Κλείνει αυτή την εβδομάδα η αναθεώρηση του ελληνικού προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης καθώς, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, απομένουν οι τελευταίες λεπτομέρειες ώστε να έρθουν πιο μπροστά ή να προστεθούν έργα τα οποία μπορούν να ολοκληρωθούν εγκαίρως καλύπτοντας έτσι όλα τα ορόσημα ως τον Αύγουστο του 2026 και να μη χαθεί ούτε ευρώ από τα κονδύλια των επιδοτήσεων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα έργα που θα απενταχθούν από το πρόγραμμα λόγω μεγάλων καθυστερήσεων ή μικρής συμμετοχής τους, όπως π.χ. τα ηλεκτρικά ταξί, και αντίστοιχα αυτά που θα προστεθούν φτάνουν συνολικά περίπου τα 500 εκατ. ευρώ.
Μεταξύ των νέων έργων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα με βάση την αναθεώρηση αναμένεται να είναι το δορυφορικό σύστημα παρακολούθησης της αυθαίρετης δόμησης. Κοινώς, το έργο το οποίο με τη χρήση δορυφόρων και drones θα καταγράφει διαρκώς την εξέλιξη της κατασκευαστικής δραστηριότητας σε όλη την Επικράτεια σε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα εντοπίζοντας με τη βοήθεια συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης αυθαίρετα κτίσματα.
Το έργο
Αρμόδιες πηγές εξηγούσαν ότι είναι ένα έργο το οποίο μπορεί να έχει ολοκληρωθεί μέχρι του χρόνου τον Αύγουστο, με δεδομένο ότι ήδη έχει ολοκληρωθεί ο σχετικός διαγωνισμός που έτρεξε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος για το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μάλιστα, τον περασμένο μήνα το έργο κατακυρώθηκε στη μοναδική κοινοπραξία που ενδιαφέρθηκε και κατέθεσε προσφορά, των εταιρειών Netcompany – Intrasoft, OTE και Bright Business Solution.
Η κοινοπραξία κατέθεσε προσφορά στα 63 εκατ. ευρώ, χωρίς τον ΦΠΑ, περίπου έναντι του προϋπολογισμού του διαγωνισμού για 66 εκατ. ευρώ. Σημειωτέον ότι ο διαγωνισμός προσδιόριζε την εκτιμώμενη αξία δικαιώματος προαίρεσης αύξησης φυσικού αντικειμένου, εφόσον αυτή ενταχθεί στο ίδιο ή σε άλλο χρηματοδοτικό πλαίσιο, στα 33,23 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Με άλλα λόγια, το έργο μαζί με πιθανές επεκτάσεις μπορεί να φτάσει μέχρι τα 96 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ ή περίπου 120 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Η διάρκεια της σύμβασης είναι 16 μήνες συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας ελέγχου και παραλαβής παραδοτέων, κάτι που σημαίνει ότι είναι στα έργα που μπορούν να υλοποιηθούν εντός του ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό βέβαια εφόσον δεν υπάρξει κάποιο πρόβλημα με τη σύμβαση, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό το διάστημα εξετάζεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Συνολικά στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα κάνει χρήση νέων τεχνολογιών GIS και ΑΙ σε συνδυασμό με νέες και επαναληπτικές λήψεις αεροφωτογραφιών υψηλής ανάλυσης με επανδρωμένα αεροσκάφη και drones (UAV), και τα δεδομένα του Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη, για τον αποτελεσματικό εντοπισμό και τον άμεσο έλεγχο περιπτώσεων αυθαίρετης δόμησης και την κατά τόπους επιβολή και εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Ετσι θα καταστεί εφικτό, σε τακτά χρονικά διαστήματα και ανάλογα με την κρισιμότητα των περιοχών, να παρακολουθούνται σε συνδυασμό με τα συστήματα Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης, e-Αδειες, Δηλώσεις Αυθαιρέτων και Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου του ΤΕΕ και να εντοπίζεται αν κατασκευάζεται οποιαδήποτε αυθαίρετη κατασκευή.
Εντοπισμός αυθαιρέτων
Σύμφωνα με πληροφορίες, με την έναρξη λειτουργίας του συστήματος θα δοθεί προτεραιότητα στον εντοπισμό της αυθαίρετης δόμησης της περιόδου 2012 – 2019 και σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, με έμφαση στις παράλιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένων νησιών και περιοχών στις οποίες εντοπίζεται έντονο πρόβλημα αυθαιρεσιών.
