«Απαγορευμένος καρπός» είναι για την πλειονότητα των ξένων αγοραστών, ή όσων εγχώριων διαθέτουν ήδη πρώτη κατοικία, η απόκτηση ακινήτων που να έχουν κατασκευαστεί την τελευταία δεκαετία. Αιτία δεν είναι τόσο το κόστος τους, δεδομένου ότι οι αξίες έχουν καταγράψει απώλειες της τάξεως του 40%-50% κατά μέσον όρο από το 2008 μέχρι σήμερα, όσο το φορολογικό «άγος» που συνοδεύει την απόκτησή τους και αφορά στον ΦΠΑ 24%. Ο εν λόγω φόρος επιβάλλεται σε όσους αποκτούν ακίνητο, το οποίο έχει κατασκευαστεί με οικοδομική άδεια μεταγενέστερη της 1/1/2006, με την εξαίρεση των αγοραστών πρώτης κατοικίας, οι οποίοι εξαιρούνται.
Το γεγονός όμως ότι ο συντελεστής που εφαρμόζεται στην Ελλάδα αγγίζει το 24%, έχει ως αποτέλεσμα την απογείωση του φορολογικού κόστους που συνοδεύει την απόκτηση της συγκεκριμένης κατηγορίας ακινήτων, με αποτέλεσμα ουδείς να τα επιλέγει. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν συνυπολογιστούν και τα υπόλοιπα κόστη που συνοδεύει την αγορά ακινήτου, όπως τα τέλη εγγραφής στο κτηματολόγιο και το υποθηκοφυλακείο, τα νομικά και συμβολαιογραφικά έξοδα και η αμοιβή του μεσίτη, το τελικό κόστος για έναν αγοραστή εκτινάσσεται σε ποσοστό άνω του 33%, κατατάσσοντας την Ελλάδα ως την τέταρτη ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη, αναφορικά με το συνολικό κόστος που συνοδεύει μια αγοραπωλησία νεόδμητου ακινήτου. Αν μάλιστα επιβληθεί και ο φόρος υπεραξίας, που επιβαρύνει τον πωλητή (σήμερα οι πωλητές επιβαρύνονται μόνο με τυχόν αμοιβή μεσίτη), η κορυφή θα έχει χρώμα… γαλανόλευκο. Υπενθυμίζεται ότι ο φόρος υπεραξίας έχει ανασταλεί προσωρινά μέχρι το τέλος του έτους.Η ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη για την πραγματοποίηση μιας αγοραπωλησίας ακινήτου (αφορά την αγορά και τη μεταπώληση έπειτα από κάποια χρόνια) είναι η Ιταλία, με ποσοστό 37,7%, ενώ έπεται η Ουγγαρία με 37,2% και η Κροατία με 35%. Σε όλες αυτές τις χώρες, κύριος λόγος είναι η εφαρμογή υψηλών συντελεστών ΦΠΑ (άνω του 20%).
Ωστόσο, στις χώρες αυτές οι ιδιοκτήτες δεν καλούνται να καταβάλουν υπέρογκα ποσά σε ετήσια βάση, με τη μορφή των φόρων κατοχής, καθώς έχουν επιλέξει να φορολογούν τη συναλλαγή ακινήτων και όχι την κατοχή. Τα παραπάνω στοιχεία ενισχύουν ακόμα περισσότερο την επιχειρηματολογία υπέρ της μείωσης του συντελεστή ΦΠΑ, από το 24% στο 13%. Οπως είναι σήμερα η διάρθρωση της φορολογίας μεταβιβάσεων, η απόκτηση ενός ακινήτου με άδεια πριν από το 2006 θα επιβαρυνθεί 20% λιγότερο, συγκριτικά με ένα νεότερης χρονολογίας, με αποτέλεσμα όλοι οι ενδιαφερόμενοι να προτιμούν τελικά τα παλιότερα ακίνητα. Ετσι, ούτε η οικοδομική δραστηριότητα μπορεί να ανακάμψει, ενώ παραμένει και στα αζήτητα σημαντικό απόθεμα ακινήτων, νεότερων προδιαγραφών.
Ενδεικτικό της αποφυγής αγοράς νεότερων ακινήτων είναι η πενιχρή απόδοση του ΦΠΑ, καθώς εκτιμάται ότι δεν αποφέρει πάνω από 15 εκατ. ευρώ ετησίως στο δημόσιο ταμείο. Σύμφωνα με μελέτη που ετοιμάζει αυτήν την περίοδο το ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΣΕΠΑΚ, εκτιμάται ότι μια μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στο 13% θα οδηγούσε σε αύξηση της ζήτησης για νέες κατοικίες.
