α2 | Σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις |
| Β | Τοπικές και μη σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις |
Για τα έργα της κατηγορίας Α προβλέπεται διαδικασία εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, ενώ για τα έργα της κατηγορίας Β εφαρμόζονται κατά κανόνα Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις.
Το άρθρο 20 του νόμου ρυθμίζει τη διενέργεια περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, οι οποίες μπορεί να έχουν προληπτικό, τακτικό ή έκτακτο χαρακτήρα.
Αντικείμενό τους αποτελεί ο έλεγχος της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων και δεσμεύσεων, καθώς και της ευρύτερης περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Πρακτικό παράδειγμα εφαρμογής
Ενδεικτικά, μια εγκατάσταση μπορεί να είχε υπαχθεί στην υποκατηγορία Α2 κατά την αρχική αδειοδότησή της.
Εάν, λόγω μεταγενέστερης τροποποίησης των διατάξεων περιβαλλοντικής κατάταξης, τα αδειοδοτημένα χαρακτηριστικά της αντιστοιχούν πλέον στην κατηγορία Β, αυτή είναι η κατάταξη που λαμβάνεται υπόψη για τις ανάγκες του περιβαλλοντικού ελέγχου.
Η αντιστοίχιση αυτή δεν συνεπάγεται από μόνη της κατάργηση της υφιστάμενης ΑΕΠΟ ή αυτόματη μετατροπή της σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις. Τυχόν μεταβολές στην περιβαλλοντική αδειοδότηση εξετάζονται βάσει των αντίστοιχων διαδικασιών του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Τι πρέπει να προσέχουν οι μηχανικοί
Η διευκρίνιση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους μηχανικούς που ασχολούνται με την περιβαλλοντική αδειοδότηση, την παρακολούθηση της λειτουργίας εγκαταστάσεων και την υποστήριξη επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων.
Κατά την προετοιμασία ενός τεχνικού φακέλου για επικείμενο περιβαλλοντικό έλεγχο είναι χρήσιμο να εξετάζονται:
- Η ισχύς της υφιστάμενης ΑΕΠΟ ή των ΠΠΔ.
- Οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
- Τα αδειοδοτημένα τεχνικά χαρακτηριστικά και η δυναμικότητα της εγκατάστασης.
- Οι ισχύουσες διατάξεις περιβαλλοντικής κατάταξης για τη συγκεκριμένη ομάδα δραστηριοτήτων.
- Η συμφωνία των στοιχείων της περιβαλλοντικής αδειοδότησης με την άδεια λειτουργίας και την πραγματική κατάσταση της εγκατάστασης.
Η συστηματική επικαιροποίηση των παραπάνω στοιχείων συμβάλλει στην πληρέστερη προετοιμασία των επιχειρήσεων και των τεχνικών συμβούλων τους για τις διαδικασίες περιβαλλοντικής επιθεώρησης.
Ποιες υπηρεσίες αφορά η εγκύκλιος
Σύμφωνα με τον πίνακα αποδεκτών, η εγκύκλιος απευθύνεται:
- Στη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών του ΥΠΕΝ.
- Στις Διευθύνσεις Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
- Στις αντίστοιχες Διευθύνσεις των Περιφερειών.
Η δημοσιοποίηση της εγκυκλίου παρέχει στους μηχανικούς και στους φορείς εκμετάλλευσης έργων και δραστηριοτήτων σαφέστερη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο προσδιορίζεται η περιβαλλοντική κατάταξη κατά τον έλεγχο, ιδιαίτερα όταν έχει μεσολαβήσει αλλαγή του σχετικού κανονιστικού πλαισίου.
Πηγές
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας — Περιβαλλοντικός έλεγχος έργων και δραστηριοτήτων βάσει ν. 4014/2011 – Επίσημη ανακοίνωση 18/11/2026.
- ΥΠΕΝ — Πλήρες κείμενο εγκυκλίου με ΑΔΑ ΡΩΜ94653Π8-Ρ99 (PDF).
- ΕΛΙΝΥΑΕ — Ν. 4014/2011, ΦΕΚ Α΄ 209/21.09.2011.
- ΥΠΕΝ — Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων.
- Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Μίτος — Διενέργεια περιβαλλοντικής επιθεώρησης.