Για να φτάσουμε όμως στο αποτέλεσμα, το έργο προβλέπει μία σειρά από κινήσεις, εφαρμογές και υποδομές που πρέπει να έχουν δημιουργηθεί σε βάθος 16μήνου.
Σε αυτά περιλαμβάνονται:
– Εφαρμογή αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης σε ιστορικό υπόβαθρο αναφοράς 2011 και σε πρόσφατο υπόβαθρο 2024 (ορθοεικόνες), τα οποία έχουν παραχθεί από δορυφορικές εικόνες και θα διατεθούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και το ΤΕΕ με σκοπό τη σύγκριση και τον εντοπισμό της διαφοράς των κτιρίων από το 2011 έως το 2024 και την εξαγωγή των περιγραμμάτων τους σε έκταση 30.000 km2.
– Γεωαναφορά των τοπογραφικών διαγραμμάτων των οικοδομικών αδειών των Υπηρεσιών Δόμησης (έως το 2019) και μετάπτωση των τοπογραφικών διαγραμμάτων από το e-Αδειες (από το 2019 και μετά) για τον εντοπισμό των κτιρίων μετά το 2011 χωρίς οικοδομική άδεια.
– Παραγωγή ψηφιακού ορθοφωτοχάρτη ακρίβειας έως 20 cm, από αεροφωτογράφηση για την κάλυψη 20.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων της χώρας, επιπλέον των περιοχών που έχουν ήδη καλυφθεί κατά την περίοδο 2022 – 2024, στο πλαίσιο των έργων Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης και 3D Μητρώο Κτιρίων που υλοποιεί το ΤΕΕ, κατανεμημένων πανελλαδικά στα αστικά κέντρα της χώρας, με έμφαση σε παράλιες ζώνες και κατά προτεραιότητα σε περιοχές με αυξημένα προβλήματα αυθαίρετης δόμησης.
– Δημιουργία τρισδιάστατης ψηφιοποίησης περίπου ενός εκατομμυρίου κτισμάτων, με υπολογισμό της κάλυψης, της συνολικής δομημένης επιφάνειας, του υψομέτρου βάσης και κορυφής και τη δημιουργία 3D Μητρώου Κτιρίων.
– Ανάπτυξη εφαρμογών, εργαλείων και ηλεκτρονικών υπηρεσιών στο πληροφοριακό σύστημα Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης για την υλοποίηση της διαδικτυακής πλατφόρμας χωρικού εντοπισμού και αξιολόγησης της εν δυνάμει αυθαίρετης δόμησης με συνδυασμό χωρικής ανάλυσης, πολυκριτηριακής επεξεργασίας και χρήση βαθιάς μηχανικής μάθησης και προσαρμοσμένων αλγορίθμων ΑΙ.
2.500.000 κτίρια
Συνολικά θα αναλυθούν και θα υποστούν επεξεργασία δεδομένα από το μητρώο 2,5 εκατομμυρίων κτιρίων, ψηφιοποιημένες και γεωκωδικοποιημένες άδειες οικοδομών, καθώς και κάθε στοιχείο από τις πλατφόρμες για τις οικοδομικές άδειες, της υπαγωγής αυθαιρέτων, της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας και στοιχεία του Κτηματολογίου, των δασικών χαρτών, του αιγιαλού κ.λπ. για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των «εν δυνάμει» αυθαίρετων κατασκευών, με προτεραιότητα τη δόμηση της περιόδου 2012 – 2019.
Στον σχεδιασμό επίσης προβλέπεται η εγκατάσταση σταθμών και η διενέργεια παράλληλων πτήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs), συνολικής κάλυψης 3.500 τ.χλμ., με προτεραιότητα στις περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος και στις περιοχές που έχουν ήδη αποτυπωθεί από τα δύο προηγούμενα έργα του ΤΕΕ με πτήσεις 2022 – 2024 και η επεξεργασία δεδομένων για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης για περίπου 140.000 κτίρια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύστημα θα διαλειτουργεί και με το Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα Καταγγελιών (ΕΗΣΥΚΑ) που προβλέπεται να υλοποιηθεί, ενώ θα παρέχονται εφαρμογή και εργαλεία για την εξυπηρέτηση του έργου των ελεγκτών δόμησης και των κλιμακίων ελέγχων, καθώς και η λειτουργία Γραφείου Συντονισμού και Επιχειρήσεων.
