Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η ρύθμιση για την επικαιροποίηση των στοιχείων ακίνητης περιουσίας ενόψει της λειτουργίας του ΜΙΔΑ – Διαφορετική φορολογική μεταχείριση για τις διορθώσεις ήδη δηλωμένων ακινήτων και την πρώτη δήλωση αδήλωτων δικαιωμάτων.
Νέο μεταβατικό πλαίσιο για τη διόρθωση των δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) θεσπίζει ο ν. 5355/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 188/13.11.2026, ενόψει της παραγωγικής λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ.
Με το άρθρο 51 του νόμου παρέχεται στους υπόχρεους η δυνατότητα να αποκαταστήσουν ανακρίβειες στις δηλώσεις τους για τα έτη 2014 έως και 2026, χωρίς τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν από τις συγκεκριμένες διορθώσεις, υπό τις προϋποθέσεις της νέας διάταξης.
Η τελική νομοθετική διατύπωση διαφοροποιείται σε σημαντικά σημεία από εκείνη του αρχικού νομοσχεδίου, εισάγοντας ειδική εξαίρεση για δικαιώματα επί ακινήτων που δεν είχαν δηλωθεί μέχρι την έναρξη ισχύος της ρύθμισης.
Τι προβλέπει το άρθρο 51 του ν. 5355/2026
Με τη νέα διάταξη προστίθεται παράγραφος 6 στο άρθρο 17 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025, ΦΕΚ Α΄ 130), η οποία αφορά την ορθή απεικόνιση της ακίνητης περιουσίας στο ΜΙΔΑ.
Η ρύθμιση καλύπτει τις δηλώσεις Ε9 μιας περιόδου 13 ετών, από το 2014 έως και το 2026, και προβλέπει τη μη επιβολή:
- Του πρόσθετου φόρου που θα προέκυπτε για κάθε έτος από τη διορθωτική δήλωση.
- Των αντίστοιχων τόκων.
- Των προστίμων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη δήλωση.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ακριβέστερου περιουσιολογίου, στο οποίο θα βασίζεται η λειτουργία του νέου μητρώου και η φορολογική διαχείριση της ακίνητης περιουσίας.
Η σημαντική εξαίρεση για τα αδήλωτα ακίνητα
Η τελική μορφή του νόμου διαχωρίζει τη διόρθωση στοιχείων ενός ήδη δηλωμένου δικαιώματος από την πρώτη δήλωση δικαιώματος που δεν είχε καταχωριστεί στο Ε9 μέχρι την έναρξη ισχύος της διάταξης.
Στη δεύτερη περίπτωση, η απαλλαγή δεν καλύπτει τον αναλογούντα φόρο. Η εξαίρεση περιορίζεται στον φόρο, ενώ διατηρείται η πρόβλεψη περί μη επιβολής των σχετικών τόκων και προστίμων.
Η διαφοροποίηση αυτή αποτυπώνει τη διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ της ανακριβούς περιγραφής ενός ήδη καταχωρισμένου ακινήτου και της πλήρους παράλειψης δήλωσης ενός δικαιώματος επί ακινήτου.
| Περίπτωση | Φορολογική αντιμετώπιση βάσει της νέας ρύθμισης |
|---|---|
| Διόρθωση επιφάνειας ήδη δηλωμένου ακινήτου | Απαλλαγή από τον πρόσθετο φόρο, τόκους και πρόστιμα |
| Διόρθωση περιγραφικών στοιχείων ήδη δηλωμένου δικαιώματος | Απαλλαγή από τις σχετικές πρόσθετες επιβαρύνσεις |
| Πρώτη δήλωση προηγουμένως αδήλωτου δικαιώματος | Ο αναλογών φόρος δεν απαλλάσσεται, αλλά προβλέπεται μη επιβολή τόκων και προστίμων |
Η ρύθμιση δεν συνιστά γενική διαγραφή ήδη βεβαιωμένων οφειλών ΕΝΦΙΑ ούτε θεσπίζει αυτοτελές δικαίωμα επιστροφής φόρων που έχουν καταβληθεί.
Ποιες κατηγορίες φορέων εξαιρούνται
Από το σύνολο της ειδικής μεταβατικής ρύθμισης εξαιρούνται:
- Τα πιστωτικά ιδρύματα του ν. 4261/2014, συμπεριλαμβανομένων των υποκαταστημάτων αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων.
- Οι διαχειριστές πιστώσεων.
- Οι αγοραστές πιστώσεων του ν. 5072/2023, μέσω των διαχειριστών τους.
- Τα συνδεδεμένα με τους παραπάνω φορείς πρόσωπα.
Η εξαίρεση αυτή αποτελεί επίσης νέα προσθήκη σε σχέση με την αρχική διατύπωση του νομοσχεδίου.
Πότε λήγει η προθεσμία των διορθώσεων
Η δυνατότητα αξιοποίησης της ειδικής ρύθμισης συνδέεται με την ημερομηνία έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ.
Η προθεσμία λήγει στο τέλος του τέταρτου μήνα που ακολουθεί την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του μητρώου.
