Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) ξεκίνησε χθες, Δευτέρα 14 Απριλίου, δημόσια διαβούλευση διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων σχετικά με τις επενδυτικές ανάγκες του τομέα πυρηνικής ενέργειας στην ΕΕ. Η διαδικασία αυτή θεωρείται σημαντικό μέρος της διαβούλευσης και δίνει τη δυνατότητα σε ενδιαφερόμενα μέρη και πολίτες να εκφράσουν τις απόψεις τους. Τα σχόλια που θα υποβληθούν θα αξιοποιηθούν από την Κομισιόν για την επικαιροποίηση του Ενδεικτικού Πυρηνικού Προγράμματος (PINC), το οποίο αναμένεται να δημοσιευθεί πριν από το τέλος του 2025. Η προθεσμία για την υποβολή σχολίων λήγει στις 12 Μαΐου.
Ο βασικός στόχος της επικαιροποίησης του PINC είναι να προσφέρει μια επικαιροποιημένη, εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη εικόνα των επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια σε επίπεδο ΕΕ, σε ευθυγράμμιση με τους στόχους απανθρακοποίησης, καθώς και τους στόχους των προγραμμάτων REPowerEU και Clean Industrial Deal. Καλύπτοντας ολόκληρο τον κύκλο ζωής των πυρηνικών εγκαταστάσεων, το πρόγραμμα θα εντοπίσει επενδυτικές τάσεις, ανάγκες και προκλήσεις βάσει των στόχων που έχουν τεθεί από τα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το PINC αποσκοπεί επίσης στην κινητοποίηση των ενδιαφερόμενων φορέων και στον συντονισμό των επενδύσεών τους στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Ειδικότερα, η νέα έκδοση του προγράμματος στοχεύει:
-
να αποσαφηνίσει τις σχετικές επενδυτικές ανάγκες τόσο για νέα έργα όσο και για παρατάσεις ζωής υφιστάμενων αντιδραστήρων
-
να εντοπίσει τις αναπτυξιακές και επενδυτικές απαιτήσεις για την υπεύθυνη διαχείριση των χρησιμοποιημένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, καθώς και για μια ισχυρή εφοδιαστική αλυσίδα
-
να παρέχει επισκόπηση των καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών (όπως μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες ή αλλιώς SMRs και η πυρηνική σύντηξη) που αναπτύσσονται στην ΕΕ, αναδεικνύοντας τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που προκύπτουν
-
να επισημάνει τις ανάγκες σε κρίσιμους τομείς όπως: (i) η εθνική ρυθμιστική ικανότητα, (ii) η διαφάνεια και η συμμετοχή του κοινού, (iii) τα κενά σε δεξιότητες και ανθρώπινο δυναμικό, και (iv) η διεθνής συνεργασία
Το σχέδιο αυτό στοχεύει επίσης στην καταγραφή και ανάλυση σημαντικών προκλήσεων όπως:
-
η διατήρηση της στρατηγικής ηγετικής θέσης της ΕΕ στον παγκόσμιο πυρηνικό τομέα
-
οι ευπάθειες στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα
-
η περιορισμένη εμπορική αξιοποίηση και αργή διείσδυση καινοτόμων τεχνολογιών
-
η πρόσβαση σε χρηματοδότηση
-
η προσέλκυση νέων ταλέντων και η επανεκπαίδευση του υπάρχοντος εργατικού δυναμικού
Η Κομισιόν αναφέρει πως έχουν περάσει οκτώ χρόνια από την τελευταία αποτίμηση των επενδυτικών αναγκών στον πυρηνικό τομέα. Έκτοτε, το ενεργειακό και πυρηνικό τοπίο στην ΕΕ έχει αλλάξει σημαντικά, κυρίως λόγω των στόχων απανθρακοποίησης και της αυξημένης έμφασης στην ανταγωνιστικότητα, τη μείωση του κόστους, την ασφάλεια εφοδιασμού και την καινοτομία. Η ανάγκη για ανανέωση του PINC αναγνωρίστηκε στο Σχέδιο Δράσης για την Προσιτή Ενέργεια που παρουσίασε πρόσφατα η Κομισιόν και επιβεβαιώθηκε στο Πρόγραμμα Εργασίας της Κομισιόν για το 2025.