Παράλληλα, παρέχεται δυνατότητα παράτασης με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της ΑΑΔΕ.
Το άρθρο 51 ισχύει από τις 13 Νοεμβρίου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ωστόσο, η έναρξη ισχύος της νομοθετικής διάταξης δεν ταυτίζεται με την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος.
Για τον καθορισμό των όρων, της διαδικασίας και των ειδικότερων λεπτομερειών εφαρμογής προβλέπεται χωριστή απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ.
Μέχρι την επίσημη γνωστοποίηση της ημερομηνίας ενεργοποίησης του ΜΙΔΑ, δεν μπορεί να προσδιοριστεί οριστική ημερολογιακή προθεσμία για την ολοκλήρωση των διορθώσεων.
Τι είναι το ΜΙΔΑ και πώς συνδέεται με το Κτηματολόγιο
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων θεσπίστηκε με το άρθρο 217 του ν. 5222/2025 (ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025), με την προσθήκη του άρθρου 15Β στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Πρόκειται για πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ, στο οποίο προβλέπεται να συγκεντρώνονται δεδομένα που αφορούν:
- Τα περιγραφικά και τεχνικά χαρακτηριστικά των ακινήτων.
- Τα δικαιώματα που υφίστανται επί αυτών.
- Τη χρήση και τη διαχείρισή τους.
- Τις σχετικές πληροφορίες που τηρούνται στα συστήματα της φορολογικής διοίκησης.
Η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα διαλειτουργικότητας του ΜΙΔΑ με το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (ΕΜΑ – Eregistries) του Ελληνικού Κτηματολογίου, καθώς και με άλλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
Η διασύνδεση των διαφορετικών πηγών δεδομένων δημιουργεί προϋποθέσεις για συστηματικότερο εντοπισμό αναντιστοιχιών μεταξύ της φορολογικής, ιδιοκτησιακής και πραγματικής εικόνας ενός ακινήτου.
Η σημασία της ρύθμισης για τους μηχανικούς
Η επικαιροποίηση των στοιχείων ακίνητης περιουσίας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους μηχανικούς, καθώς σημαντικό μέρος των διαφορών που εμφανίζονται μεταξύ των επιμέρους μητρώων συνδέεται με τεχνικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά των ακινήτων.
Ενδεικτικά, αποκλίσεις μπορεί να αφορούν:
- Την επιφάνεια κύριων και βοηθητικών χώρων.
- Τη χρήση των επιμέρους χώρων.
- Τα στοιχεία οικοπέδων και γηπέδων.
- Μεταγενέστερες οικοδομικές επεμβάσεις.
- Χώρους που έχουν αποτελέσει αντικείμενο υπαγωγής στη νομοθεσία περί αυθαίρετων κατασκευών.
Η ύπαρξη διαφορετικών στοιχείων στο Ε9, στους τίτλους ιδιοκτησίας, στο Κτηματολόγιο και στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι κάποιο από τα στοιχεία αυτά είναι εσφαλμένο, καθώς κάθε σύστημα εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό και μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικούς κανόνες καταγραφής.
Η τεχνική διερεύνηση της πραγματικής κατάστασης και η συνεργασία μηχανικών, λογιστών και συμβολαιογράφων μπορούν να συμβάλουν στην ορθή αποκατάσταση των ανακριβειών.
Η διόρθωση του Ε9 δεν αποτελεί διαδικασία πολεοδομικής νομιμοποίησης αυθαίρετων κατασκευών, τροποποίησης τίτλων ή διόρθωσης κτηματολογικών εγγραφών. Για τις περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι αντίστοιχες ειδικές διαδικασίες.
Η νέα νομοθετική ρύθμιση αποτελεί σημαντικό βήμα προετοιμασίας για τη λειτουργία του ΜΙΔΑ, με την ποιότητα και την αξιοπιστία των δεδομένων ακίνητης περιουσίας να αναδεικνύονται σε βασική παράμετρο της ψηφιακής διαχείρισης των ακινήτων.
Πηγές
- Εφημερίδα της Κυβερνήσεως — Ν. 5355/2026, ΦΕΚ Α΄ 188/13.11.2026 – Άρθρο 51, σελίδα 8926.
- Βουλή των Ελλήνων — Νομοθετική διαδικασία και στοιχεία ψήφισης του ν. 5355/2026.
- ΑΑΔΕ — Ν. 5222/2025, ΦΕΚ Α΄ 134/28.07.2025 – Άρθρο 217, σύσταση του ΜΙΔΑ.
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών — Ομιλία του υπουργού στην Ολομέλεια της Βουλής, 12/11/2026.
- ΑΑΔΕ — Δήλωση Ε9 / ΕΝΦΙΑ.
- MICHANIKOS ONLINE — Προηγούμενη κάλυψη, 05/11/2026: Ε9: Διορθώσεις για τα έτη 2014–2026 χωρίς πρόσθετο ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα προβλέπει νέα διάταξη – Η σύνδεση με το ΜΙΔΑ.






